Ἀντωνία Πασχαλίδου: Ἡ πα­ρα­λί­α



Ἀντωνία Πασχαλίδου


Ἡ πα­ρα­λί­α


Τζί­τζι­κα!
Ὦ τρι­σευ­τυ­χι­σμέ­νε,
ποὺ στῆς γῆς πά­νω τὸ κρε­βά­τι
πε­θαί­νεις με­θυ­σμέ­νος ἀ­πὸ φῶς!
Φεν­τε­ρί­κο Γκαρ­θί­α Λόρ­κα[1]

Ο ΤΑΞΙΔΙ ἐ­πρό­κει­το νὰ κρα­τή­σει πο­λὺ κι ἦ­ταν μό­νο στὴν ἀρ­χή. Δεύ­τε­ρη μέ­ρα στὸ νη­σὶ κι ἔ­νι­ω­θε λὲς καὶ βρι­σκό­ταν ἐ­κεῖ ἀ­πὸ πάν­τα. Για­τί ἄ­ρα­γε; Νο­μο­τέ­λεια τῆς προ­σαρ­μο­γῆς ἢ ὁ τό­πος ἀ­σκοῦ­σε ἐ­πά­νω της κά­ποι­α ἀ­προσ­δι­ό­ρι­στη ἕλ­ξη;

       Ἡ ζέ­στη σ’ ἔ­κα­νε νὰ νι­ώ­θεις ἀ­πο­κα­μω­μέ­νος, ἀλ­λὰ με­τὰ τὴν ἐ­πί­σκε­ψη στὸ πα­λά­τι ἡ δρο­σιὰ στὸ κα­φὲ ποὺ πε­ρι­βαλ­λό­ταν ἀ­πὸ δέν­τρα καὶ ὁ χυ­μὸς τὴν ἀ­πο­ζη­μί­ω­σαν. Ὁ ἦ­χος ἀ­πὸ τὰ χι­λιά­δες τζι­τζί­κια ἀ­πο­μα­κρυ­νό­ταν, ὡ­στό­σο δὲν ἔ­παυ­ε νὰ σὲ συ­νο­δεύ­ει σὰν μου­σι­κὴ ὑ­πό­κρου­ση. Ἀ­μέ­τρη­τοι τζί­τζι­κες ὑ­μνοῦ­σαν τὸ κα­λο­καί­ρι ἐ­νῶ ἄλ­λοι εἶ­χαν ἤ­δη σι­ω­πή­σει ἀγ­κα­λι­ά­ζον­τας σὰν μαν­δύ­ας τοὺς κορ­μοὺς τῶν δέν­τρων. Τό­τε θυ­μή­θη­κε ἕ­να ἄλ­λο κα­λο­καί­ρι στὴν Ἀτ­τι­κή. Μὲ τοὺς παι­δι­κοὺς φί­λους ποὺ ἔ­τρε­χαν μὲ τὰ πο­δή­λα­τα προ­σπα­θών­τας νὰ ξε­πε­ρά­σουν ὁ ἕ­νας τὸν ἄλ­λο σὲ κά­ποι­ο μο­νο­πά­τι ποὺ ὁ­δη­γοῦ­σε στὴ θά­λασ­σα. Καὶ τώ­ρα, με­τὰ τὴν ἀ­νά­παυ­λα, στὴ θά­λασ­σα θὰ πή­γαι­νε.

       Ἀ­φοῦ πάρ­κα­ρε καὶ κα­τέ­βη­κε στὴν πα­ρα­λί­α, δι­α­πί­στω­σε μὲ δυ­σα­ρέ­σκεια ὅ­τι εἶ­χε ἀρ­χί­σει νὰ φυ­σά­ει καὶ τὸ κύ­μα ἦ­ταν μᾶλ­λον ἐ­νο­χλη­τι­κό. Ἀ­πο­φά­σι­σε ὅ­μως νὰ μεί­νει. Τὸ ἀ­ε­ρά­κι ἦ­ταν κα­λο­δε­χού­με­νο μὲ τέ­τοι­α ζέ­στη καὶ τὸ τρα­γού­δι τῶν τζι­τζι­κι­ῶν κι ἐ­δῶ κυ­ρί­αρ­χο. Δὲν ὑ­πῆρ­χε κα­μί­α βιά­ση γιὰ μπά­νιο.

       Ἡ δι­πλα­νὴ πα­ρέ­α δι­α­φω­νοῦ­σε ἔν­το­να ὅ­ταν πῆ­ρε τὸ αὐ­τί της ὅ­τι μι­λοῦ­σαν γιὰ τὴν ἄλ­λη πα­ρα­λί­α, τῆς Ἀτ­τι­κῆς καὶ προ­φα­νῶς ὁ λό­γος ἦ­ταν κά­ποι­α χρο­νο­λο­γί­α. Ὅ­ταν εἶ­χαν πρω­το­πά­ει ἐ­κεῖ; Ὅ­ταν ἔ­κα­ναν δι­α­κο­πές; Ὅ­ταν συ­νάν­τη­σαν κά­ποι­ον ἢ κά­ποι­α; Σί­γου­ρα ἦ­ταν Ἀ­θη­ναῖ­οι. Γύ­ρι­σε καὶ τοὺς κοί­τα­ξε: τρί­α ὥ­ρι­μα ζευ­γά­ρια – τώ­ρα ἂν ἦ­ταν ἀν­τρό­γυ­να ἢ φί­λοι ἢ ἴ­σως καὶ ἀ­δέλ­φια δὲν μπο­ροῦ­σες εὔ­κο­λα νὰ συμ­πε­ρά­νεις. Οἱ γυ­ναῖ­κες πρέ­πει νὰ ἦ­ταν ὄ­μορ­φες στὰ νιά­τα τους. Ἀ­κό­μα ὑ­πῆρ­χε λάμ­ψη. Οἱ δύ­ο ἀ­πὸ τοὺς ἄν­τρες ἀ­γου­ρο­γε­ρα­σμέ­νοι, ὁ τρί­τος ἀ­κό­μα γο­η­τευ­τι­κός. Αὐ­τὸς ἦ­ταν ποὺ τῆς θύ­μι­ζε κά­ποι­ον ἀ­πὸ τὸ μα­κρι­νὸ πα­ρελ­θόν. Ὅ­λοι τώ­ρα εἶ­χαν τὸν ἀ­έ­ρα πρώ­ην χί­πι­δων, ἀλ­λὰ ὁ γκρι­ζο­μάλ­λης μὲ τὴν κο­τσί­δα καὶ τὸ γα­λά­ζιο μαν­τί­λι φο­ρε­μέ­νο στὸ κε­φά­λι κά­πως ἀ­νορ­θό­δο­ξα τὴν πῆ­γε στὴν πο­δη­λα­τά­δα ἐ­κεί­νου τοῦ κα­λο­και­ριοῦ.

       Ἔ­πι­νε τὸν κα­φέ της κοι­τών­τας τους χω­ρὶς νὰ τὴ βλέ­πουν. Φο­ροῦ­σε ἐ­κεῖ­να τὰ ἀ­πί­θα­να γυα­λιὰ ἡ­λί­ου ποὺ δὲν κα­τα­λά­βαι­νες πρὸς τὰ ποῦ κοι­τοῦ­σε. Καὶ πράγ­μα­τι δὲν τοὺς ἔ­βλε­πε, ὁ νοῦς της ἦ­ταν εἴ­κο­σι τριά­ντα χρό­νια πί­σω. Σορ­τσά­κι, τι­ραν­τά­το μπλου­ζά­κι, σπορ­τέξ. Τὰ με­γά­λα παι­διὰ τὴν κου­βα­λοῦ­σαν στοὺς ὤ­μους τους ἐ­νῶ ταυ­το­χρό­νως ἔ­κα­ναν πο­δή­λα­το προ­σπα­θών­τας νὰ πη­γαί­νουν τὸ ἴ­διο σι­γά, ἰ­σορ­ρο­πών­τας ὅ­πως προ­σπα­θοῦ­σε νὰ ἰ­σορ­ρο­πεῖ καὶ κεί­νη. Ἔ­τσι ξαφ­νι­κὰ δι­α­τα­ρά­χτη­κε ἡ ἰ­σορ­ρο­πί­α κι ἔ­πε­σαν κά­τω ὅ­λοι – εὐ­τυ­χῶς γε­λών­τας. Ἐ­κεῖ­νοι ἦ­ταν δυ­ὸ ἀ­δέλ­φια, Ἔ­φη καὶ Ἀν­τρέ­ας ἂν θυ­μό­ταν κα­λά. Κι ὁ ἄλ­λος ξά­δελ­φός τους. Τὸν θυ­μό­ταν ἀ­μυ­δρά. Αὐ­τὸ ποὺ τὴν ἔ­κα­νε νὰ μὴ θέ­λει νὰ φύ­γει ἦ­ταν ὅ­ταν ἡ μί­α γυ­ναί­κα τὸν φώ­να­ξε Ἀν­τρέ­α κα­θὼς τοῦ μι­λοῦ­σε γιὰ τό­τε. Ἐ­κεῖ­νος ἄρ­χι­σε νὰ πε­ρι­γρά­φει τὴν ἡ­μέ­ρα τοῦ τα­ξι­διοῦ. Εἶ­χαν ξε­κι­νή­σει ὅ­λοι πρω­ὶ πρω­ὶ ἀ­πὸ τὴν Ἀ­θή­να, γο­νεῖς, παι­διὰ καὶ ξα­δέλ­φια. Θυ­μή­θη­κε πὼς εἶ­χαν πά­ρει μα­ζί τους καὶ τὸ κο­ρί­τσι τοῦ νοι­κά­ρη τους. Τὴ μι­κρὴ ποὺ πή­γαι­νε στὶς πρῶ­τες τά­ξεις τοῦ Δη­μο­τι­κοῦ, Πρώ­τη, Δευ­τέ­ρα, δὲν θυ­μό­ταν. Πα­ρά­ξε­νο παι­δί. Τοὺς εἶ­χε γί­νει φόρ­τω­μα ἢ του­λά­χι­στον ἔ­τσι τὸ ἔ­βλε­παν ἐ­κεῖ­νοι.

       «Ὑ­πε­ρο­πτι­κὸ παι­δί», εἶ­πε ὁ Ἀν­τρέ­ας, «ἀ­πὸ κεῖ­να ποὺ δὲν σ’ ἀγ­γί­ζουν, μᾶλ­λον τὰ ἀν­τι­πα­θεῖς. Τὸ κο­ρί­τσι, ἐν τού­τοις, περ­νοῦ­σε κα­λά, γε­λοῦ­σε. Ἀλ­λὰ με­τὰ κλει­νό­ταν στὸν ἑ­αυ­τό του. Πραγ­μα­τι­κὴ σφίγ­γα».

       Δὲν τὸ πί­στευ­ε. Ὕ­στε­ρα ἀ­πὸ τό­σα χρό­νια… Αὐ­τὸ ποὺ τὴν ἐ­ξέ­πλη­ξε ἦ­ταν το πῶς τὴ θυ­μό­ταν τὸ με­γα­λύ­τε­ρο ἀ­γό­ρι ποὺ θαύ­μα­ζε. Λὲς νὰ ἔ­λε­γε τὴν ἀ­λή­θεια;

       Ἄρ­χι­σε νὰ μα­ζεύ­ει τὰ πράγ­μα­τά της γε­μά­τη σκέ­ψεις, ὅ­ταν ὁ Ἀν­τρέ­ας τὴν πλη­σί­α­σε καὶ τῆς φά­νη­κε ὅ­τι ἤ­θε­λε νὰ τῆς πεῖ κά­τι. «Σᾶς ἔ­πε­σαν τὰ γυα­λιά», ψι­θύ­ρι­σε ἐ­κεῖ­νος. Τὸν εὐ­χα­ρί­στη­σε κι ἔ­σκυ­ψε νὰ τὰ ση­κώ­σει ἐ­νῶ ὁ σχε­δὸν ἐκ­κω­φαν­τι­κὸς ἦ­χος τῶν τζι­τζι­κι­ῶν κά­λυ­πτε τὰ πάν­τα.


       Δε­κέμ­βριος 2017

[1]Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, Ποιήματα, μετάφραση: Κοσμᾶς Πολίτης, Ἐκδόσεις Κοροντζῆ, Δεκέμβρης 2007.


Πηγή: Πρώτη δημοσίευση.

Ἀν­τω­νί­α Πα­σχα­λί­δου. Σπού­δα­σε Ἀγ­γλι­κὴ Φι­λο­λο­γί­α στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο τῆς Ἀ­θή­νας καὶ Ἰ­τα­λι­κὴ Γλώσ­σα καὶ Με­τά­φρα­ση στὸ Ἰ­τα­λι­κὸ Ἰν­στι­τοῦ­το τῆς ἴ­διας πό­λης. Ἐ­πί­σης Με­τά­φρα­ση στὸ Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ κατὰ τὴ δι­ε­τί­α 2004-2006. Ἐρ­γά­ζε­ται στὴν Πρω­το­βάθ­μια Ἐκ­παί­δευ­ση καὶ ὡς με­τα­φρά­στρια. Τα­κτι­κὴ συ­νερ­γά­τι­δα τοῦ ἱ­στο­λο­γί­ου μας, ἐ­κτὸς τῶν ἄλ­λων με­τα­φρα­στι­κῶν ἐρ­γα­σι­ῶν της, ἔ­χει ἐ­πι­με­λη­θεὶ τὸ ἀ­φι­έ­ρω­μα στὸν Ἰ­τα­λὸ συγ­γρα­φέ­α Luigi Malerba.


		
Διαφημίσεις

Ξένια Ψαρροῦ: Ὁ φρουρός


Ξένια Ψαρροῦ


Ὁ φρουρός


ΑΠΟΙΟ ΧΕΡΙ μοῦ ἄ­φη­νε φα­γη­τό, κά­θε μέ­ρα, ἀ­πὸ ἕ­να μι­κρὸ πορ­τά­κι τοῦ κά­στρου. Ἐ­κεῖ ἤ­μουν φρου­ρός, εἴ­κο­σι χρό­νια. Ἀ­κοί­μη­τος, φρου­ροῦ­σα τὴν κεν­τρι­κὴ πόρ­τα. Μὲ ἥ­λιο, μὲ φεγ­γά­ρι, μὲ βρο­χὴ καὶ μὲ χι­ό­νι. Ὅ­μως, κα­νέ­νας ἄν­θρω­πος δὲν ἔμ­παι­νε στὸ κά­στρο. Λί­γο μὲ ἀ­πα­σχο­λοῦ­σε αὐ­τό: ἡ δου­λειά μου ἦ­ταν νὰ φυ­λά­ω, ἡ­ρω­ι­κά, τὴν πόρ­τα. Ἐ­ξάλ­λου, ἀ­πὸ μέ­σα ἀ­κού­γον­ταν ὅ­λοι οἱ ἦ­χοι ἑ­νὸς ζων­τα­νοῦ βα­σι­λεί­ου: φω­νὲς ἀν­θρώ­πων, ἀ­λό­γων, μου­σι­κὲς γλυ­κές, ἐ­νῶ ἄλ­λες φο­ρὲς ἄ­κου­γα δο­ξο­λο­γί­ες, γά­μους ἢ κη­δεῖ­ες, τρα­γού­δια γιὰ τὸν ἔ­ρω­τα καὶ τὴν ἀ­γά­πη, φω­νὲς παι­δι­ῶν.

        Ἦ­ταν κτι­σμέ­νο στὴν ἄ­κρη ἑ­νὸς γκρε­μοῦ. Ἀ­πέ­ναν­τί μου, ἕ­να δύ­σβα­το δά­σος. Μό­νο μιὰ φο­ρὰ πῆ­γα μέ­χρι τὴν ἀρ­χή του καὶ ξα­να­γύ­ρι­σα στὴ θέ­ση μου, για­τί ἦ­ταν πο­λὺ ση­μαν­τι­κή, ὅ­πως μοῦ εἶ­χε πεῖ μιὰ φο­ρὰ ἡ πυρ­γο­δέ­σποι­να, μιᾶς καὶ τὸ ἑ­τοί­μα­ζε γιὰ τὸν πρίγ­κη­πά της… Μά­λι­στα, εἶ­χα καὶ ἕ­να μι­κρὸ φυ­λά­κιο ὅ­που κοι­μό­μουν ὄρ­θιος, βέ­βαι­α, ὅ­λ’ αὐ­τὰ τὰ χρό­νια. Μοῦ ἔ­φερ­νε φα­γη­τό, ὅ­μως ἀ­δυ­νά­τι­ζα καὶ μὲ κό­πο σή­κω­να τὴ βα­ριὰ πα­νο­πλί­α καὶ τὰ ὅ­πλα. Τὰ που­λιὰ τοῦ δά­σους μὲ λυ­ποῦν­ταν καὶ μοῦ ἔ­φερ­ναν ψι­χου­λά­κια, πράγ­μα ποὺ πα­ρα­δό­ξως μὲ δυ­νά­μω­νε.

        Ὥ­σπου μιὰ μέ­ρα, στα­μά­τη­σαν οἱ ἦ­χοι τοῦ κά­στρου. Κι ἡ ἑ­πό­με­νη πέ­ρα­σε σιω­πη­λή. Τὴν τρί­τη μέ­ρα ἀ­πο­φά­σι­σα νὰ μπῶ μέ­σα. Ἄ­νοι­ξα τὴ βα­ριὰ πόρ­τα. Ψυ­χὴ ζῶ­σα γύ­ρω, ἐ­ρη­μιά. Στὸ κέν­τρο τῆς πλα­τεί­ας μιὰ γυ­ναί­κα νε­κρή, ἡ πυρ­γο­δέ­σποι­να, καὶ γύ­ρω της πε­τα­μέ­νες κα­σέ­τες κι ἕ­να κα­σε­τό­φω­νο. Ἔ­σκυ­ψα καὶ πῆ­ρα μιὰ ποὺ ἔ­γρα­φε: τοῦ γά­μου, ἄλ­λη ἔ­γρα­φε: τῆς κη­δεί­ας, ἄλ­λη: τρα­γού­δια ἀ­γά­πης, ἦ­χοι ἀν­θρώ­πων, ἦ­χοι ζώ­ων… Εἶ­χε κα­σέ­τες γιὰ κά­θε μέ­ρα τοῦ χρό­νου… Πλη­σί­α­σα τὸ νε­κρὸ σῶ­μα. Δὲν ἀ­να­γνώ­ρι­σα τὸ πρό­σω­πό της, για­τί ἦ­ταν δι­α­φο­ρε­τι­κό, ὄ­μορ­φο. Μό­νο τὸ χέ­ρι ποὺ μὲ ἔ­τρε­φε εἶ­δα καὶ κα­τά­λα­βα πὼς ἦ­ταν αὐ­τή. Σ’ αὐ­τὸ τὸ ἴ­διο χέ­ρι κρα­τοῦ­σε μιὰ μά­σκα, ἴ­δια μὲ τὸ πρό­σω­πο ποὺ ἤ­ξε­ρα. Στὸ ἄλ­λο μιὰ κα­σέ­τα ποὺ ἔ­γρα­φε: φω­νὲς παι­δι­ῶν. Για­τί ἔ­κρυ­βε αὐ­τὴν τὴν ὀ­μορ­φιά;

        Ξάφ­νου, κα­τά­λα­βα πὼς φρου­ροῦ­σα λά­θος κά­στρο τό­σα χρό­νια… Ἔ­μει­να ἀ­πο­σβο­λω­μέ­νος, ἐ­νῶ ἕ­νας δυ­να­τὸς ἄ­νε­μος πα­ρέ­συ­ρε τὶς κα­σέ­τες μέ­χρι ποὺ κά­λυ­ψαν τὸ σῶ­μα της. Μιὰ ἀ­πό­κο­σμη σι­ω­πὴ ἁ­πλώ­θη­κε, κα­θὼς ἀ­πο­φά­σι­σα νὰ τὴν θά­ψω. Μὲ δυ­ὸ ξύ­λα ἔ­φτια­ξα ἕ­ναν σταυ­ρό. Ὄ­νο­μα; Δὲν ἤ­ξε­ρα, ἀλ­λὰ ἔ­βα­λα με­ρι­κὲς μαρ­γα­ρί­τες καὶ τὴν κα­σέ­τα μὲ τὰ παι­διά. Ἕ­να ἀ­η­δό­νι ἀ­κού­στη­κε ἀ­π’ τὸ δά­σος. Μὲ κα­λοῦ­σε… Τὰ δά­κρυ­ά μου ἦ­ταν καυ­τὰ ὅ­ταν γύ­ρι­σα τὴν πλά­τη καὶ βγῆ­κα ἀ­πὸ τὴν βα­ριὰ πόρ­τα. Μπρο­στά μου τὸ δά­σος, μὲ τὸ ἐ­πί­μο­νο ἀ­η­δό­νι νὰ μὲ ὁ­δη­γεῖ. Ἕ­να μο­νο­πά­τι ἀ­νά­με­σα στὰ δέν­δρα εἶ­δα, γιὰ πρώ­τη φο­ρά, καὶ πῆ­γα πρὸς τὰ ἐ­κεῖ. Πί­σω μου ἀ­κού­στη­κε ἕ­νας ἐκ­κω­φαν­τι­κὸς θό­ρυ­βος. Τὸ κά­στρο εἶ­χε χα­θεῖ στὸν γκρε­μό!

        Περ­πα­τοῦ­σα κι ἔ­κλαι­γα. Τὰ δά­κρυ­α ἕ­λι­ω­ναν τὴν πα­νο­πλί­α μου. Ἄ­φη­σα πί­σω μου τὸ δό­ρυ, τὴν πε­ρι­κε­φα­λαί­α, τὸν σι­δε­ρέ­νιο θώ­ρα­κα… Τό­τε εἶ­δα ἕ­να ξέ­φω­το. Στά­θη­κα κά­τω ἀ­πὸ τὸν λαμ­πε­ρὸ ἥ­λιο καὶ ξάφ­νου κα­τά­λα­βα πὼς ἤ­μουν μιὰ γυ­ναί­κα, γυ­μνὴ στὸ ξέ­φω­το τοῦ δά­σους.

        Ξά­πλω­σα στὸ χῶ­μα. Ἔ­κλαι­γα, γε­λοῦ­σα, ἔ­κλαι­γα, γε­λοῦ­σα, γε­λοῦ­σα… Ὕ­στε­ρα, ἄ­νοι­ξα τὰ μά­τια μου καὶ θυ­μή­θη­κα τὸ δι­κό μου κά­στρο: τό ’­χα ἀ­φή­σει μι­σό. Εἴ­κο­σι χρό­νια μὲ πε­ρί­με­νε.

        Στά­θη­κα στὰ πό­δια μου κι ἄρ­χι­σα νὰ περ­πα­τῶ…



Πηγή: Πρώτη δημοσίευση.

Ξέ­νια Ψαρ­ροῦ (Κρή­τη, 1961). Σπού­δα­σε Φυ­σι­κὴ Ἀ­γω­γὴ στὸ Βου­κου­ρέ­στι καὶ ἐρ­γά­ζε­ται ὡς κα­θη­γή­τρια σὲ σχο­λεῖ­ο. Γρά­φει μυ­θο­πλα­σί­α καὶ ποι­ή­μα­τα. Ποιήματά της ἔ­χουν δημοσιευτεῖ σὲ λογοτεχνικὰ περιοδικά. Τελευταῖο της βιβλίο: Τὸ παι­δί (ποί­η­ση, 2018, ἐκ­δ. Πα­να­γό­που­λος Νε­κτά­ριος).


Βάνα Σύρμου: Ζεϊμπέκικο


Βά­νια Σύρ­μου


Ζεϊμπέκικο

 

 ΛΙΤΣΑ! Ἡ Λί­τσα νὰ τὸ χο­ρέ­ψει!». Ἡ πα­ρέ­α τῶν νέ­ων στὸ πλά­ι τῆς πί­στας, φω­νά­ζει ρυθ­μι­κά, ἀ­παι­τών­τας τὸ χο­ρὸ τῆς Λί­τσας, μό­λις ἀ­κού­γον­ται οἱ πρῶ­τες νό­τες ἀ­πὸ τὸ «Ζε­ϊμ­πέ­κι­κό τῆς Εὐ­δο­κί­ας». Ἀ­π’ τὸ μι­κρό­φω­νο ἀ­κού­γε­ται ἡ φω­νὴ τῆς τρα­γου­δί­στριας: «Γιὰ τὴν Λί­τσα!».

Ἡ πί­στα ἀ­δειά­ζει. Ἡ Λί­τσα «κα­τ’ ἀ­παί­τη­ση τοῦ κοι­νοῦ» στέ­κε­ται στὸ κέν­τρο τῆς πί­στας μὲ τὸν συ­νο­δό της. «Μό­νη μου θέ­λω» τοῦ λέ­ει. Σκύ­βει τὸ κε­φά­λι καὶ κλεί­νει τὰ μά­τια. Τὰ τέ­λια τοῦ μπου­ζου­κιοῦ τῆς δί­νουν τὸ ρυθ­μό. Ἀρ­χί­ζει νὰ χο­ρεύ­ει. Ἡ πα­ρέ­α τὴν συ­νο­δεύ­ει χτυ­πών­τας πα­λα­μά­κια. Τὰ λαμ­πι­ό­νια πά­νω ἀ­πὸ τὴν αὐ­το­σχέ­δια πί­στα στὴν ἄ­κρη τοῦ κή­που, συμ­πλη­ρώ­νουν τὸ λα­ϊ­κὸ σκη­νι­κό. Μὲ κι­νή­σεις κο­φτές, ἀ­παν­τᾶ στὶς πε­νι­ὲς τοῦ μπου­ζου­κιοῦ. Ἡ ἄ­πνοι­α τῆς κα­λο­και­ρι­νῆς βρα­διᾶς βα­ραί­νει τὴν ἀ­νά­σα. Ἀ­νοί­γει τὰ μά­τια μὲ βλέμ­μα ποὺ κοι­τά­ζει πρὸς τὰ μέ­σα. Τώ­ρα λι­κνί­ζε­ται ἀρ­γά, βα­ριά, ὅ­πως ται­ριά­ζει τοῦ ζε­ϊμ­πέ­κι­κου. Τὰ χέ­ρια σπρώ­χνουν μὲ δύ­να­μη δί­νον­τας φό­ρα σὲ κά­θε στρο­φή. Ξε­δι­πλώ­νον­τάς τα νι­ώ­θει νὰ με­τε­ω­ρί­ζε­ται στὸ κέν­τρο τῆς πί­στας. Ἡ μί­α στρο­φὴ με­τὰ τὴν ἄλ­λη. Πα­ρα­δο­μέ­νη στὸν κα­η­μὸ τῆς με­λω­δί­ας στρο­βι­λί­ζε­ται στὰ πλα­κά­κια τῆς ὑ­παί­θριας πί­στας, ὅ­λο καὶ πιὸ γρή­γο­ρα. «Μπρά­βο Λί­τσα!», ἡ πα­ρέ­α χει­ρο­κρο­τεῖ. Δα­νεί­ζε­ται τὴ σι­γου­ριὰ τῆς μου­σι­κῆς καὶ γέρ­νει ἀ­πό­το­μα τὸ κορ­μί της πρὸς τὰ πί­σω ἀ­νοί­γον­τας δι­ά­πλα­τα τὰ χέ­ρια. Ἀ­να­με­τρι­έ­ται μὲ τὸ ζε­ϊμ­πέ­κι­κο.

        Στὴ θέ­α τῆς πε­ρι­στρε­φό­με­νης στὸν ἀ­έ­ρα ρό­δας τοῦ ἁ­μα­ξι­δί­ου της, ἡ ἀ­νά­σα τῆς κα­λο­και­ρι­νῆς βρα­διᾶς σκα­λώ­νει σ’ ἓ­ν’ ἄ­ξαφ­νο «Ἄχ!», ποὺ πνί­γει τὸν ἦ­χο τοῦ μπου­ζου­κιοῦ. Ἡ Λί­τσα ἀ­να­πο­δο­γυ­ρι­σμέ­νη στὴν πί­στα. Προ­στα­τευ­μέ­νη ἀ­πὸ τοὺς ἱ­μάν­τες ποὺ κρα­τοῦν γε­ρὰ δε­μέ­να τὰ πό­δια της στὴ βά­ση τοῦ ἁ­μα­ξι­δί­ου, ἀ­να­ση­κώ­νει μό­νο τὸ κε­φά­λι, με­τα­τρέ­πον­τας μιὰ ἐ­λα­φριὰ σύ­σπα­ση πό­νου σὲ χα­μό­γε­λο. «Δὲν εἶ­ναι τί­πο­τα. Μιὰ δύ­σκο­λη φι­γού­ρα!» λέ­ει στὸν συ­νο­δό της ποὺ τρέ­χει νὰ τὴ ση­κώ­σει. Στὴν ἀ­μή­χα­να πυ­κνὴ σι­ω­πὴ ποὺ ἀ­κο­λου­θεῖ, ἀ­παν­τᾶ στα­θε­ρὴ ἡ φω­νὴ τῆς Λί­τσας: «Εἶ­μαι κα­λά. Θὰ συ­νε­χί­σω.» Κά­νει νό­η­μα στὴν ὀρ­χή­στρα.

        Τὸ ζε­ϊμ­πέ­κι­κο τὴ σι­γον­τά­ρει ὑ­πά­κου­α. Ἕ­νας-ἕ­νας οἱ φί­λοι της μπαί­νουν στὴν πί­στα μα­ζί της. Χο­ρεύ­ουν μὲ κι­νή­σεις κο­φτὲς τὶς ρό­δες τους, μέ­χρι τὸ τέ­λος τῆς «πα­ραγ­γε­λιᾶς». Τὰ μά­τια της χα­μο­γε­λα­στὰ ἀ­πο­κρί­νον­ται στὸ χει­ρο­κρό­τη­μα. Ἀ­πο­μα­κρύ­νε­ται ἀ­πὸ τὴν πί­στα μὲ τὴ λε­βεν­τιὰ τοῦ ζε­ϊμ­πέ­κι­κου στὰ ἀ­νοι­χτά της χέ­ρια.

        Δὲν ἐ­πι­στρέ­φει στὸ τρα­πέ­ζι της. Τὴ βλέ­πω νὰ ἀ­πο­μα­κρύ­νε­ται σ’ ἕ­να ἀ­φώ­τι­στο ση­μεῖ­ο, στὸ πί­σω μέ­ρος τῆς αὐ­λῆς. Ἀ­πὸ κεῖ μπο­ρεῖ νὰ πά­ρει ἀ­πό­στα­ση ἀ­πὸ «τὰ δρώ­με­να τῆς σκη­νῆς». Εἶ­ναι ἐ­κεί­νη ὁ θε­α­τὴς στὸ ἐ­τή­σιο γλέν­τι τοῦ φι­λαν­θρω­πι­κοῦ σω­μα­τεί­ου. Ὁ ἦ­χος τῆς μου­σι­κῆς, οἱ εὐ­χὲς στὰ μι­κρό­φω­να γιὰ ὑ­γεί­α καὶ μα­κρο­η­μέ­ρευ­ση, τὰ συγ­κρα­τη­μέ­να χα­μό­γε­λα, τὸ κέ­φι τῶν συ­νο­δῶν, ἦ­ταν ὅ­λα ἀ­να­κου­φι­στι­κὰ μα­κριά της. Γέρ­νει τὸ κε­φά­λι μπρο­στὰ καὶ ἀ­φή­νει τὰ χέ­ρια της νὰ πέ­σουν ἄ­νευ­ρα ἀ­πὸ τὰ μπρά­τσα τοῦ ἁ­μα­ξι­δί­ου. Ξέ­ρει πὼς ἴ­σως εἶ­ναι ἡ τε­λευ­ταί­α φο­ρὰ ποὺ κα­τά­φε­ρε νὰ τὰ χο­ρέ­ψει. Πα­ρα­δί­νε­ται στὴν προ­στα­σί­α τοῦ σκο­τα­διοῦ.

        Σὰν ἀ­πρό­σκλη­τος ἐ­πι­σκέ­πτης στέ­κο­μαι δί­πλα της ἐ­ξα­σφα­λί­ζον­τας καὶ γιὰ μέ­να μιὰ θέ­ση στὸ θέ­α­μα. Δὲν ἀρ­γεῖ νὰ μὲ κα­τα­λά­βει στρέ­φον­τας τὸ κε­φά­λι της πρὸς τὸ μέ­ρος μου. Μὲ κοι­τά­ζει κα­τά­μα­τα γιὰ μιὰ στιγ­μὴ χω­ρὶς νὰ μοῦ μι­λή­σει κι ὕ­στε­ρα πά­λι ἀ­φή­νε­ται. Ἡ πα­ρου­σί­α μου δὲ φαί­νε­ται νὰ τὴν ἐ­νο­χλεῖ. «Ὑ­πέ­ρο­χο τὸ ζε­ϊμ­πέ­κι­κο στὴν πί­στα!» τολ­μῶ νὰ σπά­σω τὴ σι­ω­πή. «Τοῦ χρό­νου μπο­ρεῖ νὰ μὴν μπο­ρῶ νὰ τὸ χο­ρέ­ψω» μοῦ ἀ­παν­τᾶ χω­ρὶς νὰ μὲ κοι­τά­ζει.

      «Τὰ χέ­ρια σου ξύ­πνη­σαν θύ­μη­σες καὶ στὰ δι­κά μου. Χό­ρε­ψες γιὰ ὅ­λους μας ἀ­πό­ψε Λί­τσα καὶ ἡ μνή­μη ξέ­ρει νὰ κρα­τᾶ ὅ­σα τὸ σῶ­μα ξε­χνᾶ.» «Μπά! Μοῦ ‘γι­νες καὶ ποι­η­τὴς τώ­ρα;» λέ­ει κρυ­φο­γε­λών­τας.

        Μὲ τὸ κε­φά­λι ἀ­κό­μα σκυ­φτό, ση­κώ­νει ἀρ­γὰ τὸ δε­ξί της χέ­ρι καὶ τὸ ἀ­κουμ­πᾶ πά­νω στὸ δι­κό μου, ποὺ ἀ­να­παύ­ε­ται χρό­νια τώ­ρα βου­βὸ πά­νω στὸ μπρά­τσο τοῦ ἁ­μα­ξι­δί­ου μου. Τὴν ἀγ­γί­ζω κι ἐ­γὼ μὲ τὸ βλέμ­μα. Ἡ μνή­μη σκιρ­τᾶ ψι­θυ­ρί­ζον­τας τὰ λό­για τῆς ἁ­φῆς. Ἡ καρ­διά μου χτυ­πᾶ ξα­νὰ δυ­να­τά.



Πηγή: Πρώτη δημοσίευση.

Βά­νια Σύρ­μου (Ρί­ο ντὲ Τζαν­έ­ι­ρο, 1967). Σπού­δα­σε κλασ­σι­κὴ φι­λο­λο­γί­α στὴ Φι­λο­σο­φι­κὴ Σχο­λὴ Ἀ­θη­νῶν καὶ ἐρ­γά­ζε­ται ὡς ἐκ­παι­δευ­τι­κὸς στὴ δευ­τε­ρο­βάθ­μια ἐκ­παί­δευ­ση. Ὁ­λο­κλή­ρω­σε με­τα­πτυ­χια­κὲς σπου­δὲς στὸ πρό­γραμ­μα «Φύ­λο καὶ νέ­α Ἐκ­παι­δευ­τι­κὰ καὶ Ἐρ­γα­σια­κὰ Πε­ρι­βάλ­λον­τα στὴν Κοι­νω­νί­α τῆς Πλη­ρο­φο­ρί­ας» στὸ Πα­νε­πι­στη­μί­ο τοῦ Αἰ­γαί­ου. Οἱ με­τα­φρά­σεις της ἀ­πὸ τὴν ἀγ­γλό­φω­νη λο­γο­τε­χνί­α κυ­κλο­φο­ροῦν ἀ­πὸ τὶς ἐκ­δό­σεις Μπι­λι­έ­το. Ἔ­χουν δη­μο­σι­ευ­θεῖ δι­η­γή­μα­τά της στὰ λο­γο­τε­χνι­κὰ ἱ­στο­λό­για Fractal, Πλα­νό­διον – Ἱ­στο­ρί­ες Μπον­ζά­ιΦρέ­αρ κα­θὼς καὶ στὴν «Ἀν­θο­λο­γί­α μι­κροῦ δι­η­γή­μα­τος γιὰ τὴ νύ­χτα» ἀ­πὸ τὶς ἐκ­δό­σεις «κύ­μα».

Ἀρ­χον­τού­λα Δι­α­βά­τη: Ξύπνημα

 



Ἀρ­χον­τού­λα Δι­α­βά­τη


Ξύπνημα


ΦΤΑΜΙΣΙ τὸ πρω­ί. Οἱ δυ­να­τὲς φω­νὲς τοῦ Γρη­γο­ρά­κη, ἀ­συ­νάρ­τη­τες, πε­τι­οῦν­ται δε­ξιὰ κι ἀ­ρι­στε­ρὰ τραυ­μα­τί­ζον­τας τὴ λευ­κὴ καὶ γα­λα­νὴ ὀ­θό­νη τῆς σι­ω­πῆς, βί­αι­α ξε­γεν­νών­τας τὴ μέ­ρα. Κά­θε μέ­ρα στὶς ἐ­φτά­μι­σι. Κά­ποι­οι γυρ­νοῦν ἀ­πὸ τὸ ἄλ­λο πλευ­ρὸ καὶ ἄλ­λοι κλεί­νουν τὸ ξυ­πνη­τή­ρι καὶ ση­κώ­νον­ται νὰ ἑ­τοι­μά­σουν πρω­ι­νό. Περ­νά­ει ὁ Γρη­γο­ρά­κης μὲ τὴ μη­τέ­ρα του νὰ στα­θεῖ στὸ σταυ­ρο­δρό­μι νὰ πά­ρει τὸ σχο­λι­κό, καὶ εἶ­ναι ὁ τρό­πος του αὐ­τὸς νὰ κου­βεν­τιά­ζει μα­ζί της περ­πα­τών­τας ἀρ­γά, τὰ χέ­ρια πί­σω κι οἱ δύo. Θὰ ξα­να­κου­στεῖ ἡ μι­κρὴ πομ­πὴ ὀ­χτὼ ὧ­ρες με­τά, στὴν καρ­διὰ τοῦ με­ση­με­ριοῦ, ὅ­ταν τὸ Σχο­λι­κὸ Εἰ­δι­κῆς ἀ­γω­γῆς θὰ τὸν ἔ­χει φέ­ρει πί­σω, κι ἡ μη­τέ­ρα του θὰ ἔρ­θει νὰ τὸν πά­ρει γιὰ τὸ σπί­τι. Ψη­λός, βα­ρύς, μὲ φα­λά­κρα, εὐ­χα­ρι­στη­μέ­νος καὶ χα­ρού­με­νος ποὺ γύ­ρι­σε ἀ­πὸ τὸ σχο­λεῖ­ο.



Πη­γή: Ἀπὸ τὴν συλλογή: Σκου­λα­ρί­κι στὴ μύ­τη (Δι­η­γή­μα­τα, ἐκδ. Νη­σί­δες, 2015). Πρώ­τη δη­μο­σί­ευ­ση: περ. Μαν­δρα­γό­ρας, ἀρ. 51, Δε­κέμ­βρι­ος 2014.

Ἀρ­χον­τού­λα Δι­α­βά­τη (Θεσ­σα­λο­νί­κη). Σπού­δα­σε Νο­μι­κὰ καὶ Νε­ο­ελ­λη­νι­κὴ Φι­λο­λο­γί­α στὸ Ἀ­ρι­στο­τέ­λει­ο Πα­νε­πι­στή­μιο καὶ ἐρ­γά­στη­κε ὡς κα­θη­γή­τρια νο­μι­κὸς στὴ Δευ­τε­ρο­βάθ­μια ἐκ­παί­δευ­ση. Ἔ­χει ἐκ­δώ­σει τὰ βι­βλία Στὴ μά­να τοῦ νε­ροῦ (Χρο­ν­ι­­κό, ἐκδ. Ρο­δα­κιό), Τὸ ἀ­λο­γά­κι τῆς Πα­να­γί­ας (Μυ­θι­στο­ρί­ες, Νη­σί­δες, 2012) κ.ἄ.



		

	

Δη­μή­τριος Δη­μη­τρα­κά­κης: Ξυρίσματα



Δη­μή­τριος Δη­μη­τρα­κά­κης


Ξυ­ρί­σμα­τα


ΤΑΝ ΗΡΘΕ ὁ Κα­πο­δί­στριας, ἀ­πο­φά­σι­σε κι’ ὁ γέ­ρο-Πα­νου­ριᾶς, ὁ Κλε­φταρ­μα­τω­λὸς τῶν Σα­λώ­νων, νὰ κα­τε­βῇ ἀ­πὸ τοῦ Παρ­να­σοῦ τὰ κάρ­κα­ρα καὶ νὰ πάῃ νὰ πα­ρου­σια­στῇ στὸν Κυ­βερ­νή­τη. Ἔ­φτα­σε λοι­πὸν στὴν Αἴ­γι­να, μὰ μὲ τὴν πρώ­τη μα­τιὰ ποὔρ­ρι­ξε γύ­ρω του, δὲν τοῦ χα­μα­ρέ­σα­νε τὰ πρά­μα­τα. Εἶ­δε κον­τὰ στὸν Κυ­βερ­νή­τη κά­τι φραγ­κον­τυ­μέ­νους, ποῦ δὲν τοὺς φτά­να­νε τὰ φράγ­κι­κα φο­ρέ­μα­τα, μὰ εἴ­χα­νε ξου­ρί­σει καὶ γέ­νεια καὶ μου­στά­κια, καὶ ἦ­ταν ἔ­τσι σὰν ξε­ρο­κο­λό­κυ­θα γυ­α­λι­στε­ρὰ τὰ μοῦ­τρα τους:

       — Τί μ’­σοῦ­δες (μοῦ­ρες) εἶ­ν’ αὐ­τές; εἶ­πε στὸ γέ­ρο-Δυ­ο­βου­νι­ώ­τη, ποῦ εἶ­χε ἔρ­θει κι’ αὐ­τὸς συν­τρο­φιά του στὴν Αἴ­γι­να.

       — Δὲν τοὺς βλέ­πεις; Τσ’ ἤ­φε­ρε οὑ Κυ­βερνή­τ’ς νὰ μᾶς φου­τί­σουν.

       — Γι’ αὐ­τὸ εἶ­ν’ ἔ­τσ’ τὰ μοῦ­τρα τ’ς; Γέ­νουντ’ ἔ­τσ’ πλει­ὸ δι­α­βα­σμέ­νοι, μα­θές; Τό­τε θέ­λω κ’ ἐ­γὼ νὰ τὰ ξου­ρί­σω νὰ γί­νου σου­φὸς κ’ ἐ­γώ…

       — Καὶ δὲν τὰ ξου­ρί­ζεις; Ἐ­δῶ πα­ρα­κά­τ’ εἶ­ν’ οὑ χαμ­ζᾶς (κου­ρέ­ας). Μὰ δὲν κουτᾷς. Πῶς θὰ γυ­ρί’ης, μαῦ­ρε, στοὺ χου­ριό;

       — Πλε­ρώ­νεις ἐ­σὺ τὰ ξου­ρι­στ’­κά;

       — Πλε­ρώ­νου… μὰ δὲ θ’ ἀ­πο­κου­τί’ῃς τέ­τοι­ου πρᾶ­μα..

       — Βά­ν’ς καὶ τὰ βι­ου­λιὰ μα­ζί;

       — Τί τὰ θέ­λ’ς τὰ βι­ου­λιά;

       — Ἔ­τσ’, θέ­λου νὰ γί­νῃ τοῦ πρά­μα πα­νη­γύ­ρ’.

       — Ἂς εἶ­ναι κ’ ἔ­τσ’.

       Ὁ Δυ­ο­βου­νι­ώ­της ἀ­κό­μα δὲν εἶ­χε κα­τα­λά­βει κα­λὰ τί λο­γῆς ξύ­ρι­σμα ἤ­θε­λε ὁ γέ­ρο-σύν­τρο­φός του. Ξέ­χα­νε τὰ πα­λιά του τὰ κα­μώ­μα­τα· Ἄν­θρω­πος τοῦ δρυ­μοῦ, κλα­ρί­της, ἤ­ξε­ρε νὰ λέ­ῃ τὰ πρά­μα­τα καὶ νὰ τὰ κά­νῃ πέ­ρα καὶ πέ­ρα ξέ­σκε­πα.

       Μπαί­νου­νε στὸν κου­ρέ­α, καὶ νά, ἔρ­χον­ται τὰ βι­ο­λιά, κι’ ἀρ­χί­ζουν τὸ παι­γνί­δι, κ’ ἑ­τοι­μά­ζει ὁ κου­ρέ­ας τὰ ξου­ρά­φια του. Κά­νει ὅ­μως νὰ βά­λῃ χέ­ρι στοῦ γέ­ρο-στρα­τη­γοῦ τὰ μοῦ­τρα, κι’ αὐ­τός,

       — Τρά­βα τοὺ χέ­ρ’ σ’ ἀ­ποὺ κεῖ! τοῦ λέ­ει.

       Πε­τά­ει πέ­ρα τὴ φου­στα­νέλ­λα καὶ μέ­νει ὅ­πως τὸν ἔ­κα­με ἡ μαν­νού­λα του ἀ­πὸ τὴ μέ­ση καὶ κά­του…

       Κι’ ἀρ­χί­ζει ὁ κου­ρέ­ας, θέ­λον­τας μὴ θέ­λον­τας, καὶ τοῦ τὰ ξου­ρί­ζει… Καὶ παί­ζουν τὰ βι­ο­λιά… Κι ὁ κό­σμος ὅ­λο καὶ μα­ζεύ­ε­ται…

       — Αἴ, τώ­ρα μοι­ά­ζ’­νε μὲ μοῦ­τρα φράγ­κι­κα! εἶ­πε ὁ γέ­ρος ἀ­φοῦ τε­λεί­ω­σε τὸ ξύ­ρι­σμα.

       Κι’ ὅ­λα αὐ­τὰ τἄ­κα­με, γιὰ νὰ σα­τυ­ρί­σῃ τὰ ξου­ρι­σμέ­να μοῦ­τρα καὶ μου­στά­κια, ποῦ εἴ­χα­νε κο­πιά­σει ἀ­π’ τὴ Φραγ­κιὰ νὰ φέ­ρου­νε και­νούρ­για φῶ­τα στὸ Ρω­μαίϊ­κο.


Λαϊκὸ ἐπιχρωματισμένο ξυλόγλυπτο.
Ἀπὸ τὸν Καρναβαλικὸ Πολιτιστικὸ Σύλλογο Ἀγιάσου «Ὁ Σάτυρος».
Φωτογραφία: Ἡρὼ Νικόπουλου, 1η Αὐγούστου 2003.

Πη­γή: Γιά­ννη Βλα­χο­γιά­ννη, Ἱ­στο­ρι­κὴ Ἀν­θο­λο­γί­α, Πα­τρι­ω­τι­κὴ χο­ρη­γί­α Ἐμ. Α. Μπε­νά­κη εἰς τι­μὴν τῆς Ἑ­κα­τον­τα­ε­τη­ρί­δος τῆς Ἑλ­λη­νι­κῆς Ἐ­πα­να­στά­σε­ως, Ἀ­θῆ­ναι, 1927 [Ἀ­πὸ Δ. Γ. Δη­μη­τρα­κά­κη Ἀ­νέκ­δο­τα ἀ­πο­μνη­μο­νεύ­μα­τα].

Δη­μη­τρα­κά­κης, Δη­μή­τριος. Γεν­νή­θη­κε στὸ Κα­στρὶ τέ­ως Δή­μου Κα­στο­ρεί­ου τῆς Λα­κε­δαί­μο­νος τὸ 1823, πέ­θα­νε ἄ­γα­μος στὶς 23 Αὐ­γού­στου τοῦ 1888 καὶ τά­φη­κε στὸ Βυ­ζαν­τι­νὸ Να­ὸ τοῦ Ἁ­γί­ου Γε­ωρ­γί­ου στὸ Κα­στρί. Ἦ­ταν γιὸς τοῦ ὁ­πλαρ­χη­γοῦ τῆς ἐ­πα­νά­στα­σης τοῦ 1821 Γε­ωρ­γί­ου Δη­μη­τρα­κά­κη καὶ ἐγ­γο­νὸς τοῦ ἐ­θνο­μάρ­τυ­ρα τῆς ἡ­ρω­ϊ­κῆς ἐ­πα­νά­στα­σης «τοῦ Ὀρ­λὼφ» Γι­αν­νά­κη Δη­μη­τρα­κά­κη. Ἔ­βγα­λε τὸ Ἑλ­λη­νι­κὸ Σχο­λεῖ­ο στὸ Μι­στρᾶ, τὸ Γυ­μνά­σιο στὸ Ναύ­πλιο, καὶ τὴ Νο­μι­κὴ Σχο­λὴ στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο Ἀ­θη­νῶν. Δι­α­κρί­θη­κε ὡς δη­μό­σιος ἄν­δρας καὶ ὑ­πη­ρέ­τη­σε σὲ ση­μαν­τι­κὲς δι­οι­κη­τι­κὲς θέ­σεις μὲ ἐ­πι­τυ­χί­α. Τὰ χρό­νια της Κω­λετ­τι­κῆς κυ­βέρ­νη­σης (1845-1847) ἦ­ταν ἰ­δι­αί­τε­ρος γραμ­μα­τέ­ας τοῦ Σπαρ­τιά­τη πο­λι­τι­κοῦ Νι­κο­λά­ου Κορ­φι­ω­τά­κη ποὺ δο­λο­φο­νή­θη­κε ὅ­ταν ἦ­ταν ὑ­πουρ­γὸς τῶν Ἐ­σω­τε­ρι­κῶν ἀ­πὸ το­πι­κοὺς ἀν­τι­πά­λους του τὸν Αὔ­γου­στο τοῦ 1850. Με­τὰ τὴ δο­λο­φο­νί­α τοῦ Κορ­φι­ω­τά­κη ὁ Δ. Δη­μη­τρα­κά­κης ἐ­κτέ­θη­κε στὶς ἐ­κλο­γὲς τὸ 1859 καὶ ἐ­κλέ­χτη­κε βου­λευ­τὴς Λα­κε­δαί­μο­νος. Ἐ­πα­νε­κλέ­χτη­κε τὸ 1868, τὸ 1879, τὸ 1880-1882 καὶ τὸ 1885. Ση­μαν­τι­κὴ προ­σφο­ρά του ἀ­πο­τε­λοῦν τὰ ἀ­πο­μνη­μο­νεύ­μα­τά του ποὺ ὄ­χι μό­νο φω­τί­ζουν πολ­λὲς σκο­τει­νὲς σε­λί­δες τῆς Ἱ­στο­ρί­ας μας ἀλ­λὰ καὶ σκι­α­γρα­φοῦν μιὰν ὁ­λό­κλη­ρη ἐ­πο­χή. Πη­γή: http://www.elladatv.gr/

Εἰ­κό­να: Πανουργιᾶς (Δημήτριος Ξηρός, 1767-1834, ὁπλαρ­χηγὸς ἐπαρ­χίας Ἀμ­φίσ­σης).



		

	

Βαγ­γέ­λης Δη­μη­τριά­δης: Πῶς ἀ­πό­κτη­σα τὸ ἐ­λεύ­θε­ρο



Βαγ­γέ­λης Δη­μη­τριά­δης


Πῶς ἀ­πό­κτη­σα τὸ ἐ­λεύ­θε­ρο


TAN HMOYN μι­κρός, μέ­να­με μὲ τὴ μά­να σ’ ἕ­να σπί­τι ἐ­ξο­χι­κό. Σή­με­ρα θά ‘λε­γα σ’ ἕ­να σπί­τι πα­λαιϊκό. Ἦ­ταν χτι­σμέ­νο μὲ ξύ­λα, πέ­τρα καὶ κόκ­κι­νη λά­σπη. Τὸ μι­σὸ ἤ­τα­νε ἀ­πο­θή­κη γιὰ τὰ ζων­τα­νά. Τὸ ἄλ­λο μι­σὸ ἕ­να με­γά­λο δω­μά­τιο μὲ τὰ οὗ­λα του. Μέ­χρι κου­νου­πι­έ­ρα εἴ­χα­με στὸ κρε­βά­τι μας. Τὸ σπί­τι βρι­σκό­ταν στὴν ἄ­κρη τῆς πό­λης. Πί­σω του ὁ κῆ­πος καὶ πιὸ πί­σω ὁ ξε­ρο­πό­τα­μος – ἔ­σερ­νε τὴν κοί­τη του δι­α­κό­σια μέ­τρα ἀ­πὸ μᾶς μέ­χρι τὴ θά­λασ­σα. Ἀ­πὸ τὴν ἄλ­λη με­ριὰ ἡ κοί­τη ἀ­νη­φό­ρι­ζε πα­ρέ­α μὲ κα­να­πί­τσες, κα­λά­μια καὶ ἀ­νά­ρια πλα­τά­νια. Ἡ πυ­κνὴ βλά­στη­ση ἀ­κο­λού­θα­γε τὰ ἴ­χνη τοῦ πο­τα­μοῦ καὶ χα­νό­ταν στὸν αὐ­χέ­να δυ­ὸ λό­φων.

       Πάν­τα ἤ­θε­λα νὰ ἐ­ξε­ρευ­νή­σω ἐ­κεί­νους τοὺς λό­φους, ἀλ­λὰ ἡ μά­να δὲ μ’ ἄ­φη­νε νὰ τὸ κά­νω, μέ­χρι ν’ ἀ­πο­κτή­σω μὲ τὴν ἀ­ξί­α μου τὸ ἐ­λεύ­θε­ρο. Ἔ­τσι ὀ­νει­ρευ­ό­μουν ὅ­τι δρα­πέ­τευ­α στὴν κοί­τη τοῦ πο­τα­μοῦ, ἀ­νη­φό­ρι­ζα στοὺς λό­φους καὶ τὰ λοι­πά. Ἄλ­λη ἱ­στο­ρί­α αὐ­τή. Κά­πο­τε θὰ στὴ γρά­ψω, μὴ λά­χει καὶ πα­λα­βώ­σω καὶ σβή­σει ἀ­π’ τὸ μυα­λό μου.

       Μπρὸς ἀ­π’ τὸ σπί­τι περ­νοῦ­σε ὁ δη­μό­σιος δρό­μος. Χῶ­μα καὶ σκό­νη τὰ κα­λο­καί­ρια, λά­σπη καὶ μπαν­τί­κι* τὶς βρο­χε­ρὲς μέ­ρες, δη­λα­δὴ σχε­δὸν τὸ χει­μώ­να ὁ­λό­κλη­ρο. Ὅ­ταν τὰ με­ση­μέ­ρια περ­νοῦ­σαν τὰ κά­ρα καὶ τὰ λε­ω­φο­ρεῖ­α τῆς γραμ­μῆς γιὰ τὰ χω­ριὰ τοῦ κάμ­που, στε­κό­μουν στὴν κλει­δω­μέ­νη αὐ­λό­πορ­τα καὶ τὰ χά­ζευ­α. Ἡ σκό­νη ἢ τὸ πι­τσί­λι­σμα τῶν λα­σπό­νε­ρων, ἀ­νά­λο­γα μὲ τὴν ἐ­πο­χή, ἦ­ταν ἀ­πό­λαυ­ση. Κι ἂς ἔ­σκου­ζε ἡ μά­να, θὰ σὲ σα­πί­σω στὸ ξύ­λο, ἔμ­πα στὸ σπί­τι. Ἤ­ξε­ρε πὼς δὲν κιν­δυ­νεύ­ω κι ἔ­με­νε στὶς φω­νές. Κα­μιὰ φο­ρὰ μοῦ τὶς ἔ­βρε­χε στὸν πι­σι­νό, μᾶλ­λον χα­ϊ­δευ­τι­κά, μὲ τὴ σκού­πα ἢ τὸ φα­ρά­σι. Ψι­λὰ πρά­μα­τα. Μὲ ἀ­γά­πα­ε. Τὶς νύ­χτες κοι­μό­μα­σταν ἀγ­κα­λιὰ στὸ κρε­βά­τι μας.

       Σ’ ἐ­κεῖ­νο τὸν κῆ­πο, μέ­χρι τὸ ἁ­γιά­ρι* ποὺ μᾶς χώ­ρι­ζε ἀ­π’ τὸ ρέ­μα, εἶ­χα στή­σει τὸ παι­δι­κό μου βα­σί­λει­ο. Ἐ­κεῖ πέρ­να­γα τὶς ἐ­λεύ­θε­ρες ὧ­ρες καὶ σπού­δα­ζα τὰ ἐ­ξω­σχο­λι­κά μου μα­θή­μα­τα. Συν­τρο­φιά μου ὁ σκύ­λος, κάμ­πο­σες γά­τες θε­ό­μορ­φες —θη­λυ­κὲς ὅ­λες κα­τὰ πε­ρί­ερ­γο τρό­πο— καὶ οἱ κό­τες. Μὲ τὶς κό­τες πά­ρε-δῶ­σε δὲν εἶ­χα. Πιὸ ἀ­τί­θα­σες, μὲ ἀ­πό­φευ­γαν. Πή­γαι­ναν καὶ βό­σκα­νε μα­κριά, τὶς ἔ­χα­να ἀ­π’ τὰ μά­τια μου. Ἐρ­χό­ντα­νε μέ­ρες ποὺ χά­νον­ταν ἐν­τε­λῶς γιὰ βδο­μά­δες, ὥ­σπου ξε­φύ­τρω­ναν ἀ­π’ τὸ ρέ­μα μὲ κα­μιὰ ντου­ζί­να κλω­σό­που­λα ἡ κα­θε­μιὰ συ­νο­δεί­α. Ὁ σκύ­λος κι οἱ γά­τες μὲ εἶ­χαν ἀ­πὸ κον­τά, παί­ζα­με μὲ τὶς ὧ­ρες σὰν πα­λιοὶ κα­λοὶ φί­λοι.

       Θὰ μπο­ροῦ­σε νὰ πεῖ κα­νέ­νας πὼς ἡ παι­δι­κή μου ζω­ὴ ἦ­ταν πα­ρα­δει­σέ­νια. Κι ἔ­τσι θὰ ἦ­ταν, ἂν δὲ βά­λεις στὸ μέ­τρη­μα τὸν κα­η­μό μου νὰ κα­τε­βῶ στὸ ξε­ρό­ρε­μα νὰ ἐ­ξε­ρευ­νή­σω τοὺς λό­φους. Ἡ μά­να μου ἦ­ταν ἀ­νέν­δο­τη, ἔ­χει νάρ­κες ἀ­πὸ τὸν πό­λε­μο στὸ γε­φυ­ρά­κι, θὰ σκο­τω­θεῖς, νὰ μὴν πᾶς που­θε­νά. Εὐ­τυ­χῶς, τὰ πρά­μα­τα ἄλ­λα­ξαν μέ­χρι νὰ κα­βα­τζά­ρω πά­νω-κά­τω τὰ δέ­κα. Ἄ­κου πῶς ἔ­γι­νε:

       Εἶ­πα πὼς εἴ­χα­με κάμ­πο­σες γά­τες. Ἀ­πὸ τὶς ἀρ­χὲς τοῦ Ἀ­πρί­λη οἱ γά­τες γεν­νο­βο­λοῦ­σαν ἐ­δῶ κι ἐ­κεῖ μέ­σα στὴν ἀ­πο­θή­κη. Σὰν κου­νέ­λες οἱ ἄ­τι­μες. Ἡ μά­να πα­ρα­φύ­λα­γε, τὶς ξε­γέ­λα­γε μὲ κά­να κομ­μά­τι ψω­μὶ βου­τηγ­μέ­νο στὸ γά­λα καὶ μά­ζευ­ε τὰ τυ­φλὰ γα­τό­που­λα σ’ ἕ­να τσου­βά­λι. Τὴ γλί­τω­ναν μό­νο τα θη­λυ­κὰ κι αὐ­τὰ ὄ­χι ὅ­λα. Ἄ­φη­νε ζων­τα­νὰ ὅ­σα εἴ­χα­νε ὄ­μορ­φα χρώ­μα­τα. Ὕ­στε­ρα μ’ ἔ­πι­α­νε ἀ­π’ τὸ χέ­ρι καὶ μὲ τὸ τσου­βά­λι στὴν πλά­τη μὲ πή­γαι­νε βόλ­τα μέ­χρι τὴ θά­λασ­σα, ἐ­κεῖ ποὺ κα­τέ­λη­γε ἡ κοί­τη τοῦ ξε­ρο­πό­τα­μου καὶ φύ­τρω­ναν πυ­κνὲς κα­λα­μι­ές. Ὅ­ταν γυ­ρί­ζα­με σπί­τι, τὸ τσου­βά­λι μὲ τὰ γα­τό­που­λα ἤ­τα­νε ἄ­δει­ο.

       Ἔ, λοι­πὸν τί νὰ σοῦ πῶ. Μέ­χρι νὰ βγά­λω τὸ δη­μο­τι­κὸ εἶ­χα γί­νει ἐξ­πὲρ στὸν ἀ­φα­νι­σμό. Δὲν προ­λά­βαι­ναν νὰ γεν­νή­σουν οἱ γά­τες, καὶ τὰ γα­τό­που­λα ἦ­ταν πνιγ­μέ­να στὴ θά­λασ­σα. Μό­νος μου πή­γαι­να. Τί νὰ τὴν κά­νω τὴ μά­να. Ἤ­μουν κα­λὸς μα­θη­τής της. Σὲ πολ­λὰ τὴν ξε­πέ­ρα­σα. Τά ’­πνι­γα χω­ρὶς ν’ ἀ­κου­στεῖ κίχ. Ἔ­τσι ἀ­πό­κτη­σα τὸ ἐ­λεύ­θε­ρο νὰ σερ­γι­α­νά­ω στὴν κοί­τη τοῦ ξε­ρο­πό­τα­μου μέ­χρι τοὺς λό­φους. Ὁ­λο­μό­να­χος πάν­τα, τ’ ἄλ­λα παι­διὰ δὲ μὲ κά­να­νε γοῦ­στο, για­τὶ ὅ­ταν μὲ τσά­τι­ζαν, θύ­μω­να καὶ τὰ πλά­κω­να στὶς μπου­νι­ές. Ὧ­ρες-ὧ­ρες ἤ­θε­λα νὰ τὰ κλεί­σω ζων­τα­νὰ στὸ τσου­βά­λι καὶ νὰ τὰ πνί­ξω στὴ θά­λασ­σα σὰ γα­τιά.

       Τὰ σκέ­φτο­μαι καὶ λι­γώ­νει ἡ ψυ­χή μου ἀ­π’ τὴ λα­χτά­ρα. Για­τὶ γιὰ τὸ ἐ­λεύ­θε­ρο ἔ­κα­μα ὅ,τι ἔ­κα­μα ἀλ­λὰ ἡ δου­λειὰ στρά­βω­σε καὶ μπῆ­κα στὰ κάγ­κε­λα. Αὐ­τὴ εἶ­ναι μιὰ ἱ­στο­ρί­α ποὺ θὰ στὴ γρά­ψω ἄλ­λη φο­ρά… Μὲ τρώ­ει ἡ ἔ­γνοι­α ἀ­πό­ψε ποι­ός θὰ ξα­λα­φρώ­νει τὴν ἀ­πο­θή­κη ἀ­π’ τὰ γα­τιὰ τώ­ρα ποὺ ἡ μά­να κα­τά­πε­σε.


* μπαντίκι· κόλλημα στὴ λάσπη.
* ἁ­γιά­ρι· μικρὸς γκρεμός, χαντάκι.


Πηγή: Πρώτη δημοσίευση.

Βαγ­γέ­λης Δη­μη­τριά­δης (Πυ­θα­γό­ρει­ο Σά­μου, 1948). Ὑ­πη­ρέ­τη­σε στὴν πρω­το­βάθ­μια ἐκ­παί­δευ­ση σὲ σχο­λεῖ­α τῆς γε­νι­κῆς καὶ εἰ­δι­κῆς ἀ­γω­γῆς καὶ ὡς σχο­λι­κὸς σύμ­βου­λος στὴν Πε­ρι­φέ­ρεια Σά­μου. Ἱ­δρυ­τι­κὸ καὶ μό­νι­μο μέ­λος τῆς συν­τα­κτικῆς ἐ­πι­τρο­πῆς τοῦ πε­ρι­ο­δι­κοῦ Ἀ­πό­πλους (1991κἑξ) καὶ ἐκ­δό­της τοῦ πε­ρι­ο­δι­κοῦ Τὸ Τη­γά­νι (2010κἑξ). Ἔ­χει ἐκ­δώ­σει πέν­τε ποιητι­κὲς συλ­λο­γές, βι­βλί­α γιὰ τὴν ἐκ­παί­δευ­ση καὶ τὴν το­πι­κὴ ἱ­στο­ρί­α. Ποι­ή­μα­τα καὶ κρι­τι­κά του κεί­με­να δη­μο­σι­εύ­ον­ται σὲ ἔν­τυ­πα καὶ ἠ­λε­κτρο­νι­κὰ πε­ρι­ο­δι­κά. Τε­λευ­ταῖο του ποι­η­τι­κὸ βι­βλίο: Κυ­πα­ρίσ­σια (Γα­βρι­η­λί­δης, 2017).



		

	

Γιάννης Μυτηλιναῖος: Στιγμή


Γιά­ννης Μυ­τη­λι­ναῖ­ος


Στιγ­μή


ΙΑ ΝΤΟΥΖΙΝΑ ἀ­γό­ρια παί­ζουν στὴν ἀ­λά­να πο­δό­σφαι­ρο. Τὸ με­γα­λύ­τε­ρο εἶ­ναι δώ­δε­κα χρο­νῶν. Κά­ποι­α στιγ­μὴ ἡ μπά­λα ἀ­στο­χεῖ, κυ­λά­ει στὰ πό­δια μιᾶς γυ­ναί­κας. Φο­ρά­ει κον­τὸ μί­νι μὲ μαῦ­ρο, δι­κτυ­ω­τὸ καλ­σὸν καὶ μιὰ ἀ­νοι­χτὴ κόκ­κι­νη μπλού­ζα ποὺ ἀ­φή­νει ἐ­κτε­θει­μέ­νο τὸ μποῦ­στο της. Εἶ­ναι ὄ­μορ­φη, πο­λὺ ὄ­μορ­φη στ’ ἀ­λή­θεια. Τ’ ἀ­γό­ρια στα­μα­τοῦν τὸ παι­χνί­δι καὶ τὴν κοι­τά­ζουν. Ἐ­κεί­νη τι­νά­ζει πί­σω τὰ μα­κριά της μαλ­λιὰ καὶ τεν­τώ­νει πρὸς τὰ ἔ­ξω τὸ στῆ­θος της. Ὅ­λα τ’ ἀ­γο­ρί­στι­κα βλέμ­μα­τα ἔ­χουν καρ­φω­θεῖ τώ­ρα πά­νω της. Τῆς ἀ­ρέ­σει.

        Πε­ρι­μέ­νει κά­ποι­ο κο­λα­κευ­τι­κὸ σχό­λιο ἢ πεί­ραγ­μα, ὅ­μως εἰς μά­την. Τὰ μά­τια ποὺ τὴν κοι­τοῦν εἶ­ναι ἀ­κό­μα ἀ­πο­νή­ρευ­τα. Τὸ μό­νο ποὺ θέ­λουν ἀ­πὸ ἐ­κεί­νη, εἶ­ναι νὰ κλω­τσή­σει πρὸς τὸ μέ­ρος τους τὴν μπά­λα.



Πη­γή: Πρώ­τη δη­μο­σί­ευ­ση.

Γιά­ννης Μυ­τι­λη­ναῖ­ος (1980) Εἶ­ναι ἀ­πό­φοι­τός της Νο­μι­κῆς Σχο­λῆς τοῦ Ἀ­ρι­στο­τε­λεί­ου Πα­νε­πι­στη­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης.