περιοδικὸ Πλα­νό­διον & ἱστοσελίδα Ἱ­στο­ρί­ες Μπον­ζά­ι: Ἕ­να τρα­πέ­ζι ποὺ μᾶς ἀ­φο­ρᾶ!



περιοδικὸ Πλα­νό­διον

& ἱστοσελίδα Ἱ­στο­ρί­ες Μπον­ζά­ι

Ἕ­να τρα­πέ­ζι ποὺ μᾶς ἀ­φο­ρᾶ!


στὸ 8ο Δι­ε­θνὲς Συ­νέ­δριο

τῆς European Society for Periodical Research (ESPRit)

μὲ θέ­μα «Πε­ρι­ο­δι­κὸς Τύ­πος καὶ Ὀ­πτι­κὸς Πο­λι­τι­σμός»

στὴν Ἐ­θνι­κή Βι­βλι­ο­θή­κη τῆς Ἑλ­λά­δος

στὸ Κέν­τρο Πο­λι­τι­σμοῦ Ἵ­δρυ­μα Σταῦ­ρος Νιά­ρχος

τὴν Πέμ­πτη, 12 Σε­πτεμ­βρί­ου 2019

ὥ­ρα 17:00 – 18:30, αἴ­θου­σα 113


Πα­ρου­σιά­ζουν:

Κα­τε­ρί­να Κω­στί­ου (κα­θη­γή­τρια Νε­ο­ελ­λη­νι­κῆς Φι­λο­λο­γί­ας):

περιοδικὸ Πλα­νό­διον

Ἄν­να Κα­τσι­γιά­ννη (ἐπίκουρη κα­θη­γή­τρια Συγ­κρι­τι­κῆς Φι­λο­λο­γί­ας):

ἱ­στο­λό­γιο Ἱ­στο­ρί­ες Μπον­ζά­ι

Ἄν­να-Μα­ρί­α Σι­χά­νη (Ψη­φια­κὲς Ἀν­θρω­πι­στι­κὲς Ἐ­πι­στῆ­μες):

Ἠ­λε­κτρο­νι­κὰ λο­γο­τε­χνι­κὰ πε­ρι­ο­δι­κά


* * *


Θέ­μα καὶ πε­ρι­λή­ψεις:

Ἑλ­λη­νι­κὰ Λο­γο­τε­χνι­κὰ πε­ρι­ο­δι­κὰ

καὶ ὀ­πτι­κὸς πο­λι­τι­σμὸς : πα­ρὸν καὶ μέλ­λον


ΤΟ ΠΑΝΕΛ συν­δέ­ε­ται ἄ­με­σα μὲ τὶς ἐ­ρευ­νη­τι­κὲς δρά­σεις καὶ τὸν ἀ­κα­δη­μα­ϊ­κὸ στό­χο τοῦ νε­ο­σύ­στα­του «Ἐρ­γα­στη­ρί­ου Νε­ο­ελ­λη­νι­κῆς Φι­λο­λο­γί­ας – Ἀρ­χεια­κὰ Τεκ­μή­ρια καὶ Τύ­πος» (ΕΑΤΤ) τῆς ὑ­πο­ει­δί­κευ­σης Νε­ο­ελ­λη­νι­κῆς Φι­λο­λο­γί­ας τοῦ Τμή­μα­τος Φι­λο­λο­γί­ας τοῦ Πα­νε­πι­στη­μί­ου Πα­τρῶν (http://eatt.phi­lo­lo­gy.u­pa­tras.gr/). Στὶς δρά­σεις πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται ἡ συ­στη­μα­τι­κὴ με­λέ­τη ἀρ­χεια­κοῦ ὑ­λι­κοῦ καὶ τοῦ πε­ρι­ο­δι­κοῦ τύ­που σὲ σχέ­ση μὲ τὴ Λο­γο­τε­χνί­α καὶ τὴν Ἱ­στο­ρί­α της καὶ ἡ ἀ­ξι­ο­ποί­η­σή τους στὸ πλαί­σιο μιᾶς και­νο­τό­μας ψη­φια­κῆς πο­λι­τι­κῆς. Ἱ­στο­ρι­κὰ ἐν­ταγ­μέ­να στὴν πα­ρά­δο­ση τοῦ «Μι­κροῦ Τύ­που», τὰ λο­γο­τε­χνι­κὰ πε­ρι­ο­δι­κὰ συμ­βάλ­λουν στὴ δι­α­μόρ­φω­ση τῆς λο­γο­τε­χνί­ας, ἐ­νῶ, πα­ράλ­λη­λα, ἀ­πο­τε­λοῦν ἕ­να δυ­να­μι­κὸ πε­δί­ο γιὰ ὀ­πτι­κοὺς καὶ ἀ­πει­κο­νι­στι­κοὺς πει­ρα­μα­τι­σμοὺς (μέ­σῳ τῆς τυ­πω­μέ­νης —ἀλ­λὰ καὶ ἠ­λε­κτρο­νι­κῆς πλέ­ον— σε­λί­δας, καὶ συγ­κε­κρι­μέ­να τῆς τυ­πο­γρα­φι­κῆς ἐμ­φά­νι­σης, τῶν ἐ­ξω­φύλ­λων, τοῦ σχή­μα­τος, τῆς εἰ­κο­νο­γρά­φη­σης κ.ο.κ.). Ἡ συ­νε­δρί­α αὐ­τή, μὲ ἀ­φορ­μὴ τὴν πρό­σφα­τη δω­ρε­ὰ στὸ ΕΑΤΤ τοῦ Ἀρ­χεί­ου τοῦ πε­ρι­ο­δι­κοῦ Πλα­νό­διον, ἑ­νὸς ἀ­πὸ τὰ πιὸ δρα­στι­κὰ νε­ο­ελ­λη­νι­κὰ λο­γο­τε­χνι­κὰ πε­ρι­ο­δι­κά, καὶ μὲ ἀ­φε­τη­ρί­α τὴ με­λέ­τη τῶν ἀρ­χῶν τοῦ πε­ρι­ο­δι­κοῦ, ὅ­πως ἀ­πο­τυ­πώ­νον­ται στὴν αἰ­σθη­τι­κή του, κα­θὼς καὶ τοῦ πρω­το­πο­ρια­κοῦ ἠ­λε­κτρο­νι­κοῦ του δι­α­δό­χου, τοῦ Ἰ­στο­λο­γί­ου γιὰ τὸ μι­κρὸ δι­ή­γη­μα, Ἱ­στο­ρί­ες Μπον­ζά­ι, θὰ δι­α­νοι­χθεῖ στὴ δι­ε­ρεύ­νη­ση τῆς ἱ­στο­ρι­κῆς σχέ­σης τῶν ἑλ­λη­νι­κῶν λο­γο­τε­χνι­κῶν πε­ρι­ο­δι­κῶν μὲ τὸν ὀ­πτι­κὸ πο­λι­τι­σμό, τὴν ἐ­ξει­κο­νι­στι­κὴ αἰ­σθη­τι­κὴ καὶ τὴ λο­γο­τε­χνι­κὴ κουλ­τού­ρα.


Κα­τε­ρί­να Κω­στί­ου


Ἀ­πὸ τὸ «ἰ­λου­στρα­σιὸν χαρ­τὶ» στὸ «μα­στο­ρι­λί­κι»:

μιὰ ἀ­πό­πει­ρα «ὀ­πτι­κῆς» ἀ­νά­γνω­σης

τοῦ πε­ρι­ο­δι­κοῦ Πλα­νό­διον


Μέ­σα στὴν πολ­λα­πλῶς ἐν­δι­α­φέ­ρου­σα δε­κα­ε­τί­α τοῦ 1980 ξε­κι­νοῦν τὴν ἔκ­δο­σή τους λο­γο­τε­χνι­κὰ πε­ρι­ο­δι­κὰ τὰ ὁ­ποῖ­α συ­νι­στοῦν πλέ­ον μέ­ρος τῆς ἱ­στο­ρί­ας τῆς λο­γο­τε­χνί­ας εἴ­τε για­τὶ ἀ­πο­τύ­πω­σαν τὴν ἐγ­χώ­ρια λο­γο­τε­χνι­κὴ πα­ρα­γω­γὴ καὶ τὴ δυ­να­μι­κή της δι­α­δρά­ση μὲ τὴν ξέ­νη λο­γο­τε­χνί­α, εἴ­τε για­τὶ συ­νέ­βα­λαν μὲ τὴν κρι­τι­κή τους πα­ρέμ­βα­ση στὴ δι­α­μόρ­φω­ση τοῦ πνευ­μα­τι­κοῦ milieu τῆς ἐ­πο­χῆς. Ἀ­πὸ τὰ μα­κρο­βι­ό­τε­ρα λο­γο­τε­χνι­κὰ πε­ρι­ο­δι­κά, τὸ Πλα­νό­διον (Δε­κέμ­βριος 1986-Ἰ­ού­νιος 2012) ἐκθέ­τει, μὲ τὴν ἐ­πι­λο­γὴ τῆς ὕ­λης του καὶ μὲ τὴν ἰ­δι­αί­τε­ρη αἰ­σθη­τι­κή του, τὸ συγ­γρα­φι­κὸ ἦ­θος τοῦ ἐκ­δό­τη του καὶ τῶν συ­νερ­γα­τῶν του. Ἔ­χον­τας θη­τεύ­σει σὲ προ­η­γού­με­να ἐκ­δο­τι­κὰ σχή­μα­τα (Δέν­τρο, Νῆ­σος, Κρι­τι­κὴ καὶ Κεί­με­να) ὁ ἱ­δρυ­τὴς καὶ ἐκ­δό­της του, ὁ ποι­η­τὴς Γιά­ννης Πα­τί­λης, θέ­τει ἐ­ξαρ­χῆς ὡς ἀ­πα­ρέγ­κλι­τες ἀρ­χὲς τῆς ἔκ­δο­σης τὴν ἀ­νε­ξαρ­τη­σί­α, τὴν ἰ­δι­ο­προ­σω­πί­α καὶ τὴν κα­λαι­σθη­σία.

       Στὴν ἀ­να­κοί­νω­σή μου ἐ­πι­χει­ρῶ νὰ δι­ε­ρευ­νή­σω πῶς ἀ­πο­τυ­πώ­νον­ται οἱ τρεῖς πα­ρα­πά­νω ἀρ­χὲς στὴν αἰ­σθη­τι­κὴ τῶν 52 τευ­χῶν (ἢ 12 τό­μων) τοῦ πε­ρι­ο­δι­κοῦ σὲ σχέ­ση μὲ τὴν πο­λι­τι­κή του ποὺ δι­α­μορ­φώ­νε­ται μὲ ἄ­ξο­να τὴν πε­ποί­θη­ση ὅ­τι ἡ λο­γο­τε­χνί­α δὲν εἶ­ναι μό­νο ἰ­δι­ω­τι­κὸς ἀλ­λὰ καὶ δη­μό­σιος λό­γος. Συγ­κε­κρι­μέ­να, θε­ω­ρών­τας ὅ­τι κά­θε πε­ρι­ο­δι­κὸ δυ­νά­μει προσ­λαμ­βά­νε­ται καὶ μέ­σῳ τῆς συ­νι­στώ­σας τοῦ «ὀ­πτι­κοῦ», προ­σπα­θῶ νὰ ἑρ­μη­νεύ­σω τὸ ἐγ­χεί­ρη­μα τοῦ Πα­τί­λη μὲ ἄ­ξο­νες τὴν τυ­πο­γρα­φι­κὴ αἰ­σθη­τι­κὴ καὶ τὴν εἰ­κο­νο­γρά­φη­ση. Στό­χος μου εἶ­ναι νὰ ἀ­να­δεί­ξω τὴν ἰ­δι­αι­τε­ρό­τη­τα τῆς ταυ­τό­τη­τας ἑ­νὸς πε­ρι­ο­δι­κοῦ ποὺ βρί­σκε­ται στοὺς ἀν­τί­πο­δες τοῦ «ἐ­πι­χο­ρη­γού­με­νου πο­λι­τι­σμοῦ» καὶ τῆς «πο­λυ­συλ­λε­κτι­κό­τη­τας».


[Ἡ Κα­τε­ρί­να Κω­στί­ου εἶ­ναι κα­θη­γή­τρια Νε­ο­ελ­λη­νι­κῆς Φι­λο­λο­γί­ας στὸ Τμῆ­μα Φι­λο­λο­γί­ας τοῦ Πα­νε­πι­στη­μί­ου Πα­τρῶν. Τὸ ἐ­πι­στη­μο­νι­κό της πε­δί­ο πε­ρι­λαμ­βά­νει τὴ λο­γο­τε­χνί­α, τὴ θε­ω­ρί­α καὶ τὴν κρι­τι­κὴ τῆς λο­γο­τε­χνί­ας, τὴν ἐκ­δο­τι­κή, τὸν πε­ρι­ο­δι­κὸ τύ­πο, τὴ με­τά­φρα­ση. Ἔ­χει δι­δά­ξει ἕ­να χρό­νο στὸ Faculty of Medieval and Modern Languages τοῦ Πα­νε­πι­στη­μί­ου τοῦ Cambridge καὶ ὡς προ­σκε­κλη­μέ­νη κα­θη­γή­τρια σὲ πα­νε­πι­στή­μια τῆς Εὐ­ρώ­πης, τῆς Ἀ­με­ρι­κῆς καὶ τοῦ Κα­να­δᾶ. Ἔ­χει δη­μο­σι­εύ­σει πά­νω ἀ­πὸ 100 με­λέ­τες γιὰ δι­ά­φο­ρα θέ­μα­τα τῆς λο­γο­τε­χνί­ας. Ἡ πιὸ πρό­σφα­τη δρα­στη­ρι­ό­τη­τά της ἀ­φο­ρᾶ τὴ συγ­γρα­φὴ μιᾶς μο­νο­γρα­φί­ας γιὰ τὰ προ­σω­πεῖ­α στὴν ποί­η­ση τοῦ Κα­βά­φη. Μὲ πρό­τα­σή της ἱ­δρύ­θη­κε τὸ 2016 στὸ Τμῆ­μα Φι­λο­λο­γί­ας τοῦ Πα­νε­πι­στη­μί­ου Πα­τρὼν τὸ Ἐρ­γα­στή­ριο Ἀρ­χεια­κῶν Τεκ­μη­ρί­ων καὶ Τύ­που (ΕΑΤΤ), τὸ ὁ­ποῖ­ο καὶ δι­ευ­θύ­νει.]


* * *


Ἄν­να Κα­τσι­γιά­ννη


Τὰ «ὡ­ραῖ­α κο­λίμ­πρια τῆς Γρα­φῆς»

καὶ οἱ Ἱ­στο­ρί­ες Μπον­ζά­ι,

ἕ­να «ἱ­στο­λό­γιο γιὰ τὸ μι­κρὸ δι­ή­γη­μα»


Ἡ γρα­φή, στὶς ποι­κί­λες της ἐκ­φάν­σεις, βρί­σκε­ται στὸ κέν­τρο τοῦ ἐν­δι­α­φέ­ρον­τος τοῦ Γιά­ννη Πα­τί­λη, ὁ ὁ­ποῖ­ος ἐ­κτὸς ἀ­πὸ τὴν ποι­κί­λη δρα­στη­ρι­ό­τη­τά του, συγ­γρα­φι­κὴ καὶ ἐκ­δο­τι­κή, ἔ­χει δι­α­τυ­πώ­σει ἐ­πα­νει­λημ­μέ­νως τὴν προ­βλη­μα­τι­κή του καὶ γιὰ τὴν ὑ­λι­κό­τη­τά της, τὴν τυ­πο­γρα­φι­κὴ/ὀ­πτι­κὴ εἰ­κό­να τοῦ λό­γου, τό­σο στὸν ποι­η­τι­κὸ ὅ­σο καὶ στὸν κρι­τι­κό του λό­γο.

       Πρὶν ἀ­κό­μη κλεί­σει ὁ κύ­κλος τῆς ἔν­τυ­πης ἔκ­δο­σης τοῦ μα­κρό­βιου πε­ρι­ο­δι­κοῦ Πλα­νό­διον (1986-2012) ὁ Γιά­ννης Πα­τί­λης καὶ ἡ εἰ­κα­στι­κὸς καὶ συγ­γρα­φέ­ας Ἡ­ρὼ Νι­κο­πού­λου δη­μι­ούρ­γη­σαν τὸ ἱ­στο­λό­γιο «Ἱ­στο­ρί­ες μπον­ζά­ι. Ἡ αἰ­σθη­τι­κὴ τοῦ μι­κροῦ. Ἕ­να ἱ­στο­λό­γιο γιὰ τὸ μι­κρὸ δι­ή­γη­μα ἀ­πὸ τὸ λο­γο­τε­χνι­κὸ πε­ρι­ο­δι­κὸ Πλα­νό­διον». Συμ­βα­τὸ μὲ τὴν ἐ­πο­χὴ τῆς ψη­φι­α­κό­τη­τας τὸ ἱ­στο­λό­γιο φι­λο­ξε­νεῖ ἀ­πο­κλει­στι­κὰ μι­κρο­α­φη­γή­σεις, εἶ­δος ποὺ ἀν­θί­ζει ὡς born-digital λο­γο­τε­χνί­α, εὐ­νο­η­μέ­νο ἀ­πὸ τὸν μι­νι­μα­λι­σμὸ τῆς φόρ­μας του. Ἡ δι­α­δι­κτυα­κὴ λο­γο­τε­χνί­α λει­τουρ­γεῖ ἐξ ὁ­ρι­σμοῦ ὡς δη­μό­σιος λό­γος, ἀλ­λά, συ­χνὰ ἡ πα­ρου­σί­α­σή της ὑ­πο­νο­μεύ­ει τὴν κα­λαι­σθη­σί­α ἢ καὶ τὴν ἰ­δι­αί­τε­ρη ταυ­τό­τη­τά της. Οἱ ἐκ­δό­τες τοῦ ἱ­στο­λο­γί­ου Ἱ­στο­ρί­ες Μπον­ζά­ι δη­μι­ουρ­γοῦν μιὰ αἰ­σθη­τι­κὴ ἡ ὁ­ποί­α ἀν­τα­πο­κρί­νε­ται στὴν ψη­φι­α­κό­τη­τα ἀλ­λὰ συγ­χρό­νως καὶ στὴν ἀ­παί­τη­σή τους γιὰ κα­λαι­σθη­σία.

       Ἡ ἐ­πι­λο­γὴ τῆς ὕ­λης, ἡ ἀ­πο­τύ­πω­ση τῆς αἰ­σθη­τι­κῆς μὲ τὴ συ­ναί­ρε­ση τῶν τε­χνῶν, ἡ ἐ­πι­λο­γὴ τῶν γραμ­μά­των, ἡ ὁ­ποί­α ἐ­νί­ο­τε ἀ­να­πα­ρά­γει τὴν τυ­πο­γρα­φι­κὴ αἰ­σθη­τι­κὴ τοῦ πα­λαι­οῦ κα­λοῦ ἐν­τύ­που, ἡ ἀ­νάρ­τη­ση δι­α­φη­μί­σε­ων, ἡ ἠ­λε­κτρο­νι­κὴ δι­α­δρά­ση μὲ τὸν ἀ­να­γνώ­στη καὶ τοὺς συ­νερ­γά­τες τοῦ ἱ­στο­λο­γί­ου, εἶ­ναι ὁ­ρι­σμέ­να μό­νο ἀ­πὸ τὰ ζη­τή­μα­τα ποὺ θὰ δι­ε­ρευ­νη­θοῦν στὴν πα­ρούσα ἀ­να­κοί­νω­ση.


[Ἡ Ἄν­να Κα­τσι­γιά­ννη εἶ­ναι Ἐ­πί­κου­ρη κα­θη­γή­τρια Συγ­κρι­τι­κῆς Φι­λο­λο­γί­ας, στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο Πα­τρῶν. Σπού­δα­σε Νε­ο­ελ­λη­νι­κὴ φι­λο­λο­γί­α, στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο Κρή­της, καὶ Συγ­κρι­τι­κὴ Φι­λο­λο­γί­α στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο τῆς Σορ­βόν­νης (D.E.A, Uni­ver­site de la Sor­bon­ne Nou­vel­le, Paris III). Ἐκ­πό­νη­σε τὴ δι­δα­κτο­ρι­κή της δι­α­τρι­βὴ στὸ Ἀ­ρι­στο­τέ­λει­ο Πα­νε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης, μὲ θέ­μα: Τὸ πε­ζὸ ποί­η­μα στὴ νε­ο­ελ­λη­νι­κὴ γραμ­μα­τεί­α. Γε­νε­α­λο­γί­α, δι­α­μόρ­φω­ση καὶ ἐ­ξέ­λι­ξη τοῦ εἴ­δους (ἀ­πὸ τὶς ἀρ­χὲς ὣς τὸ 1930). Ἔ­χει συ­νερ­γα­στεῖ μὲ δι­α­κε­κρι­μέ­να ἐ­ρευ­νη­τι­κὰ κέν­τρα (Ἰν­στι­τοῦ­το Με­σο­γεια­κῶν Σπου­δῶν, Ἵ­δρυ­μα Τε­χνο­λο­γί­ας καὶ Ἔ­ρευ­νας, Μορ­φω­τι­κὸ Ἵ­δρυ­μα Ἐ­θνι­κῆς Τρα­πέ­ζης, Ἑλ­λη­νι­κὸ Λο­γο­τε­χνι­κὸ καὶ Ἱ­στο­ρι­κὸ Ἀρ­χεῖ­ο, κ.ἄ.)· ἔ­χει δι­δά­ξει ὡς ἐ­πι­σκέ­πτρια λέ­κτωρ στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο Κύ­πρου, ὡς ΣΕΠ στὸ Ἑλ­λη­νι­κὸ Ἀ­νοι­κτὸ Πα­νε­πι­στή­μιο καὶ μὲ τὸ ΠΔ 407/80, στὸ Ἀ­ρι­στο­τέ­λει­ο Πα­νε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης. Ἀ­πὸ τὸ 2007 δι­δά­σκει Συγ­κρι­τι­κὴ καὶ Νε­ο­ελ­λη­νι­κὴ Φι­λο­λο­γί­α στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο Πα­τρῶν. Ἐ­πί­σης, ἔ­χει δώ­σει δι­α­λέ­ξεις στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο Κρή­της, στὸ Ἀ­ρι­στο­τέ­λει­ο Πα­νε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης, στὸ Ἐ­θνι­κὸ καὶ Κα­πο­δι­στρια­κὸ Πα­νε­πι­στή­μιο Ἀ­θη­νῶν, στὸ INALCO, στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο τοῦ Μο­νά­χου καὶ στὸ Ἐ­λεύ­θε­ρο Πα­νε­πι­στή­μιο τοῦ Βε­ρο­λί­νου. Ἐ­ρευ­νη­τι­κὰ ἐν­δι­α­φέ­ρον­τα (ἐν­δει­κτι­κά): Συγ­κρι­τι­κὴ φι­λο­λο­γί­α, ἱ­στο­ρί­α καὶ θε­ω­ρί­α τῶν λο­γο­τε­χνι­κῶν εἰ­δῶν, σχέ­σεις τῆς νε­ο­ελ­λη­νι­κῆς μὲ τὴν εὐ­ρω­πα­ϊ­κὴ λο­γο­τε­χνί­α (γαλ­λι­κή, ἰ­τα­λι­κή, ἀγ­γλι­κὴ) καὶ μὲ λο­γο­τε­χνί­ες τῶν μει­ο­νο­τή­των (βαλ­κα­νι­κὴ καὶ τουρ­κο­κυ­πρια­κὴ γρα­φή), δι­α­καλ­λι­τε­χνι­κὲς σχέ­σεις, πο­λι­τι­σμι­κὲς σπου­δές, πε­ρι­ο­δι­κὸς τύ­πος, λο­γο­τε­χνι­κὰ ἀρ­χεῖ­α, νε­ο­ελ­λη­νι­κὴ λο­γο­τε­χνί­α καὶ κρι­τι­κή, με­τρι­κή, ἐκ­δο­τι­κή.]


* * *


Ἄν­να-Μα­ρί­α Σι­χά­νη


Ἠ­λε­κτρο­νι­κὰ λο­γο­τε­χνι­κὰ πε­ρι­ο­δι­κά,

ψη­φια­κὸς ὀ­πτι­κὸς σχε­δια­σμὸς καὶ λο­γο­τε­χνι­κὴ κουλ­τού­ρα


Ἡ μα­ζι­κὴ ἐμ­φά­νι­ση καὶ δια­ρκῶς αὐ­ξα­νό­με­νη κυ­κλο­φο­ρί­α ἑλ­λη­νι­κῶν ἠ­λε­κτρο­νι­κῶν λο­γο­τε­χνι­κῶν πε­ρι­ο­δι­κῶν τὰ τε­λευ­ταῖ­α 10 χρό­νια συν­δέ­ε­ται τό­σο μὲ τὴν ἐ­ξά­πλω­ση τοῦ δι­α­δι­κτύ­ου ὡς μέ­σου δη­μο­σί­ευ­σης καὶ ἐ­πι­κοι­νω­νί­ας ὅ­σο καὶ μὲ ἐ­ξε­λί­ξεις στὸν εὐ­ρύ­τε­ρο χῶ­ρο τῆς ἐκ­δο­τι­κῆς ἀ­γο­ρᾶς στὴν Ἑλ­λά­δα τῆς κρί­σης, δη­μι­ουρ­γών­τας, ἕ­να νέ­ο κι ἐν πολ­λοῖς ἀ­χαρ­το­γρά­φη­το φαι­νό­με­νο στὸ νε­ο­ελ­λη­νι­κὸ λο­γο­τε­χνι­κὸ πε­δί­ο.

       Στὴν ἔ­ρευ­να αὐ­τὴ ἐ­πι­χει­ρῶ μιὰ συγ­κρι­τι­κὴ προ­σέγ­γι­ση γύ­ρω ἀ­πὸ τὸν ρό­λο καὶ τὴ λει­τουρ­γί­α τῶν ἠ­λε­κτρο­νι­κῶν λο­γο­τε­χνι­κῶν πε­ρι­ο­δι­κῶν σὲ σχέ­ση μὲ τὸν ἱ­στο­ρι­κὸ χα­ρα­κτή­ρα τῶν ἐν­τύ­πων, ὡς μέ­ρος τοῦ λε­γό­με­νου «μι­κροῦ Τύ­που» (small press). Ποι­ές εἶ­ναι οἱ νέ­ες τυ­πο­λο­γί­ες τῶν ἠ­λε­κτρο­νι­κῶν λο­γο­τε­χνι­κῶν πε­ρι­ο­δι­κῶν ὡς πρὸς τὸ μέ­σο (ὑ­βρι­δι­κά, born digital, ἱ­στο­λό­για) καὶ τὸ πε­ρι­ε­χό­με­νο (πρω­τό­τυ­πη λο­γο­τε­χνί­α, ἐ­ξει­δι­κευ­μέ­να λο­γο­τε­χνι­κὰ εἴ­δη, κρι­τι­κὴ λο­γο­τε­χνί­ας); Ποι­ά εἶ­ναι τὰ ἐμ­πο­ρι­κὰ καὶ ἐκ­δο­τι­κὰ μον­τέ­λα λει­τουρ­γί­ας τους, τὸ προ­φὶλ τῶν συν­τε­λε­στῶν καὶ τὸ κοι­νὸ στὸ ὁ­ποῖ­ο ἀ­πευ­θύ­νον­ται; Μὲ ποι­όν τρό­πο σχε­τί­ζον­ται μὲ τὴν ἐκ­δο­τι­κὴ καὶ λο­γο­τε­χνι­κὴ ἀ­γο­ρὰ καὶ κα­τὰ πό­σο ἀν­τι­κα­θι­στοῦν τὰ ἔν­τυ­πα πε­ρι­ο­δι­κά; Σὲ ποι­ό βαθ­μὸ καὶ μὲ ποι­ούς τρό­πους τὰ νε­ο­ελ­λη­νι­κὰ ἠ­λε­κτρο­νι­κὰ λο­γο­τε­χνι­κὰ πε­ρι­ο­δι­κὰ εἶ­ναι ‘παλ­μο­γρά­φοι’, μα­ζὶ καὶ συν­τε­λε­στὲς τῆς σύγ­χρο­νης λο­γο­τε­χνι­κῆς κουλ­τού­ρας;

       Ἐ­πι­πλέ­ον, ἡ πα­ρου­σί­α­ση θὰ ἐ­πι­κεν­τρω­θεῖ, μέ­σα ἀ­πὸ συγ­κε­κρι­μέ­να πα­ρα­δείγ­μα­τα, σὲ χα­ρα­κτη­ρι­στι­κὰ καὶ λει­τουρ­γι­κό­τη­τες τοῦ ψη­φια­κοῦ ὀ­πτι­κοῦ σχε­δια­σμοῦ τῶν ἠ­λε­κτρο­νι­κῶν λο­γο­τε­χνι­κῶν πε­ρι­ο­δι­κῶν, ὅ­πως ἡ ὀ­πτι­κὴ ὀρ­γά­νω­ση καὶ ἡ δυ­να­μι­κὴ ἀ­να­νέ­ω­ση τοῦ πε­ρι­ε­χο­μέ­νου, ἡ δι­α­δρα­στι­κὴ συμ­με­το­χὴ τῶν ἀ­να­γνω­στῶν/χρη­στῶν, ὁ πα­ρα­με­τρο­ποι­η­μέ­νος αἰ­σθη­τι­κὸς σχε­δια­σμός, ἀλ­λὰ καὶ ἡ δη­μο­σί­ευ­ση καὶ προ­ώ­θη­ση νέ­ων ‘ὀ­πτι­κῶ­ν’ εἰ­δῶν λο­γο­τε­χνι­κῆς γρα­φῆς, ποὺ εἴ­τε ὑ­πο­στη­ρί­ζον­ται (flash fi­ction) εἴ­τε πα­ρά­γον­ται ἀ­μι­γῶς μὲ ὑ­πο­λο­γι­στι­κὲς τε­χνο­λο­γί­ες (e-lite­ra­ture, code po­etry). Πα­ράλ­λη­λα, θὰ τε­θοῦν καὶ ζη­τή­μα­τα γύ­ρω ἀ­πὸ τὴν ψη­φια­κὴ δι­α­τή­ρη­ση τῶν born digital λο­γο­τε­χνι­κῶν πε­ρι­ο­δι­κῶν γιὰ ἐ­ρευ­νη­τι­κὴ/ ἱ­στο­ρι­κὴ χρή­ση καὶ τὸ ἀ­πο­τύ­πω­μά τους στὴ λο­γο­τε­χνι­κὴ ἱ­στο­ρί­α.


[Ἡ Ἄν­να-Μα­ρί­α Σι­χά­νη σπού­δα­σε Νε­ο­ελ­λη­νι­κὴ Φι­λο­λο­γί­α στὴν Ἀ­θή­να σὲ προ­πτυ­χια­κὸ καὶ με­τα­πτυ­χια­κὸ ἐ­πί­πε­δο, συ­νέ­χι­σε μὲ με­τα­πτυ­χια­κὲς σπου­δὲς Digital Humanities στὸ Λον­δί­νο καὶ πρό­σφα­τα ὁ­λο­κλή­ρω­σε τὴ δι­δα­κτο­ρι­κή της δι­α­τρι­βὴ στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο Ἰ­ω­αν­νί­νων με­λε­τών­τας τὶς σχέ­σεις λο­γο­τε­χνί­ας, ἱ­στο­ρί­ας, ἰ­δε­ο­λο­γί­ας, τε­χνο­λο­γί­ας καὶ κουλ­τού­ρας στὴ μα­κρὰ δε­κα­ε­τί­α τοῦ ’60. Ἡ ἔ­ρευ­νά της πε­ρι­λαμ­βά­νει τὴ λο­γο­τε­χνι­κὴ καὶ πο­λι­τι­σμι­κὴ ἱ­στο­ρί­α, τὴν ἱ­στο­ρί­α τῶν μέ­σων, τὶς ψη­φια­κὲς ἀν­θρω­πι­στι­κὲς ἐ­πι­στῆ­μες, κα­θὼς καὶ πο­λι­τι­σμι­κά, κοι­νω­νι­κὰ καὶ δι­α­νο­η­τι­κὰ ζη­τή­μα­τα γύ­ρω ἀ­πὸ ψη­φια­κὰ πε­ρι­βάλ­λον­τα γνώ­σης. Με­λέ­τες της ἔ­χουν δη­μο­σι­ευ­τεῖ στὰ Di­gi­tal Li­te­ra­ry Stu­dies, Digi­tal Scho­lar­ship in the Huma­ni­ties, Jour­nal of Mo­dern Greek Me­dia and Cul­ture, Jour­nal of Mo­dern Greek Stu­dies, The Book’s Journal, Μνή­μων, Histo­rein. Ἔ­χει συ­νερ­γα­στεῖ σὲ πλῆ­θος ἐ­ρευ­νη­τι­κῶν προ­γραμ­μά­των ποὺ ἀ­φο­ροῦν στὴν ἐ­φαρ­μο­γὴ ψη­φια­κῶν τε­χνο­λο­γι­ῶν στὶς ἀν­θρω­πι­στι­κὲς σπου­δὲς σὲ ἐ­θνι­κὸ καὶ δι­ε­θνὲς ἐ­πί­πε­δο, με­τα­ξὺ ἄλ­λων μὲ τὴν Ἀ­κα­δη­μί­α Ἀ­θη­νῶν στὸ πρό­γραμ­μα DARIAH-GR γύ­ρω ἀ­πὸ τὸν σχε­δια­σμὸ καὶ τὴν κα­τα­σκευ­ὴ ψη­φια­κῆς ἐ­ρευ­νη­τι­κῆς ὑ­πο­δο­μῆς στὸν κλά­δο τῆς Νε­ο­ελ­λη­νι­κῆς Φι­λο­λο­γί­ας, κα­θὼς καὶ στὸ crowd­sour­cing pro­ject Trans­cribe Ben­tham (UCL). Ἐ­πι­πλέ­ον, ἐρ­γά­στη­κε ὡς Marie Sklo­dow­ska-Curie Fel­low στὸ DiXiT ITN (Huy­gens ING – The Ha­gue) καὶ ὡς PhD re­search fel­low στὸ King’s Di­gi­tal Lab (King’s Col­lege Lon­don). Σή­με­ρα ἐρ­γά­ζε­ται ὡς Post Doc Re­search Fel­low στὸ Uni­ver­sity of Sus­sex & Sus­sex Hu­ma­ni­ties Lab.]



		
Διαφημίσεις