Αὖλος Γέλλιος (Aulus Gellius): Ἀττικὲς Νύχτες – Τί σκέφτηκε καὶ πῶς ἐκφράστηκε ὁ Μ. Κάτων γιὰ τὸν Ἀλμπῖνο

 

 

Αὖλος Γέλλιος (Aulus Gellius)

 

Ἀττικὲς Nύχτες

(Atticae Noctes)

 

Τί σκέ­φτη­κε καὶ πῶς ἐκ­φρά­στη­κε Μ. Κά­των γιὰ τὸν Ἀλ­μπῖ­νο, τὸν Ρω­μαῖ­ο, ­ποῖ­ος συ­νέ­γρα­ψε Ρω­μα­ϊ­κὴ ­στο­ρί­α στὴν ἑλ­λη­νι­κὴ γλώσ­σα, ­μως πα­ρα­κά­λε­σε ἐκ προ­οι­μί­ου νὰ κρι­θεῖ μὲ ­πι­εί­κεια γιὰ τὴν ἐλ­λι­πῆ γνώ­ση τῆς γλώσ­σας.

 

Ε ΤΡΟΠΟ ΕΥΣΤΟΧΟ καὶ ἀρ­κούν­τως ἀ­στεῖ­ο λέ­γε­ται ὅ­τι ὁ Μ. Κά­των ἐ­πέ­πλη­ξε τὸν Ἀλ­μπῖ­νο. Ὁ τε­λευ­ταῖ­ος, δι­α­τε­λέ­σας ὕ­πα­τος μα­ζὶ μὲ τὸν Λ. Λού­κουλ­λο, συ­νέ­γρα­ψε ρω­μα­ϊ­κὲς ἱ­στο­ρί­ες στὴν ἑλ­λη­νι­κὴ γλώσ­σα. Στὸ εἰ­σα­γω­γι­κὸ ση­μεί­ω­μα τῆς ­στο­ρί­ας του βρί­σκου­με τὴν ἀ­κό­λου­θη, κα­τὰ προ­σέγ­γι­ση νο­ή­μα­τος, πα­ρα­τή­ρη­ση: Κα­νεὶς νὰ μὴν θυ­μώ­σει μα­ζί του, ἐ­ὰν στὰ βι­βλί­α αὐ­τὰ φα­νεῖ ὅ­τι κά­τι ἔ­χει δι­ε­ρευ­νη­θεῖ ἀ­νε­παρ­κῶς καὶ γρα­φτεῖ μὲ τρό­πο ἄ­κομ­ψο˙ «ἐ­πει­δὴ ἐ­γώ», ἔ­γρα­ψε, «εἶ­μαι Ρω­μαῖ­ος, γεν­νη­μέ­νος στὸ Λά­τιο, ἡ ἑλ­λη­νι­κὴ λα­λιὰ [G­r­a­e­ca o­r­a­t­io] σὲ μᾶς εἶ­ναι ἐν­τε­λῶς ξέ­νη», καὶ γιὰ τὸν λό­γο αὐ­τὸ ζή­τη­σε κα­τα­νό­η­ση καὶ ἐ­πι­εί­κεια στὶς πε­ρι­πτώ­σεις ἀρ­νη­τι­κῶν κρί­σε­ων, ἐ­ὰν κά­τι εἶ­χε ἐν­νο­η­θεῖ ἐ­σφαλ­μέ­νως.

       Μό­λις τὸ δι­ά­βα­σε ὁ M. Κά­των, εἶ­πε: «Ἄ­ου­λε, εἶ­σαι πράγ­μα­τι μέ­γας κε­νο­λό­γος, ἐ­ὰν γιὰ τὰ λά­θη σου προ­τι­μᾶς νὰ ζη­τᾶς συγ­γνώ­μη πα­ρὰ νὰ τὰ ἀ­πο­φεύ­γεις. Για­τὶ κα­νο­νι­κὰ φρον­τί­ζου­με νὰ ζη­τοῦ­με ἐ­πι­εί­κεια, ὅ­ταν ἐν ἀ­γνοί­ᾳ μας ἔ­χου­με πλα­νη­θεῖ ἢ κά­τω ἀ­πὸ πί­ε­ση ὑ­πο­πέ­σει σὲ σφάλ­μα. Τώ­ρα», εἶ­πε, «ποι­ός, πα­ρα­κα­λῶ, σ’ ἔ­χει πα­ρα­σύ­ρει, ὥ­στε νὰ κά­νεις κά­τι, γιὰ τὸ ὁ­ποῖ­ο χρει­α­ζό­ταν ἐκ προ­οι­μί­ου νὰ ζη­τή­σεις συγ­γνώ­μη;».

       Τὸ πα­ρά­θε­μα αὐ­τὸ βρί­σκε­ται στὸ βι­βλί­ο ΧΙ­Ι­Ι τοῦ Κορ­νη­λί­ου Νέ­πω­τος Πε­ρὶ Ἐν­δό­ξων Ἀν­δρῶν [De I­n­l­u­s­t­r­i­b­us V­i­r­is].

  

 

Πηγή: A. G­e­l­l­ii N­o­c­t­es A­t­t­i­c­ae, ἐ­πιμ.-σχό­λια P.K. M­a­r­s­h­a­ll, T­o­mi I-II, L­i­b­ri I-XX, O­x­o­n­ii E Ty­po­gra­pheo C­l­a­r­e­n­d­o­n­i­a­no 1968,  (3η ἔκ­δο­ση) 1991. [Βι­βλί­ο XΙ, Κεφ. 8]

 

Αὖλος Γέλλιος (Aulus Gellius) (περ. 125-με­τὰ τὸ 180). Λα­τί­νος συγ­γρα­φέ­ας τῆς αὐ­το­κρα­το­ρι­κῆς πε­ρι­ό­δου ποὺ σπού­δα­σε στὴν Ἀ­θή­να. Βλ. ἐ­δῶ: Συ­με­ὼν Γρ. Σταμ­που­λοῦ, «A­u­l­us G­e­l­l­i­us – Γιὰ τὴ ζω­ὴ καὶ τὸ ἔρ­γο του».

 

Με­τά­φρα­ση ἀ­πὸ τὰ λα­τι­νι­κά:

Συ­με­ὼν Γρ. Σταμ­που­λοῦ. Δι­δά­σκει τὴν ἑλ­λη­νι­κὴ γλώσ­σα καὶ λο­γο­τε­χνί­α στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο τῆς Λει­ψί­ας. Δη­μο­σί­ευ­σε τὶς με­λέ­τες Πη­γὲς τῆς πε­ζο­γρα­φί­ας τοῦ Γιά­ννη Σκα­ρίμ­πα. Ὁ λό­γος τῆς σι­ω­πῆς στὴ σκη­νὴ τοῦ με­σο­πο­λέ­μου (Ἐκδ. Σύλ­λο­γος πρὸς Δι­ά­δο­σιν Ὠ­φε­λί­μων Βι­βλί­ων, Ἀ­θῆ­ναι, 2006) καὶ Ὁ ἴ­σκιος τῆς γρα­φῆς. Με­λέ­τες καὶ ση­μει­ώ­μα­τα γιὰ τὸν Γιά­ννη Σκα­ρίμ­πα (Ἄγ­κυ­ρα, Ἀ­θή­να, 2009).

 

Εἰκό­να: Πορτραῖτο ποὺ ὑπο­τί­θε­ται ὅτι ἀπει­κο­νί­ζει τὸν Aulus Postumius Albinus. 1ος αἰ. π.Χ.

 

Advertisements
%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: