Πά­νος Πρω­το­πα­πάς

Οἱ ἄλ­λοι

Η ΖΩΗ ΜΟΥ τὴν πέ­ρα­σα κλει­σμέ­νος σ’ ἕ­να δι­α­μέ­ρι­σμα μιᾶς ἄ­δειας πο­λυ­κα­τοι­κί­ας. Ἐ­δῶ πέ­ρα­σαν τὴ ζω­ή τους καὶ οἱ γο­νεῖς μου, κλει­σμέ­νοι κι αὐ­τοί, ὅ­πως καὶ οἱ δι­κοί τους γο­νεῖς καὶ ποι­ὸς ξέ­ρει πό­σοι ξε­χα­σμέ­νοι συγ­γε­νεῖς μου ἀ­κό­μα. Ὅ­λοι ἤ­ξε­ραν πὼς ζοῦ­σαν κλει­σμέ­νοι σὲ ἕ­να δι­α­μέ­ρι­σμα μιᾶς ἄ­δειας πο­λυ­κα­τοι­κί­ας. Μέ­χρι ποὺ ἦρ­θαν οἱ «­ἄλ­λοι­» καὶ μᾶς εἶ­παν πὼς λά­θος κα­τα­λά­βα­με, οὔ­τε γιὰ δι­α­μέ­ρι­σμα πρό­κει­ται, οὔ­τε γιὰ ἄ­δεια πο­λυ­κα­τοι­κί­α. Ὡ­στό­σο τὰ δει­λι­νὰ ποὺ πα­ρα­τη­ρῶ προ­σε­κτι­κὰ τὸν πε­ζό­δρο­μο ἔ­ξω ἀ­πὸ τὴν πο­λυ­κα­τοι­κί­α, βε­βαι­ώ­νο­μαι πὼς ἔ­χω δί­κιο. Για­τί ἀ­κό­μα καὶ τὸ πα­σι­φα­νὲς —δη­λα­δὴ τὸν πε­ζό­δρο­μο— οἱ «­ἄλ­λοι» τὸ ὀ­νο­μά­ζουν δι­ά­δρο­μο κά­ποι­ου κρυ­φοῦ δι­α­με­ρί­σμα­τος τῆς πο­λυ­κα­τοι­κί­ας. Οἱ «ἄλ­λοι», οἱ τα­χυ­δα­κτυ­λουρ­γοὶ λέ­ξε­ων, οἱ ἐ­φευ­ρέ­τες ἐν­νοι­ῶν, οἱ μά­γοι τῆς πα­ρα­πλά­νη­σης…

       Κά­θε δει­λι­νὸ βλέ­πω τὴν ἴ­δια πε­ρα­στι­κὴ κυ­ρί­α νὰ ρεμ­βά­ζει στὸν πε­ζό­δρο­μο. Τί γι­γαν­τια­ία κυ­ρί­α! Τὸ πραγ­μα­τι­κό της ἐ­κτό­πι­σμα δι­α­πι­στώ­θη­κε πρὶν χρό­νια, ὅ­ταν κά­ποι­ος πρό­γο­νός μου τόλ­μη­σε νὰ βγεῖ ἀ­πὸ τὸ δι­α­μέ­ρι­σμα. Τὸν ἔ­λι­ω­σε κα­τὰ λά­θος μὲ τὸ τα­κού­νι της. Μί­α τό­σο τε­ρά­στια γυ­ναί­κα δὲν θὰ χω­ροῦ­σε φυ­σι­κὰ σὲ ἕ­να δι­ά­δρο­μο.

       Πέ­ρα­σαν αἰ­ῶ­νες ἀ­πὸ ἐ­κεῖ­νον τὸν —πρῶ­το— θά­να­το. Μέ­χρι τό­τε, οἱ νε­κροί μας δὲν πέ­θαι­ναν, κοι­μόν­του­σαν. Με­τὰ ἀ­πὸ χρό­νια, πέ­θα­νε καὶ ἡ γι­γαν­τια­ία κυ­ρί­α, ὅ­πως μᾶς πλη­ρο­φό­ρη­σαν οἱ «ἄλ­λοι­», οἱ ἐ­φευ­ρέ­τες τοῦ θα­νά­του. Πα­ρ’ ὅ­λα αὐ­τά, τὴ γι­γάν­τισ­σα τὴ βλέ­πω κά­θε μέ­ρα, αἰ­ῶ­νες με­τὰ τὸ συμ­βάν. Καὶ κα­θό­λου, νὰ πεῖς, δὲν θυ­μᾶ­μαι τὸν ἑ­αυ­τό μου στὸ κά­δρο ἐ­κεί­νου τοῦ φρι­κτοῦ δει­λι­νοῦ. Ἄ­ρα, ἂν δὲν ζῶ σή­με­ρα καὶ ζοῦ­σα τό­τε, ὅ­πως θὰ μπο­ροῦ­σε νὰ πεῖ κά­ποι­ος κα­κό­πι­στος, θὰ ἔ­πρε­πε νὰ θυ­μᾶ­μαι τὸν ἑ­αυ­τό μου πα­ρόν­τα στὸ πε­ρι­στα­τι­κό. Ὅ­ταν ὅ­μως τσιμ­πῶ τὸ μά­γου­λό μου νι­ώ­θω πό­νο. Ἄ­ρα ὑ­πάρ­χω σή­με­ρα καὶ ὄ­χι τό­τε. Κα­νεὶς δὲν μπο­ρεῖ νὰ ζή­σει, μὲ τὸν ἴ­διο τρό­πο, καὶ τό­τε καὶ τώ­ρα.

       «Ἂ­ν οι πε­ρα­στι­κοὶ εἶ­ναι πράγ­μα­τι γί­γαν­τες, μή­πως ἐ­σεῖς δὲν εἶ­στε νά­νοι;­», μὲ ρώ­τη­σαν οἱ «ἄλ­λοι». «Πῶς νὰ ξέ­ρω;­», τοὺς ἀ­πάν­τη­σα ἑ­τοι­μό­λο­γα. «Ἀ­φοῦ ἐ­σεῖς, ποὺ δὲν εἶ­στε οὔ­τε νά­νοι οὔ­τε γί­γαν­τες, καὶ ἑ­πο­μέ­νως θὰ ἀ­πο­τε­λού­σα­τε ἕ­να κα­λὸ μέ­τρο σύγ­κρι­σης, κρύ­βε­στε πί­σω ἀ­πὸ τὶς λέ­ξεις. Δὲν σᾶς ἔ­χω δεῖ πο­τὲ στὴ ζω­ή μου. Τὸ μέ­τρο δὲν εἶ­ναι πιὰ μέ­τρο μ’ ἐ­σᾶς, οὔ­τε τὸ δι­α­μέ­ρι­σμα δι­α­μέ­ρι­σμα καὶ ὁ θά­να­τος θά­να­τος. Ἔ­χε­τε δι­α­στρέ­ψει τὸ νό­η­μα τῶν λέ­ξε­ων, τὸ με­γα­λεῖ­ο του σύμ­παν­τος.»

       Ὅ­μως, ὁ πρό­γο­νός μας ἔ­γι­νε κι­μάς, αὐ­τὸ με­τρά­ει ἀ­πὸ τὴ στιγ­μὴ ποὺ δε­χθή­κα­με τὶς ἔν­νοι­ες ποὺ ἔ­δω­σαν οἱ «ἄλ­λοι­» στὶς λέ­ξεις μας. Δὲν ἔ­χει πιὰ ση­μα­σί­α ἂν ἐ­μεῖς εἴ­μα­στε νά­νοι ἢ γί­γαν­τες ἢ πε­ρα­στι­κοί. Οὔ­τε κι ἂν ὁ πε­ζό­δρο­μος εἶ­ναι δι­ά­δρο­μος. Ἔ­χου­με ἕ­ναν ἀ­λη­θι­νὸ νε­κρὸ νὰ μι­κραί­νει τὴ σκέ­ψη μας. Πα­ρ’ ὅ­λο ποὺ στὰ κα­τά­βα­θά μας δὲν ἔ­χου­με πει­στεῖ πὼς ἀ­λη­θι­νὸς νε­κρὸς ση­μαί­νει κι­μὰς μὲ ἀ­λε­σμέ­να κο­κά­λα, ἡ ἀμ­φι­βο­λία φαρ­μα­κώ­νει πιὰ τὴ ζωή μας.

Πη­γή: Πρώ­τη δη­μο­σί­ευ­ση: περ. Πλανόδιον, τχ 51, Δεκέμβριος 2011 («48 Μικρά Διηγήματα Ἑλλήνων Συγγραφέων [Πρῶτο Μέρος (1/2)]).

Πά­νος Πρω­το­πα­πάς (Ἀ­λε­ξάν­δρεια, 1947). Σπού­δα­σε Νο­μι­κὰ στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο Ἀ­θη­νῶν. Ἀ­σχο­λή­θη­κε μὲ τὶς ναυ­τι­λια­κὲς ἐ­πι­χει­ρή­σεις καὶ τὰ ΜΜΕ. Ποι­ή­μα­τα καὶ πε­ζά του ἔ­χουν δη­μο­σι­ευ­θεῖ στὰ λο­γο­τε­χνι­κὰ πε­ρι­ο­δι­κὰ Εὐ­θύ­νη, Πλα­νό­διον, Πόρ­φυ­ρας καὶ ἀλ­λοῦ. Πρῶ­το του βι­βλί­ο: Ναυ­λα­γο­ρά (Ποι­ή­μα­τα, ἐκδ. Ἵ­κα­ρος, Ἀ­θή­να, 1983). Τε­λευ­ταῖ­ο του: Ἰ­α­σε­μιὰ γιὰ ἕ­να δο­λο­φό­νο (Δι­η­γή­μα­τα, ἐκδ. Ἐν πλῷ, Ἀ­θή­να, 2010).

Ἀμάντα Μιχαλοπούλου

Τὸ χέρι τοῦ πατέρα μου

                                                            Τὸ ξέ­ρω πὼς ἐ­νή­με­ροι τε­λεῖ­τε

                                                            κι ἐ­νή­με­ρους μᾶς παίρ­νε­τε, πα­τέ­ρες,

                                                            ἐ­κεῖ ποὺ ἀ­ο­ρί­στως κα­τοι­κεῖ­τε,

                                                            ψη­λὰ στοὺς πει­σι­θά­να­τους αἰ­θέ­ρες

                                                                     Δι­ο­νύ­σης Κα­ψά­λης, Ὑπὸ κλίμακα

ΚΕΙΝΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ κοι­μό­μουν μὲ πολ­λούς. Ἤ­μουν εἴ­κο­σι χρο­νῶν, ταγ­μέ­νη στὶς ἐμ­πει­ρί­ες. Εἶ­χα γνω­ρί­σει ἀ­γό­ρια καὶ με­γα­λύ­τε­ρους ἄν­τρες, συμ­φοι­τη­τές μου στὴν Ἀρ­χι­τε­κτο­νι­κή, κα­θη­γη­τὲς καὶ λέ­κτο­ρες, με­ρι­κὲς κο­πέ­λες πού, σὰν ἐ­μέ­να, ἤ­θε­λαν νὰ δο­κι­μά­σουν τὰ πάν­τα, φί­λους φί­λων σὲ πάρ­τυ, μη­χα­νό­βιους, μου­σι­κούς, ἄ­γνω­στους σὲ μπάρ. Ἀ­πὸ ἐ­δῶ ποὺ βρί­σκο­μαι τώ­ρα τὸ σπόρ μοῦ φαί­νε­ται αὐ­το­κα­τα­στρο­φι­κό, ἀλ­λὰ τό­τε δὲ σκε­φτό­μουν ἔ­τσι. Πί­στευ­α ὅ­τι οἱ τυ­χαῖ­ες συ­να­να­στρο­φὲς θὰ μὲ βο­η­θοῦ­σαν νὰ δῶ τοὺς ἀν­θρώ­πους ὡς σύ­νο­λο φω­τει­νῶν συμ­πτώ­σε­ων, ἀ­κρι­βῶς ὅ­πως ἀν­τι­κρί­ζει κα­νεὶς οὐ­ρά­νια σώ­μα­τα στὴν ξα­στε­ριά.

            Κά­θε βρά­δυ ἑ­τοι­μα­ζό­μουν μὲ χτυ­πο­κάρ­δι, χω­ρὶς νὰ ξέ­ρω τί μὲ πε­ρι­μέ­νει. Ἔ­κλει­να τὴν πόρ­τα τοῦ φοι­τη­τι­κοῦ μου δι­α­με­ρί­σμα­τος ἕ­τοι­μη γιὰ ὅ­λα. Μοῦ ἄ­ρε­σε ἡ ἔλ­λει­ψη σχε­δί­ου πλεύ­σης, ἡ ἔλ­λει­ψη ἀ­παι­τή­σε­ων ποὺ δη­μι­ουρ­γοῦν προσ­δο­κί­ες. Μοῦ ἄ­ρε­σαν ἐ­πί­σης τὰ ἄ­γνω­στα δι­α­με­ρί­σμα­τα στὰ ὁ­ποῖ­α κα­τέ­λη­γα. Πό­σα κα­τα­λά­βαι­να γιὰ τὴ ζω­ὴ τῶν ἄλ­λων! Ἡ ἀν­θρώ­πι­νη ψυ­χὴ προ­δι­δό­ταν μ΄ἕ­να σε­μέν, μιὰ φω­το­γρα­φί­α ἢ ἕ­να κά­λυμ­μα τοῦ κα­να­πέ. Κι αὐ­τὸ τὸ ἤ­ξε­ραν ἢ τὸ ὑ­πο­ψι­ά­ζον­ταν ὅ­λοι ὅ­σοι ρω­τοῦ­σαν, στὴ μέ­ση ἑνὸς φι­λιοῦ, «θὰ­ ’ρ­θεῖς στὸ σπί­τι μου;».

            Ἐ­κεῖ­νο τὸ βρά­δυ γνώ­ρι­σα σὲ κά­ποι­ο ἀ­πὸ τὰ μπὰρ τῆς πλα­τεί­ας Μα­βί­λη ἕ­ναν ἄν­τρα ψη­λὸ καὶ εὐ­τρα­φῆ. Φαι­νό­ταν κα­λό­βο­λος, ἔ­τσι ποὺ χα­μο­γε­λοῦ­σε δια­ρκῶς, πί­νον­τας μό­νος τὸ πο­τό του στὸ σκα­μνὶ τοῦ μπάρ. Ἦ­ταν Δε­κα­πεν­ταύ­γου­στος, ἔ­βρα­ζε ὁ τό­πος. Γύ­ρω στὰ με­σά­νυ­χτα κα­τα­λή­ξα­με στὸ σπί­τι του, σὲ μιὰ ἀρ­χον­τι­κὴ πο­λυ­κα­τοι­κί­α πί­σω ἀ­πὸ τὴν πλα­τεία.

            Με­τὰ τὸ σὲξ κοι­μή­θη­κα ἀ­μέ­σως καὶ βα­θιά. Δὲν ξέ­ρω ἂν ἔ­φται­γε τὸ στρῶ­μα νε­ροῦ στὸ κρε­βά­τι του, πάν­τως στὴ μέ­ση τῆς νύ­χτας ξύ­πνη­σα μὲ τρο­με­ρὴ δί­ψα. Εἶ­χα προ­σέ­ξει ὅ­τι τὸ μπά­νιο βρι­σκό­ταν μέ­σα στὸ ὑ­πνο­δω­μά­τιο, κά­τι σπά­νιο στὰ δι­α­με­ρί­σμα­τα ἐ­κεί­νης τῆς ἐ­πο­χῆς, ποὺ οἱ ἄν­θρω­ποι δὲν ἤ­ξε­ραν ἀ­κό­μη τὰ master bedrooms. Πῶς ὅ­μως θὰ ἔ­φτα­να ὣς ἐ­κεῖ; Δὲν εἴ­χα­με ἀ­φή­σει ἕ­να φῶς ἀ­ναμ­μέ­νο. Ἀ­νά­με­σα στὸ κρε­βά­τι καὶ στὴν πόρ­τα τοῦ μπά­νιου ἁ­πλω­νό­ταν ἕ­νας χῶ­ρος ἀ­χα­νής.

            Κοι­μό­μουν στὴν ἐ­ξω­τε­ρι­κὴ πλευ­ρά. Μὲ χέ­ρια τεν­τω­μέ­να, σὰν ὑ­πνο­βά­της, ἀ­να­ση­κώ­θη­κα κι ἄρ­χι­σα νὰ ψη­λα­φῶ τὸ σκο­τά­δι πού μοῦ φά­νη­κε ὑ­περ­βο­λι­κὰ πυ­κνό – ἀ­γε­ω­γρά­φη­το. Χά­θη­κα μέ­σα στὸ δω­μά­τιο. Θά­ ‘ταν κα­λύ­τε­ρο νὰ γυ­ρί­σω στὸ κρε­βά­τι, σκέ­φτη­κα, ὥ­σπου ἀ­να­κά­λυ­ψα ὅ­τι τὸ εἶ­χα χά­σει κι αὐ­τό. Κι ἂν ἀ­κουμ­ποῦ­σα σ’­ ἕ­ναν τοῖ­χο, σ’­ ἕ­ναν ὁ­ποι­ο­δή­πο­τε τοῖ­χο; Θὰ μπο­ροῦ­σα νὰ βρῶ τὸ στίγ­μα μου καὶ νὰ προ­χω­ρή­σω;

            Ὅ­ταν ἀ­φη­γεῖ­σαι, ὁ χρό­νος περ­νά­ει. Ὅ­μως ἐ­κεῖ, τό­τε, ὁ χρό­νος ἦ­ταν ἀ­κί­νη­τος καὶ ἀ­βα­θής. Μπλεγ­μέ­νη σὲ ἱ­στοὺς σκο­τα­δι­ῶν, κο­λυμ­ποῦ­σα ἀ­νοί­γον­τας καὶ ξα­να­νοί­γον­τας τὰ χέ­ρια μου, ὥ­σπου τε­λι­κὰ βρῆ­κα μιὰ λύ­ση: γο­νά­τι­σα καὶ σύρ­θη­κα. Εἶ­χα κα­λύ­ψει μι­κρὴ ἀ­πό­στα­ση τε­λι­κά. Μὲ τὴ δεύ­τε­ρη ἁ­πλω­τή, ἄγ­γι­ξα τὴν ἄ­κρη τοῦ στρώ­μα­τος. Μὲ τὴν τρί­τη, ἀ­κούμ­πη­σα τὸ χέ­ρι τοῦ πα­τέ­ρα μου ποὺ εἶ­χε πνι­γεῖ κο­λυμ­πών­τας τέσ­σε­ρα χρό­νια πρίν, ὅ­ταν πή­γαι­να στὸ Λύ­κει­ο. Ἦ­ταν τὸ ζε­στό, τρι­χω­τὸ χέ­ρι του, μὲ τὴν πα­λά­μη ἀ­νοι­χτή, τὰ δά­χτυ­λα στραμ­μέ­να πρὸς τὰ πά­νω. Ἦ­ταν τὸ χέ­ρι του καὶ μὲ τρα­βοῦ­σε πά­νω στὸ στρῶ­μα τοῦ νε­ροῦ γιὰ νὰ μὲ σώ­σει ἀ­πὸ τὸ σκο­τά­δι.

            «Τι ἔ­πα­θες;» εἶ­πε ὁ ἄ­γνω­στος ἄν­τρας στὸν ὁ­ποῖ­ο κα­τέ­λη­γε τὸ χέ­ρι τοῦ πα­τέ­ρα μου. Ἐ­γὼ δὲν ἀ­πάν­τη­σα. Συ­νέ­χι­σα νὰ χαϊδεύ­ω τὰ δά­χτυ­λα ποὺ ἤ­ξε­ρα τό­σο κα­λά. Δά­χτυ­λα ποὺ εἶ­χαν πλύ­νει καὶ σκου­πί­σει τὰ δι­κά μου ἀ­μέ­τρη­τες φο­ρές, δά­χτυ­λα πού μοῦ εἶ­χαν μά­θει τὴ βα­σι­κὴ ἀ­ριθ­μη­τι­κὴ καὶ ποὺ μό­νο σπά­νια μὲ εἶ­χαν γρα­πώ­σει βί­αι­α γιὰ νὰ μὲ τρα­βή­ξουν στὸ πε­ζο­δρό­μιο, ἂν περ­νοῦ­σε, μὲ με­γά­λη τα­χύ­τη­τα, ἕ­να αὐ­το­κί­νη­το. Ἐ­κεῖ­νος, ὑ­πο­θέ­των­τας ὅ­τι κά­τι ἄλ­λο ζη­τοῦ­σα, ἔ­χω­σε τὴν πα­λά­μη του ἀ­νά­με­σα στὰ πό­δια μου κι ἄρ­χι­σε τὶς πα­λίν­δρο­μες κι­νή­σεις. Πε­τά­χτη­κα ὄρ­θια πά­νω στὸ στρῶ­μα νε­ροῦ ποὺ τραμ­πα­λι­ζό­ταν. «Το φῶς, τὸ φῶς!» οὔρ­λια­ξα. Ὁ ἄν­τρας ἄ­να­ψε τὸ φῶς μουρ­μου­ρί­ζον­τας. Τὸ χέ­ρι τοῦ πα­τέ­ρα μου ἀ­φα­νί­στη­κε.

            Κλεί­στη­κα στὴν του­α­λέ­τα κι ἤ­πια νε­ρὸ μὲ τὶς χοῦ­φτες. Κοί­τα­ξα γιὰ λί­γο τὰ μπου­κα­λά­κια μὲ τὶς κρέ­μες νυ­χτὸς καὶ τὰ ἀ­ρώ­μα­τα κά­ποι­ας ἄλ­λης γυ­ναί­κας ποὺ προ­φα­νῶς ἔ­με­νε ἐ­κεῖ κι ἔ­λει­πε σὲ δι­α­κο­πές. Τρά­βη­ξα τὸ κα­ζα­νά­κι χω­ρὶς νὰ ἔ­χω κά­τσει στὴ λε­κά­νη, μό­νο καὶ μό­νο γιὰ νὰ δῶ τὸ νε­ρὸ νὰ κυ­λᾶ. Κοι­τά­χτη­κα στὸν κα­θρέ­φτη. Ἤ­θε­λα νὰ μι­λή­σω, κά­τι νὰ πῶ στὸν πα­τέ­ρα μου, ἀλ­λὰ δὲν μπο­ροῦ­σα ἐ­κεῖ, στὸ ξέ­νο μπά­νιο. Ξα­να­γύ­ρι­σα στὸ δω­μά­τιο γιὰ νὰ ντυ­θῶ.

            «Φεύ­γεις;» εἶ­πε ὁ ἄν­τρας ποὺ ἀ­να­κα­θό­ταν στὴ μέ­ση τοῦ στρώ­μα­τος σὰν ὀ­δα­λί­σκη, μὲ τὸ σεν­τό­νι τυ­λιγ­μέ­νο στὴ μέ­ση του.

            Καὶ τό­τε ἔ­κα­να κά­τι πα­ρά­ξε­νο: ἔ­σκυ­ψα καὶ ἀ­κούμ­πη­σα τὸ μά­γου­λο στὴν πα­λά­μη του, προ­σπα­θών­τας νὰ ξα­να­βρῶ τὴν ἀ­πό­κο­σμη αἴ­σθη­ση ποὺ εἶ­χε πιὰ χα­θεῖ.

 Πηγή: Πρώτη δημοσίευση.

Ἀμάντα Μιχαλοπούλου (Ἀθήνα, 1966). Σπούδασε Γαλλική Φιλολογία στὴν Ἀθήνα καὶ δημοσιογραφία στὸ Παρίσι. Ἀρθρογραφεῖ στὴν ἐφ. Καθη­με­ρινή. Πρῶτο της βιβλίο: Ἔξω ἡ ζωὴ εἶναι πολύχρωμη (ἐκδ. Καστανιώτης, διη­γή­μα­τα, 1994), τελευταῖο βιβλίο: Τ+Υ = Ἀγάπη γιὰ πάντα, (ἐκδ. Πατάκη, 2011).

Βέσελ Τσανκόφ (Весел Цанков)

Βλέπω φάντασμα, γλιτώνω μὲ τρομάρα

(Виждам призрак, отървавам се с уплаха)

ΑΦΝΙΚΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ἐμ­φα­νί­στη­κε ἕ­να φάν­τα­σμα. Ἔ­τσι, στὰ κα­λὰ κα­θού­με­να. Καὶ νὰ πεῖς ὅ­τι κα­τοι­κῶ σὲ κά­ποι­ο παμ­πά­λαι­ο σπί­τι, κά­τι σὰν κά­στρο ἢ ἐγ­κα­τα­λε­λειμ­μέ­νο μο­να­στή­ρι. Ὄ­χι, μέ­νω σ’ ἕ­να ἁ­πλὸ λα­ϊ­κό, προ­κα­τα­σκευ­α­σμέ­νο δι­α­μέ­ρι­σμα.

       Ἐμ­φα­νί­στη­κε ἔ­τσι ξαφ­νι­κά. Ὅ­μως, τώ­ρα ποὺ τὸ σκέ­φτο­μαι, δὲν ἦ­ταν κα­θό­λου ξαφ­νι­κά, ἁ­πλῶς ἐ­γὼ δὲν εἶ­χα προ­σέ­ξει ἀ­πὸ τὴν ἀρ­χὴ τί γι­νό­ταν προ­σπερ­νών­τας ἀ­δι­ά­φο­ρα τὰ φαν­τά­σμα­τα, μὴ δί­νον­τας ση­μα­σί­α στοὺς πε­ρί­ερ­γους θο­ρύ­βους, στὰ μυ­στη­ρι­ώ­δη ἴ­χνη καὶ τοὺς ἀ­να­στε­ναγ­μοὺς τὴ νύ­χτα. Καὶ ἄ­ξαφ­να, ὄ­πα! Ὅ­πως πή­γαι­να ἀ­πὸ τὸ μπά­νιο στὸ δω­μά­τιο, ἀ­πέ­ναν­τί μου πή­δη­ξε ἕ­να φάν­τα­σμα, μὲ χαι­ρέ­τη­σε νευ­ρι­κὰ καὶ ἄρ­χι­σε νὰ μὲ κοι­τᾶ στὰ μά­τια σὰν κα­λὸ παι­δὶ τὴ μα­μά του.

      Ἀ­πὸ ποῦ, ἄ­ρα­γε, μπο­ρεῖ νὰ ἐμ­φα­νι­στεῖ φάν­τα­σμα στὸν τό­πο μας; Κοί­τα, στὴν Εὐ­ρώ­πη τὰ φαν­τά­σμα­τα δὲν εἶ­ναι κά­τι τὸ ἀ­συ­νή­θι­στο. Ἀρ­κεῖ μο­νά­χα νὰ θυ­μη­θοῦ­με: «Ἕ­να φάν­τα­σμα πλα­νι­έ­ται στὴν Εὐ­ρώ­πη – τὸ φάν­τα­σμα τοῦ Κο­μμου­νι­σμοῦ.»

       Ἔ, πε­ρι­πλα­νι­ό­ταν, πε­ρι­πλα­νι­ό­ταν… βρῆ­κε ἐ­πι­τέ­λους τὴ γα­λή­νη του. Πέ­τα­ξε ἐ­κεῖ, ὅ­που τὰ φαν­τά­σμα­τα βρί­σκουν τὴν ἡ­συ­χί­α τους καὶ πι­στεύ­ω πὼς ἔ­φυ­γε μὲ ἀ­να­κού­φι­ση, ἐ­νῶ ἐ­μεῖς πα­ρα­μεί­να­με ἐ­δῶ. Πῶς σ’ αὐ­τὲς τὶς συν­θῆ­κες νὰ μὴν κά­νει τὴν ἐμ­φά­νι­σή του τὸ ἑ­πό­με­νο φάν­τα­σμα, ὅ­ταν ἐ­δῶ τὸ ἔ­δα­φος εἶ­ναι προ­ε­τοι­μα­σμέ­νο; Ἐ­ὰν εἶ­σαι φάν­τα­σμα, ξε­κί­να καὶ ἔ­λα νὰ πε­ρι­πλα­νι­έ­σαι ἐ­δῶ, στὰ ἕ­τοι­μα!

       Τώ­ρα οἱ ὑ­λι­στὲς θὰ μοῦ ποῦ­νε: «Ἄιν­τε, φτά­νει μὲ τὶς κου­τα­μά­ρες, πῶς καὶ ἀ­πὸ τὸ τί­πο­τα θὰ ἐμ­φα­νι­στεῖ κά­τι;» Καὶ θὰ σοῦ μι­λᾶ­νε πε­ρὶ ἐ­κτο­πλά­σμα­τος, πε­ρὶ δι­ά­θλα­σης τοῦ φω­τὸς καὶ τα­λαν­τώ­σε­ων τοῦ χω­ρο­χρό­νου.

       Μό­νο ποὺ οἱ ὑ­λι­στὲς πρέ­πει νὰ μεί­νουν ἥ­συ­χοι. Τὰ φαν­τά­σμα­τα στὸν τό­πο μας δὲν ἐμ­φα­νί­ζον­ται ἀ­πὸ τὸ που­θε­νά. Γιὰ νὰ σκε­φτοῦ­με λι­γά­κι! Ὅ­λες οἱ ἀ­νεκ­πλή­ρω­τες ὑ­πο­σχέ­σεις πλα­νι­οῦν­ται ἀ­νά­με­σα στοὺς ἀν­θρώ­πους καὶ πε­ρι­μέ­νουν τὴν πραγ­μα­το­ποί­η­σή τους. Καὶ γιὰ πο­λὺ και­ρὸ ἀ­κό­μα θὰ πε­ρι­μέ­νουν, καὶ γιὰ πο­λὺ και­ρὸ ἀ­κό­μα θὰ πε­ρι­πλα­νι­οῦν­ται πρὶν βροῦν τὴ γα­λή­νη τους, ἐ­πει­δὴ ἐ­κεῖ­νες δὲν εἶ­ναι τὸ φάν­τα­σμα τοῦ λόρ­δου Ἄρ­θουρ ποὺ πρέ­πει νὰ ἐκ­δι­κη­θεῖ γιὰ τὴν τι­μὴ τῆς λαί­δη Τζέ­ϊν. Αὐ­τὸ εἶ­ναι παι­χνι­δά­κι μπρο­στὰ στὸ φάν­τα­σμα τῶν ὑ­πο­σχέ­σε­ων, δο­σμέ­νων σὲ κά­ποι­ες ἀ­πὸ τὶς πο­λυ­ά­ριθ­μες προ­ε­κλο­γι­κές μας ἐκ­στρα­τεῖ­ες· δη­λα­δή, οἱ συν­τά­ξεις νὰ γί­νουν χί­λια δο­λά­ρια, οἱ μι­σθοὶ ὅ­σα γου­στά­ρου­με καὶ μιὰ φο­ρὰ τὸ χρό­νο νὰ λαμ­βά­νου­με δω­ρε­ὰν καὶ ἀ­πὸ μιὰ βαμ­βα­κε­ρὴ βρά­κα.

       Τὸ ὑ­περ­φυ­σι­κὸ στὸν τό­πο μας βρί­σκε­ται ἀ­κό­μη καὶ στοὺς ψη­λό­τε­ρους κρα­τι­κοὺς ὀ­ρό­φους. Κά­θε μιὰ και­νούρ­για κυ­βέρ­νη­ση ἀ­να­κα­λύ­πτει καὶ ἀ­πὸ ἕ­να σκε­λε­τὸ στὴν ντου­λά­πα, πα­ρα­τη­μέ­νο ἐ­κεῖ ἀ­πὸ τὴν προ­η­γού­με­νη. Καὶ ἀ­μέ­σως με­τὰ τε­λεῖ τὴν εἰ­δω­λο­λα­τρι­κὴ τε­λε­τὴ «σκέ­πα­σε μὲ στά­χτη, ρί­ξε νε­ρό», τε­λε­τή, ἡ ὁ­ποί­α πε­ρι­λαμ­βά­νει τὸ γρά­ψι­μο ἑ­νὸς λευ­κοῦ βι­βλί­ου γιὰ τὰ κα­τορ­θώ­μα­τα τῶν προ­η­γου­μέ­νων καὶ τὸ ἄ­νοιγ­μα τῆς σαμ­πά­νιας γιὰ τὶς ἐ­πι­τυ­χί­ες τῶν νῦν.

       Καὶ ρω­τῶ: πῶς σ’ αὐ­τὲς τὶς συν­θῆ­κες νὰ μὴν ἐμ­φα­νι­στεῖ φάν­τα­σμα καὶ στὸ δι­κό μου τὸ σπί­τι;

       Ἀ­μέ­σως ἀν­τέ­δρα­σα:

       «Ὤ, πνεῦ­μα» —τοῦ λέ­ω— «γύρ­να στὸ σκο­τει­νό σου βα­σί­λει­ο!»

       Καὶ τὸ πνεῦ­μα γουρ­λώ­νει τὰ μά­τια καὶ τσι­ρί­ζει:

       «Ρέ, γεί­το­να, δὲν μὲ γνώ­ρι­σες;» – καὶ μοῦ ἔ­δει­ξε κά­τι κλει­διά. — «Πάρ’ τα, τὰ εἶ­χες ξε­χά­σει ἀ­πέ­ξω, στὴν πόρ­τα.»

       Ρέ, τί μπέρ­δε­μα! Πράγ­μα­τι ἦ­ταν ὁ γεί­το­νας, ὅ­μως πῶς νὰ τὸν γνω­ρί­σει κα­νείς, ἀ­φοῦ ἀ­π’ αὐ­τὴν τὴν ἔ­ρη­μη οἰ­κο­νο­μί­α ἔ­χω σβή­σει τὰ φῶ­τα παν­τοῦ. Ἀλ­λὰ καὶ ὁ ἴ­διος ὁ γεί­το­νας, ἀ­φοῦ ζεῖ μὲ τὴν μι­κρή του σύν­τα­ξη, ἔ­χει γί­νει πε­τσὶ καὶ κό­κα­λο, ἔ­χει γί­νει σχε­δὸν δι­ά­φα­νος…

       Ἔ, λά­θος – συ­γνώ­μη. Ἀλ­λὰ ὅ­λα τα ὑ­πό­λοι­πα, ποὺ σᾶς εἶ­πα, εἶ­ναι ἀ­λή­θεια.

Πη­γή: Ἱ­στό­το­πος: С­т­р­а­н­и­ц­а­та на х­у­м­о­р­и­с­та В­е­с­ел Ц­а­н­к­ов. (Ἡ ἱ­στο­σε­λί­δα τοῦ χι­ου­μο­ρί­στα Βέ­σελ Τσαν­κόφ).

Βέ­σελ Τσαν­κόφ (В­е­с­ел Ц­а­н­к­ов) (Σό­φια, 27 Ἰ­ου­λί­ου 1963). Εἶ­ναι ρα­δι­ο­φω­νι­κὸς πα­ρα­γω­γός, σε­να­ρι­ο­γρά­φος, συγ­γρα­φέ­ας θε­α­τρι­κῶν ἔρ­γων, φαν­τα­στι­κῶν καὶ χι­ου­μο­ρι­στι­κῶν δι­η­γη­μά­των. Τὸ 2005 ἐκ­δό­θη­κε τὸ πρῶ­το του μυ­θι­στό­ρη­μα ἐ­πι­στη­μο­νι­κῆς φαν­τα­σί­ας, τὸ «Εἰ­κο­νο­κύτ­τα­ρο».

Με­τά­φρα­ση ἀ­πὸ τὰ βουλ­γα­ρι­κά:

Μά­ϊ­α Γκρά­χοβ­σκα-Γκι­ό­λα (Ντούπ­νι­τσα, Βουλ­γα­ρία, 1965). Ἔ­χει σπου­δά­σει Παι­δα­γω­γι­κὰ ἀλ­λὰ καὶ τὴν ἑλ­λη­νι­κὴ γλώσ­σα στὸ Ἰν­στι­τοῦ­το Ξέ­νων Γλωσ­σῶν στὴν Σό­φια καὶ ζεῖ στὴν Ἑλλά­δα. Ἔχει με­τα­φρά­σει ἐπί­σης τὸ βι­βλί­ο Κεί­με­να ἑνὸς κορι­τσιοῦ τῆς Πέ­τια Ντου­μπά­ρο­βα (Χα­ρα­μά­δα, 2008).

Εἰκόνα: Ὁ συγγραφέας Βέσελ Τσανκόφ.

Βα­σί­λης Μα­νου­σά­κης

Ἀ­ϋ­πνί­α

Α ΜΑΤΙΑ ΤΗΣ δὲν ἔ­κλει­ναν πά­λι ἀ­πό­ψε. Γιὰ πολ­λο­στὴ νύ­χτα κα­θό­ταν σὰν ἀ­πο­σβο­λω­μέ­νη στὸ ἀ­πέ­ναν­τι μπαλ­κό­νι γιὰ νὰ μυ­ρί­σει θαρ­ρεῖς τὸ καυ­σα­έ­ριο ἀ­να­κα­τε­μέ­νο μὲ τὸ γλυ­κε­ρὸ γι­α­σε­μὶ τῆς δι­πλα­νῆς βε­ράν­τας.

            Τὰ μά­τια μου δὲν ἔ­κλει­ναν πά­λι ἀ­πό­ψε. Στε­κό­μουν μπρο­στὰ στὸ πα­ρά­θυ­ρο τῆς κου­ζί­νας καὶ τὴν κοι­τοῦ­σα σὰν ἀ­πο­σβο­λω­μέ­νος νὰ κά­θε­ται στὸ ἀ­πέ­ναν­τι μπαλ­κό­νι μοι­ά­ζον­τας στη­μέ­νη γιὰ καλ­λι­τε­χνι­κὴ φω­το­γρά­φη­ση. Τὸ κορ­μὶ γερ­μέ­νο μπρο­στά. Τὰ μά­τια νὰ κοι­τᾶ­νε στὸ ἄ­πει­ρο. Τὰ χέ­ρια πλεγ­μέ­να καὶ ἀ­κουμ­πι­σμέ­να στὸ πλά­ι μὲ χά­ρη.

            Πῆ­ρα τὴ φω­το­γρα­φι­κὴ μη­χα­νὴ καὶ τὴν κοί­τα­ξα μέ­σα ἀ­πὸ τὸ φα­κό. Τὸ πρό­σω­πό της γνώ­ρι­μο πιά, ἀλ­λὰ ἔ­μοια­ζε λί­γο νω­θρὸ καὶ γε­ρα­σμέ­νο αὐ­τὴ τὴ φο­ρά. Ἐ­κεί­νη δὲν μὲ κοι­τοῦ­σε. Πο­τὲ δὲν μὲ κοι­τοῦ­σε. Κα­θό­ταν μό­νο ἐ­κεῖ ἀ­τε­νί­ζον­τας τὸ σύμ­παν, θαρ­ρεῖς. Ἔ­μοια­ζε νὰ σκέ­φτε­ται κά­τι, ἀλ­λὰ ὅ­σο καὶ νὰ προ­σπα­θοῦ­σα μέ­σα ἀ­πὸ τὸν φα­κὸ δὲν μοῦ φα­νε­ρω­νό­ταν τί μπο­ρεῖ νὰ ἦ­ταν. Ἐγ­κα­τέ­λει­ψα τὴν προ­σπά­θεια καὶ γύ­ρι­σα ἀλ­λοῦ τὸν φα­κὸ γιὰ νὰ τρα­βή­ξω τὶς φω­το­γρα­φί­ες τῆς νύ­χτας ποὺ συ­νέ­λε­γα κά­θε βρά­δυ ἄ­ϋ­πνος.

            Καὶ τό­τε τὸν εἶ­δα.

           Τὰ μά­τια του δὲν ἔ­κλει­ναν πά­λι ἀ­πό­ψε. Στε­κό­ταν μπρο­στὰ στὸ πα­ρά­θυ­ρο τῆς δι­κῆς του κου­ζί­νας καὶ τρα­βοῦ­σε εἰ­κό­νες μὲ τὴν ψη­φια­κὴ κά­με­ρα, σὰν νὰ γύ­ρι­ζε ται­νί­α γιὰ τὴ ζω­ή. Ἔ­μοια­ζε μαρ­μα­ρω­μέ­νος, ἀλ­λὰ ὁ φα­κὸς τῆς μη­χα­νῆς μου μοῦ ἀ­πο­κά­λυ­ψε πὼς κου­νι­ό­ταν ἀ­νε­παί­σθη­τα γιὰ νὰ στρα­φεῖ πο­τὲ πρὸς τὸ πα­ρά­θυ­ρό μου, πό­τε πρὸς τὸ μπαλ­κό­νι της. Ἐ­κεί­νη τὸν κοι­τοῦ­σε κα­τά­μα­τα καὶ τώ­ρα, σὰν μιὰ ἕλ­ξη πιὸ δυ­να­τὴ καὶ ἀ­πὸ τὴ βα­ρύ­τη­τα νὰ μὲ τρα­βοῦ­σε πρὸς τὰ κεῖ, τὸν κοι­τοῦ­σα κι ἐ­γώ.

            Στα­θή­κα­με καὶ οἱ τρεῖς ἐ­κεῖ πολ­λὴ ὥ­ρα καὶ κοι­τα­ζό­μα­σταν σι­ω­πη­λοί. Δυ­ὸ μά­τια, μιὰ φω­το­γρα­φι­κὴ μη­χα­νή, μιὰ ψη­φια­κὴ κά­με­ρα. Ὕ­στε­ρα μπή­κα­με μέ­σα στὰ σπί­τια μας καὶ κοι­μη­θή­κα­με.

            Τὸ ἄλ­λο πρω­ὶ συ­ναν­τη­θή­κα­με τὴν ὥ­ρα ποὺ βγαί­να­με νὰ πᾶ­με στὴ δου­λειά, ἀλ­λὰ τὰ βλέμ­μα­τά μας ἔ­πε­σαν στὸν δρό­μο. Τρεῖς ξέ­νοι πρω­τα­γω­νι­στὲς στὸ ἀ­έ­να­ο τε­λε­τουρ­γι­κό της ἀ­ϋ­πνί­ας. Τρεῖς ἄ­γνω­στοι καὶ μό­νοι ποὺ θὰ ἔ­δι­ναν ραν­τε­βοὺ τὸ βρά­δυ γιὰ τρεῖς δι­α­φο­ρε­τι­κὲς σκέ­ψεις καὶ τρεῖς δι­α­φο­ρε­τι­κὲς μα­τι­ὲς πά­νω ἀ­πὸ τὴν πό­λη.      

Πηγή: Πρώτη δημοσίευση.

Βα­σί­λης Μα­νου­σά­κης: (Ἀ­θή­να, 1972). Ποι­η­τής, δι­η­γη­μα­το­γρά­φος, με­τα­φρα­στής. Ἔ­χει δι­δα­κτο­ρι­κὸ στὴν Ἀ­με­ρι­κα­νι­κὴ Ποί­η­ση. Δι­δά­σκει στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο Κύ­πρου. Ἔ­χει δη­μο­σι­εύ­σει τὴν ποι­η­τι­κὴ συλ­λο­γὴ Μιᾶς Στα­γό­νας Χρό­νος (Ἐκ­δό­σεις Πλα­νό­διον, 2009) καὶ τὴ συλ­λο­γὴ δι­η­γη­μά­των Ἀν­θρώ­πων Ὄ­νει­ρα (Ἐκ­δό­σεις Ἀντ. Στα­μού­λη, 2010). Ποι­ή­μα­τα καὶ δο­κί­μιά του ἔ­χουν δη­μο­σι­ευ­τεῖ σὲ πολ­λὰ λο­γο­τε­χνι­κὰ πε­ρι­ο­δι­κὰ τῆς Ἑλ­λά­δας καὶ τοῦ ἐ­ξω­τε­ρι­κοῦ.

Ντιντιὲ Ντενίνκ (Didier Daeninckx)

Μιὰ ὁλόκληρη χρονιὰ στὸν ἥλιο

(Toute une année au soleil)

ΣΚΥΛΟΣ ΣΥΝΗΘΙΣΕ μέ­σα σὲ λι­γό­τε­ρο ἀ­πὸ μιὰ βδο­μά­δα. Ὕ­στε­ρα ἀ­πὸ δέ­κα χρό­νια ποὺ εἶ­χε πε­ρά­σει πνί­γον­τας τὶς κραυ­γές του μέ­σα σὲ κεῖ­νο τὸ συ­νοι­κια­κὸ δι­α­μέ­ρι­σμα μὲ τὶς με­σο­τοι­χί­ες ἀ­πὸ πε­πι­ε­σμέ­νο χαρ­τί, ἄ­φη­νε πλέ­ον ἐ­λεύ­θε­ρο τὸ ἔν­στι­κτό του καὶ γά­βγι­ζε ἀ­παν­τών­τας στὰ ἄλ­λα σκυ­λιὰ τῶν γει­το­νι­κῶν ἀ­γρο­τό­σπι­των καὶ χαι­ρε­τί­ζον­τας τὴν ἐμ­φά­νι­ση τοῦ φεγ­γα­ριοῦ.

            Ὁ Πι­ὲρ ἐ­ρω­τεύ­τη­κε κε­ραυ­νο­βό­λα αὐ­τὴν τὴν πε­ρι­ο­χὴ τῆς Ἀρ­ντές. Τοῦ ἄ­ρε­σαν τὰ βα­θιὰ πο­τά­μια, τὰ κλει­στὰ χω­ριά, οἱ ἀ­λη­θι­νὲς πε­διά­δες ποὺ ἡ ἔλ­λει­ψη ἄ­νε­σης τὶς προ­στά­τευ­ε ἀ­πὸ τὶς με­γά­λες κα­λο­και­ρι­νὲς ἐ­πε­λά­σεις. Ὁ αὐ­το­κι­νη­τό­δρο­μος στὴ νό­τια Γαλ­λί­α βρι­σκό­ταν σὲ ἀ­πό­στα­ση λι­γό­τε­ρη ἀ­πὸ 30 χι­λι­ό­με­τρα καὶ συ­νέ­δε­ε τὴ Βα­λὰνς μὲ τὴν Τουρ­νόν, ἀλ­λὰ ἐ­λά­χι­στοι πα­ρα­θε­ρι­στὲς τολ­μοῦ­σαν νὰ πά­ρουν τοὺς φι­δω­τοὺς δρό­μους τῆς πε­ρι­ο­χῆς τοῦ Βι­βα­ρέ.

            Εἶ­χαν ἔρ­θει ἐ­πὶ δέ­κα συ­νε­χῆ χρό­νια, τὸν Ἰ­ού­λιο, μὲ τὴν ἄ­δειά τους, γιὰ νὰ ἀ­πο­λαύ­σουν τὰ τε­λευ­ταῖ­α κε­ρά­σια καὶ τὰ πρώ­ι­μα βε­ρί­κο­κα. Στὸ τέ­λος ἀ­γό­ρα­σαν μιὰ πα­λιὰ ἀ­γροι­κί­α, χτι­σμέ­νη πά­νω ἀ­πὸ τὸ Ἀρ­λμπό­σκ, σ’ ἕ­να μο­νο­πά­τι ποὺ τέ­λει­ω­νε στὸ ἑ­πό­με­νο κτί­σμα.

            Ὁ Πι­ὲρ εἶ­χε πά­ρει τὴ σύν­τα­ξή του τὸν Ἰ­α­νουά­ριο καὶ εἶ­χε φύ­γει γιὰ νὰ ἑ­τοι­μά­σει τὸ σπί­τι γιὰ τὴν ὁ­ρι­στι­κή τους με­τοί­κη­ση. Ἡ Ζο­ζὲτ εἶ­χε στὴ δι­ά­θε­σή της ἕ­να ὁ­λό­κλη­ρο τρί­μη­νο γιὰ νὰ ὁ­λο­κλη­ρώ­σει τὶς δου­λει­ές της καὶ νὰ μπο­ρέ­σει, ἔ­πει­τα ἀ­πὸ σα­ράν­τα χρό­νια θυ­σί­ας στὸ πλευ­ρὸ ἑνὸς κα­τα­σκευα­στὴ ρου­λε­μάν, νὰ ἀ­πο­λαύ­σει τὴν ξε­κού­ρα­ση ποὺ τῆς πα­ρα­χω­ροῦν­ταν.

            Πῆ­γε κον­τά του τὸν Ἀ­πρί­λιο, μὲ τὸ φορ­τη­γὸ τῆς με­τα­φο­ρι­κῆς καὶ ἐγ­κα­τα­στά­θη­κε στὸ δω­μά­τιο ποὺ εἶ­χε θέ­α πρὸς τὶς Ἄλ­πεις, τὶς ὁ­ποῖ­ες δι­έ­κρι­νες κα­θα­ρὰ τὶς πα­ρα­μο­νὲς τῆς κα­ται­γί­δας. Εἶ­χε πε­ρά­σει πο­λὺς και­ρὸς ἀ­πὸ τό­τε ποὺ δὲν κοι­μόν­του­σαν μα­ζί. Ὁ Πι­ὲρ μα­στό­ρευ­ε ἀ­πὸ τὸ πρω­ὶ μέ­χρι τὸ βρά­δυ στὸ σπί­τι καὶ στὸ πε­ρι­βό­λι. Τὸ βρά­δυ κα­θη­λω­νό­ταν εὐ­τυ­χι­σμέ­νος μπρο­στὰ στὴν τη­λε­ό­ρα­ση, μ’ ἕ­να πο­τή­ρι Σαίν-Ζο­ζὲφ στὸ χέ­ρι. Ἡ Ζο­ζὲτ ἀ­νέ­βαι­νε νὰ κοι­μη­θεῖ καὶ τὸ βλέμ­μα της ἔ­πε­φτε πά­νω στὶς γραμ­μὲς ἑνὸς βι­βλί­ου χω­ρὶς νὰ κα­τα­φέ­ρει νὰ δι­α­βά­σει οὔ­τε μιὰ λέ­ξη. Τοὺς πρώ­τους μῆ­νες εἶ­χε προ­σπα­θή­σει νὰ πιά­σει κου­βέν­τα μὲ τὶς γυ­ναῖ­κες στὴν ἀ­γο­ρὰ καὶ στὰ μα­γα­ζιά, ἀλ­λὰ ὁ ἀ­έ­ρας τῆς Πα­ρι­ζιά­νας, τῆς ἔμ­πει­ρης στὶς συ­ναλ­λα­γὲς ἐρ­γα­ζό­με­νης, τὶς εἶ­χε φο­βί­σει. Οἱ προ­σπά­θει­ες εἶ­χαν κολ­λή­σει στὰ «κα­λη­μέ­ρα» καὶ «κα­λη­σπέ­ρα» ποὺ ἀν­τάλ­λασ­σαν με­τα­ξύ τους.

            Ἦρ­θαν τὰ παι­διά, ἡ κό­ρη τὸν Ἰ­ού­λιο, ὁ γιὸς τὸν Αὔ­γου­στο, μὲ τὰ μι­κρά, καὶ αὐ­τὴ εἶ­χε πι­στέ­ψει πὼς θὰ ἔ­κα­νε προ­μή­θει­ες εὐ­τυ­χί­ας καὶ γέ­λιου γιὰ τοὺς κρύ­ους, μα­κρό­συρ­τους μῆ­νες τοῦ χει­μώ­να.

            Ἦ­ταν ἤ­δη Νο­έμ­βρης καὶ ὁ ἀ­έ­ρας φυ­σοῦ­σε μέ­σα στὰ γυ­μνὰ δά­ση. Ὁ Πι­ὲρ δὲν κοι­μό­ταν κα­λὰ καὶ στρι­φο­γύ­ρι­ζε στὸ κρε­βά­τι του. Τὸ τρί­ξι­μο ἑνὸς σκα­λο­πα­τιοῦ τὸν ξύ­πνη­σε. Ση­κώ­θη­κε ὄρ­θιος καὶ τέν­τω­σε τὰ αὐ­τιά του. Κά­ποι­ος περ­πα­τοῦ­σε στὴν τρα­πε­ζα­ρί­α. Ξε­κρέ­μα­σε τὸ ντου­φέ­κι του καὶ ἀρ­γά, πα­τών­τας ἁ­πα­λὰ ξυ­πό­λυ­τος πά­νω στὰ πλα­κά­κια τοῦ δι­α­δρό­μου, προ­χώ­ρη­σε μέ­χρι τὸ δω­μά­τιο τῆς Ζο­ζέτ. Τὸ σῶ­μα τῆς γυ­ναί­κας του φού­σκω­νε τὸ πά­πλω­μα. Ὁ Πι­ὲρ δὲν τὴν ξύ­πνη­σε κι ἔ­φτα­σε μέ­χρι τὴν ξύ­λι­νη κου­πα­στὴ ποὺ προ­ε­ξεῖ­χε πά­νω ἀ­πὸ τὸ ἰ­σό­γει­ο. Μιὰ σκού­ρα σι­λου­έ­τα ἀ­πο­μα­κρυ­νό­ταν κα­τευ­θυ­νό­με­νη πρὸς τὴν εἴ­σο­δο. Ὁ ἄ­γνω­στος γύ­ρι­σε ἀ­πό­το­μα γιὰ νὰ πά­ρει τὴ βα­λίτ­ζα ποὺ ἦ­ταν ἀ­κουμ­πι­σμέ­νη δί­πλα του. Ὁ Πι­έρ ἑρ­μή­νευ­σε τὴν κί­νη­ση ὡς ἀ­πει­λὴ καὶ ἔ­ρι­ξε δυ­ὸ φο­ρὲς μὲ τὸ ὅ­πλο. Ὁ ἄ­γνω­στος σω­ρι­ά­στη­κε καὶ τὸ ψυ­χο­μα­χη­τό του τὸ κά­λυ­ψαν οἱ κρό­τοι τῆς ἐκ­πυρ­σο­κρό­τη­σης ποὺ ἀν­τή­χη­σαν. Ὁ Πι­ὲρ ὄρ­μη­ξε στὸ δω­μά­τιο τῆς Ζο­ζὲτ γιὰ νὰ τὴν κα­θη­συ­χά­σει. Δὲν εἶ­χε ἀλ­λά­ξει θέ­ση καὶ ξαφ­νι­κὰ τὸν κυ­ρί­ε­ψε ὁ φό­βος μή­πως ἔ­γι­νε κά­ποι­ο κα­κό… Τρά­βη­ξε τὸ πά­πλω­μα κι ἐμ­πρὸς του ἐμ­φα­νί­στη­κε τὸ μα­κρό­στε­νο κυ­λιν­δρι­κὸ μα­ξι­λά­ρι ποὺ ἔ­δι­νε τὴν αἴ­σθη­ση μιᾶς πα­ρου­σί­ας. Ἀ­κούμ­πη­σε τὸ του­φέ­κι καὶ κα­τέ­βη­κε τὰ σκα­λιὰ τρέ­χον­τας, μὲ κίν­δυ­νο νὰ σπά­σει τὰ κό­κα­λά του. Τὸ δά­χτυ­λό του πά­τη­σε μὲ δύ­να­μη τὸν δι­α­κό­πτη. Τὸ σκλη­ρὸ φῶς ἔ­δει­ξε τὴν κα­τα­στρο­φή. Ἡ Ζο­ζὲτ κεί­τον­ταν ξα­πλω­μέ­νη μέ­σα στὸ αἷ­μα, στὸ κα­τώ­φλι τοῦ σπι­τιοῦ. Εἶ­χε κα­τα­φέ­ρει νὰ ἀ­νοί­ξει τὴ βα­λίτ­ζα, σ’ ἕ­να τε­λευ­ταῖ­ο σκίρ­τη­μα, κι ἄ­φη­νε αὐ­τὸν τὸν κό­σμο μὲ τὸ πρό­σω­πο βυ­θι­σμέ­νο μέ­σα στὶς φω­το­γρα­φί­ες, τὰ γράμ­μα­τα, τὶς ἀ­να­μνή­σεις μιᾶς ζω­ῆς, τῆς ὁ­ποί­ας τοῦ­το τὸ τέ­λος ἀρ­νοῦν­ταν.

Πη­γή: Didier Daeninckx, Main courante, ed. Verdier, Vendome, pp. 15-16. 

 Ντιντιὲ Ντενίνκ (Didier Daeninckx)(Saint-Denis, 27 Ἀπριλίου 1949). Γάλ­λος συγ­γρα­φέ­ας δι­η­γη­μά­των, δο­κι­μί­ων καὶ ἀ­στυ­νο­μι­κῶν μυ­θι­στο­ρη­μά­των. Ἕ­να ση­μαν­τι­κὸ μυ­θι­στό­ρη­μά του εἶ­ναι τὸ Nazis dans le metro (1996).

Με­τά­φρα­ση ἀ­πὸ τὰ γαλ­λι­κά:

Μα­ρί­α Σπυ­ρι­δο­πού­λου (Ἀ­θή­να, 1961). Σπού­δα­σε γαλ­λι­κὴ καὶ ἰ­τα­λι­κὴ φι­λο­λο­γί­α. Δι­δά­σκει στὸ Τμῆ­μα Θε­α­τρι­κῶν Σπου­δῶν τοῦ Παν/μί­ου Πε­λο­πον­νή­σου στὸ Ναύ­πλιο. Ἔ­χει με­τα­φρά­σει με­τα­ξὺ τῶν ἄλ­λων τὸ 2006 τὴ Σουλ­τά­να σκιά, τῆς Ἀσ­σιὰ Τζεμ­πάρ, ἐ­νῶ ἡ πρώ­τη της με­τά­φρα­ση εἶ­ναι τὸ Ἡ σει­ρή­να καὶ τὰ ἄλ­λα δι­η­γή­μα­τα τοῦ Το­μά­ζι ντὶ Λαμ­πεν­τού­ζα (1993) καὶ ἡ τε­λευ­ταί­α τὸ Ἕ­να σύν­το­μο αἰ­σθη­μα­τι­κὸ τα­ξί­δι τοῦ Ἴ­τα­λο Σβέ­βο (2007).

Νι­κό­λα Ράν­τεφ (Никола Радев)

Σύ­ζυ­γος καὶ ἐ­ρω­μέ­νη

(Съпруга и любовница)

ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΜΙΜΗ ΣΥΖΥΓΟΣ ΜΟΥ καὶ ἡ λο­γο­τε­χνί­α ἡ ἐ­ρω­μέ­νη μου», λέ­ει ὁ Τσέ­χωφ γιὰ τὸν ἑ­αυ­τό του. Κι ἔ­τσι ὅ­πως συμ­βαί­νει καὶ στὴ ζω­ή, οἱ ἔν­τι­μοι ἄν­δρες φέ­ρον­ται στὴ σύ­ζυ­γο μὲ σε­βα­σμό, ἐ­νῶ μὲ τὴν ἐ­ρω­μέ­νη ζοῦν.

       Ἡ ζω­ὴ του πο­τὲ δὲν ὑ­πῆρ­ξε εὔ­κο­λη. Ἐ­κεῖ­νος εἶ­ναι ἀ­ναγ­κα­σμέ­νος συ­νέ­χεια νὰ βγά­ζει χρή­μα­τα. Βρέ­ξει, χι­ο­νί­σει – σ’ ἐ­κεῖ­νον πρέ­πει νὰ στά­ξει. Ἀ­πὸ τὰ βι­βλί­α του ζοῦν οἱ γο­νεῖς του καὶ τὰ τέσ­σε­ρα ἀ­δέλ­φια του. Σ’ ἕ­να γράμ­μα πρὸς τὸ φί­λο καὶ ἐκ­δό­τη του, τὸν Ἀ­λε­ξέ­ι Σου­βό­ριν, ὁ Τσέ­χωφ γρά­φει: «Τί­πο­τα δὲν εἶ­ναι πιὸ βα­ρε­τὸ καὶ ἀν­τι­ποι­η­τι­κό, νὰ τὸ ποῦ­με ἔ­τσι, ἀ­πὸ τὴν πε­ζὴ κα­θη­με­ρι­νὴ μά­χη γιὰ τὴν ἐ­πι­βί­ω­ση, ἡ ὁ­ποί­α μᾶς στε­ρεῖ τὴ χα­ρὰ τῆς ζω­ῆς καὶ φέρ­νει τὴν ἀ­πά­θεια.»

       Ἐ­κεῖ­νος δὲν ἐ­πι­τρέ­πει στὸν ἑ­αυ­τό του αὐ­τὴ τὴν πο­λυ­τέ­λεια, τὴν ἀ­πά­θεια.

       Στὰ εἴ­κο­σι ἕ­ξι του λέ­ει: «Νω­ρί­τε­ρα, ὅ­ταν δὲ γνώ­ρι­ζα, ὅ­τι μὲ δι­α­βά­ζουν καὶ μὲ κρί­νουν, ἔ­γρα­φα ἀ­νέ­με­λα, λὲς καὶ ἔ­τρω­γα πι­ρο­σκί. Τώ­ρα γρά­φω καὶ φο­βᾶ­μαι.»

       Ἕ­να χρό­νο ἀρ­γό­τε­ρα: «Τὰ μι­κρὰ πό­στα στὴ λο­γο­τε­χνί­α εἶ­ναι ἐ­πί­σης ἀ­πα­ραί­τη­τα, ὅ­πως καὶ στὸ στρα­τό.» Ἀ­κό­μα: «… Ὑ­πάρ­χουν καὶ ἄν­θρω­ποι, οἱ ὁ­ποῖ­οι ὅ­σο πε­ρισ­σό­τε­ρο γνω­ρί­ζουν τὴ λά­σπη τῆς ζω­ῆς, τό­σο πιὸ κα­θα­ροὶ γί­νον­ται.»

       Αὐ­τό, βέ­βαι­α, τὸ εἶ­πε γιὰ τὸν ἑ­αυ­τό του τὴν ἴ­δια χρο­νιά, ποὺ ἔ­γρα­ψε ἑ­ξήν­τα πέν­τε δι­η­γή­μα­τα. Κά­θε πέν­τε ἡ­μέ­ρες καὶ ἕ­να δι­ή­γη­μα. Ὁ αὐ­το­σαρ­κα­σμός του εἶ­ναι εἰ­ρω­νεί­α πρὸς τοὺς ἄλ­λους: «Οἱ συγ­γρα­φεῖς εἶ­ναι ζη­λι­ά­ρη­δες σὰν τὰ πε­ρι­στέ­ρια.» Καί: «Ὅ­ταν τὰ ἀ­φεν­τι­κὰ ἀ­που­σιά­ζουν, ὁ ὑ­πη­ρέ­της ξε­να­γεῖ τοὺς κα­λε­σμέ­νους στὰ δω­μά­τιά τους.» Γιὰ νὰ βά­λει τά­ξη στὴν κοι­νω­νί­α, ὁ Τσέ­χωφ λέ­ει τὴν ἑ­ξῆς φρά­ση: «Τὸ για­τρὸ κα­λέ­στε καὶ τὸ νο­σο­κό­μο φω­νάξ­τε!»

       Καὶ δέ­κα χρό­νια ἀρ­γό­τε­ρα, ὅ­ταν ἤ­δη ἔ­χει λά­βει τὴν ἀ­να­γνώ­ρι­ση τοῦ κό­σμου, ὅ­ταν βρί­σκε­ται στὴν ἀκ­μὴ τῆς δό­ξας του: «Ἐ­γὼ εἶ­μαι πο­λὺ ἀ­πα­σχο­λη­μέ­νος, ἀ­πα­σχο­λη­μέ­νος μέ­χρι τὸ λαι­μό: γρά­φω καὶ σβή­νω, γρά­φω καὶ σβή­νω.»

       «Ὅ­λα ὅ­σα ἔ­χω γρά­ψει, θὰ ξε­χα­στοῦν ὕ­στε­ρα ἀ­πὸ κα­μιὰ δε­κα­ριὰ χρό­νια.» Αὐ­τὰ τὰ λό­για ἐ­κεῖ­νος τὰ ξε­στο­μί­ζει με­ρι­κὰ χρό­νια πρὶν ἀ­πὸ τὸ θά­να­τό του, ὅ­ταν ἀρ­­νή­θη­κε τὸ ἐ­πί­τι­μο ἀ­ξί­ω­μα τοῦ ἀ­κα­δη­μα­ϊ­κοῦ. Καὶ πό­σους κλα­σι­κοὺς ἐν ζω­ῇ γνω­ρί­ζου­με ἐ­μεῖς, κα­λέ μου ἀ­να­γνώ­στη! Περ­νᾶ­με τὴ ζω­ή μας ἀ­νά­με­σα σὲ γί­γαν­τες ἀ­πὸ ἰ­δι­ο­φυ­ΐ­α καὶ ἄ­νω. Γί­γαν­τες τῆς σκέ­ψε­ως, ποὺ εἶ­ναι βα­ρε­τοὶ στοὺς συ­ζύ­γους καὶ στὰ παι­διά τους, στοὺς ἀ­να­γνῶ­στες τους, ἐ­ὰν ὑ­πάρ­χουν. Καὶ μο­νά­χα οἱ πραγ­μα­τι­κὰ τα­λαν­τοῦ­χοι ἄν­θρω­ποι ἀμ­φι­βάλ­λουν κά­που-κά­που γιὰ τὸν ἑ­αυ­τό τους. Μὲ σα­τα­νι­κὸ γέ­λιο ὁ Στα­νισ­λὰβ Σι­βρί­γι­εφ ἔ­λε­γε: «Αὐ­τὸς ὁ γα­μη­μέ­νος κό­σμος δὲν πα­ρέ­μει­νε γιὰ πάν­τα τοῦ Βα­για­ζίτ, δι­κός μας θὰ πα­ρα­μεί­νει;»

       Μιὰ ἀ­πὸ τὶς πιὸ θλι­βε­ρὲς καὶ σω­στὲς δι­α­πι­στώ­σεις γιὰ μᾶς τοὺς ἀ­να­το­λι­κοὺς ὀρ­θο­δό­ξους ἀ­νή­κει στὸν Τσέ­χωφ: «Πα­ρά­ξε­νο πράγ­μα εἶ­ναι ὁ Ρῶ­σος ἄν­θρω­πος! Μέ­σα του, ὅ­πως καὶ στὸ κό­σκι­νο, τί­πο­τα δὲν πα­ρα­μέ­νει!» Καὶ ἀ­κό­μα: «… Ὁ τί­μιος ἄν­θρω­πος εἶ­ναι κά­τι σὰν τὸν κα­πνο­δο­χο­κα­θα­ρι­στή, μὲ τὸν ὁ­ποῖ­ο οἱ νταν­τά­δες φο­βί­ζουν τὰ μι­κρὰ παι­διά.» Ἂς μὴ μι­λᾶ­με γιὰ τὴ σλά­βι­κη τεμ­πε­λιά!

       Σὰν παι­δὶ κο­λυμ­πά­ει σὲ μιὰ λί­μνη καὶ πα­θαί­νει κρυ­ο­λό­γη­μα. Ὕ­στε­ρα ὁ ψη­λὸς πυ­ρε­τὸς καί­ει τοὺς πνεύ­μο­νές του. Νὰ εἶ­σαι για­τρὸς καὶ νὰ πά­σχεις ἀ­πὸ ἀ­νί­α­τη ἀρ­ρώ­στια, εἶ­ναι σὰν νὰ ζοῦν σκύ­λος καὶ γά­τα μέ­σα στὸ ἴ­διο κα­λύ­βι. Νὰ νι­ώ­θεις ὅ­λη τὴν ὥ­ρα τὸ θά­να­το νὰ ἀ­να­σαί­νει στὸ σβέρ­κο σου. Νὰ εἶ­σαι νέ­ος καὶ νὰ τὸν δέ­χε­σαι σὰν κά­τι ἀ­να­πό­φευ­κτο, ὅ­ταν ἔ­χεις συμ­φυ­ὲς μὲ τὴν ὕ­παρ­ξή σου τὸ αἴ­σθη­μα τῆς ἀ­θα­να­σί­ας. Ἐ­κεῖ­νος γνώ­ρι­ζε ὅ­τι οἱ πνεύ­μο­νές του κα­ταρ­ρέ­ουν.

       Ἂν καὶ σπά­νια, ὁ συγ­γρα­φέ­ας ἔμ­παι­νε στὸ νο­σο­κο­μεῖ­ο. Τὸ βρο­χε­ρὸ ἀ­πό­γευ­μα τῆς 28ης Μαρ­τί­ου τοῦ 1897 ὁ Τολ­στό­ι τὸν ἐ­πι­σκέ­πτε­ται στὴν κλι­νι­κή. Τό­τε ὁ Τσέ­χωφ εἶ­ναι τριά­ντα ἑ­πτὰ ἐ­τῶν, ὁ Τολ­στό­ι ἑ­ξήν­τα ἐν­νέ­α. Ἦρ­θε ὁ κό­μης ἐ­πί­σκε­ψη, ἔ­κα­τσε δί­πλα στὸ κρε­βά­τι τοῦ τα­λαί­πω­ρου ἀ­πὸ τὶς αἱ­μορ­ρα­γί­ες Τσέ­χωφ καὶ ἐ­πὶ δύο ὧ­ρες, χω­ρὶς νὰ πά­ρει ἀ­νά­σα, τοῦ μι­λοῦ­σε γιὰ τὸν ἑ­αυ­τό του, γιὰ τὸ πό­σο ἄρ­ρω­στος εἶ­ναι καὶ τὸ πό­σο φο­βᾶ­ται τὸν θά­να­το!

Πηγή: Ἱ­στό­το­πος: Българска виртуална библиотека «Словото» (Βουλ­γάρι­κη εἰ­κο­νι­κὴ βι­βλιο­θή­κη «Σλό­βο­το»).

Νι­κό­λα Ράν­τεφ (Никола Радев) (Λέφ­σκι, Βουλ­γα­ρί­α, 1940). Σπού­δα­σε στὸ Ἰν­στι­τοῦ­το Λο­γο­τε­χνί­ας «Μα­ξὶμ Γκόρ­κι» στὴ Μό­σχα. Ὑ­πη­ρέ­τη­σε στὸ Πο­λε­μι­κὸ Ναυ­τι­κὸ καὶ ὕ­στε­ρα σὰν πρῶ­τος βο­η­θὸς κυ­βερ­νή­τη στὸ Βουλ­γά­ρι­κο στό­λο τῆς Μαύ­ρης Θά­λασ­σας. Ὑ­πῆρ­ξε ἐκ­δό­της καὶ δη­μο­σι­ο­γρά­φος. Ἔ­χει συγ­γρά­ψει δε­κα­τέσ­σ­ε­ρα βι­βλί­α, με­ρι­κὰ ἀ­πὸ τὰ ὁ­ποῖ­α εἶ­ναι με­τα­φρα­σμέ­να στὰ ρώ­σι­κα, γερ­μα­νι­κὰ καὶ οὐγ­γρι­κά. Εἶ­ναι κά­το­χός του δι­ε­θνοῦς βρα­βεί­ου λο­γο­τε­χνί­ας «Μι­χα­ὴλ Σο­λό­χωφ».

Με­τά­φρα­ση ἀ­πὸ τὰ βουλ­γα­ρι­κά:

Μά­ϊ­α Γκρά­χοβ­σκα-Γκι­ό­λα (Ντούπ­νι­τσα, Βουλ­γα­ρία, 1965). Ἔ­χει σπου­δά­σει Παι­δα­γω­γι­κὰ ἀλ­λὰ καὶ τὴν ἑλ­λη­νι­κὴ γλώσ­σα στὸ Ἰν­στι­τοῦ­το Ξέ­νων Γλωσ­σῶν στὴν Σό­φια καὶ ζεῖ στὴν Ἑλλά­δα. Ἔχει με­τα­φρά­σει ἐπί­σης τὸ βι­βλί­ο Κεί­με­να ἑνὸς κορι­τσιοῦ τῆς Πέ­τια Ντου­μπά­ρο­βα (Χα­ρα­μά­δα, 2008).

Εἰκό­να: Ὁ Ἄντον Τσέ­χωφ μὲ τὸν Λέ­ον Τολστό­ι στὴν Γιάλ­τα (1900).

Ἀνδρέας Μαλόρης

Ἡ ἀναβολή

Ι­ΝΑΙ ΓΕΡ­ΜΕ­ΝΟΣ ΣΤΟ ΔΕ­ΞΙ ΤΟΥ ΠΛΕΥ­ΡΟ καὶ κοι­τά­ζει μέ­σ’ ἀ­π’ τ’ ἀ­νοι­χτὸ πα­ρά­θυ­ρο τῆς κλι­νι­κῆς τὸ πε­ρί­πτε­ρο στὸν ἀ­πέ­ναν­τι δρό­μο. Μὰ εἶ­ναι τό­ση ἡ ὑ­πο­ξαι­μί­α στὸ μυα­λό του, ποὺ ζα­λι­σμέ­νος δὲν ἀ­κού­ει τί­πο­τα! Τί­πο­τα! Βλέ­πει μό­νο τὸ δρό­μο νὰ σφύ­ζει ἀ­πὸ βου­βὲς σπα­σμω­δι­κὲς κι­νή­σεις ἀν­θρώ­πι­νων φι­γού­ρων, λὲς σὲ δι­α­δή­λω­ση κω­φα­λά­λων καὶ μὲς στὴν πή­χτρα τῆς κυ­κλο­φο­ρί­ας βλέ­πει τ’ αὐ­το­κί­νη­τα, χω­ρὶς κόρ­νες καὶ στριγ­γλί­σμα­τα φρέ­νων, νὰ σέρ­νον­ται ξέ­ψυ­χες νε­φέ­λες στὴν ἄ­σφαλ­το.

       Παίρ­νει τὴ χθε­σι­νὴ ἐ­φη­με­ρί­δα καὶ τὴν τσα­λα­κώ­νει μέ­σα στὶς ἀ­δύ­να­μες φοῦ­χτες του. Ἁ­πλώ­νει τὸ χέ­ρι —τρε­μά­με­νο— καὶ πε­τᾶ τὴ χάρ­τι­νη μπα­λί­τσα στὸ πά­τω­μα, ὅ­πως φι­λεύ­σπλαγ­χνο φῶς ποὺ ρί­χνει σπό­ρους ζω­ῆς μέ­σ’ ἀ­πὸ σύν­νε­φο. Τὴν πα­ρα­κο­λου­θεῖ ποὺ ὕ­που­λα, μιὰ δε­ξιά, μιὰ ἀ­ρι­στε­ρά, ψά­χνει νὰ κολ­λή­σει ὑ­γρα­σί­α καὶ νὰ τὴν ἀ­ρά­ξει ἐ­πὶ μο­νί­μου βά­σε­ως στὸ πά­τω­μα.

       Εὔ­και­ρο ὑ­γρὸ δὲν ὑ­πάρ­χει που­θε­νά, ἀλ­λὰ οὔ­τε καὶ τί­πο­τις χυ­μέ­να ἰ­α­μα­τι­κὰ σι­ρό­πια καὶ τὰ γράμ­μα­τα τῆς ἐ­φη­με­ρί­δας ξε­κολ­λών­τας ἀ­πὸ τὴ χάρ­τι­νη μά­ζα σκορ­πᾶ­νε ὁ­λο­ζών­τα­να στὸ πά­τω­μα, ἀλ­λὰ καὶ κα­τά­ξε­ρα, πέ­ρα-δῶ­θε σὰν κέρ­μα­τα. Τὸ προ­σω­πι­κὸ τρο­μά­ζει, οἱ ἀ­δελ­φὲς ἀ­νε­βαί­νουν στὶς κα­ρέ­κλες τσι­ρί­ζον­τας, οἱ για­τροὶ ἀ­κουμ­πᾶ­νε κα­τα­κί­τρι­νοι στὸν τοῖ­χο κι οἱ συγ­γε­νεῖς πα­ρα­κο­λου­θοῦν κά­τα­σπροι, μὲ τρι­α­κό­σιους τό­νους πά­γο νὰ στοι­βά­ζε­ται στὶς φλέ­βες τους.

       Σὲ λί­γο τὰ γράμ­μα­τα κα­τρα­κυ­λᾶν ἀ­π’ τὶς σκά­λες χέ­ρι-χέ­ρι —τὰ κε­φα­λαῖ­α βο­η­θᾶ­νε τὰ μι­κρὰ— κι οἱ τό­νοι ἀγ­κα­λι­α­σμέ­νοι προ­χω­ροῦν μὲ ἤ­χους με­ταλ­λι­κούς, κα­θὼς κου­του­λᾶ­νε ὁ ἕ­νας τὸν ἄλ­λο.

       Στὴν αἴ­θου­σα ὑ­πο­δο­χῆς περ­νᾶ­νε σβέλ­τα μέ­σ’ ἀ­π’ τὰ πό­δια τῶν ἐ­πι­σκε­πτῶν, ποὺ χο­ρο­πη­δᾶ­νε σὰν ἀ­να­στε­νά­ρη­δες, κα­θὼς προ­σπα­θοῦν νὰ μὴν τὰ πολ­το­ποι­ή­σουν. Κα­λον­τυ­μέ­νοι καὶ φρε­σκο­λου­σμέ­νοι, πρω­ῒ-πρω­ΐ, φο­βοῦν­ται τὰ με­λά­νια.

       Τὰ γράμ­μα­τα-φυ­γά­δες δὲ δί­νουν ση­μα­σί­α οὔ­τε καὶ στὰ κο­ρί­τσια τῆς ὑ­πο­δο­χῆς, για­τί αὐ­τά, δεί­χνον­τας πρω­το­φα­νῆ ἀ­δι­α­φο­ρί­α, ψη­λα­φᾶ­νε τε­λευ­ταῖ­α μό­νο τὰ κρύ­α μπὶτς καὶ μπά­ιτς τῶν ὑ­πο­λο­γι­στῶν, ἀ­γνο­ών­τας προ­κλη­τι­κά τὴ δί­ψα τῶν χάρ­τι­νων γραμ­μά­των γιὰ χά­δι.

       Βγαί­νον­τας σὲ λί­γο ἔ­ξω συ­ναν­τοῦν στὸ δρό­μο κι ἄλ­λα γράμ­μα­τα, χθε­σι­νῶν πάν­τα ἐ­φη­με­ρί­δων, ποὺ ἔρ­χον­ται ἀ­ρω­γὰ στὸ πρω­το­φα­νὲς αὐ­τὸ κί­νη­μα τοῦ τύ­που. Ὅ­λα μα­ζί, ση­μαι­ο­φό­ρος πάν­το­τε τὸ Ἄλ­φα, δι­α­σχί­ζουν τὸ δρό­μο ἀ­κο­λου­θών­τας πι­στὰ τοὺς κα­νό­νες ποὺ δι­έ­πουν τὴν ὁ­δι­κὴ κυ­κλο­φο­ρί­α τῶν πε­ζῶν γραμ­μά­των: δε­ξιά, ἀ­ρι­στε­ρὰ καὶ πά­λι δε­ξιὰ καὶ με­τὰ σβίτς.­.­., σβίτς.­.­., σβίτς.­.­., ἕ­να-ἕ­να περ­νᾶν ἀ­πέ­ναν­τι, ἐ­κεῖ ποὺ βρί­σκε­ται τὸ πε­ρί­πτε­ρο ποὺ ἀ­νή­κει στὸν κύ­ριο Γι­ῶρ­γο.

       Στὸν κύ­ριο Γι­ῶρ­γο, ποὺ ἄρ­ρω­στος βα­ριὰ μὲ καρ­δια­κὴ ἀ­νε­πάρ­κεια, νο­ση­λεύ­ε­ται στὴν κλι­νι­κὴ ἀ­πέ­ναν­τι. Μέ­ρες τώ­ρα κλει­στό, δι­ψᾶ ἡ πρό­σο­ψή του ἐ­φη­με­ρί­δα, κι ἀ­π’ τὸ πα­ρά­θυ­ρο τῆς κλι­νι­κῆς τὸ βλέ­πει κι ἀ­να­στε­νά­ζει.

       Οἱ για­τροὶ περ­νών­τας βι­α­στι­κοὶ-βι­α­στι­κοὶ ἀ­π’ τὴν ἐν­τα­τι­κὴ ἀ­κουμ­πᾶ­νε τ’ ἀ­κου­στι­κὰ στὸ κα­τά­λευ­κο κι ἀ­πο­σκε­λε­τω­μέ­νο του στῆ­θος καὶ δι­α­βά­ζουν στοὺς κτύ­πους ξε­θω­ρι­α­σμέ­νο μή­νυ­μα ζω­ῆς, μιᾶς ἕ­ως δυ­ὸ ἡ­με­ρῶν τὸ πο­λύ.

       Τὴν ἄλ­λη μέ­ρα ὅ­μως τὸ πρω­ῒ ὁ κύ­ριος Γι­ῶρ­γος γερ­μέ­νος στὸ δε­ξί του πλευ­ρό, μ’ ὅ­σο γί­νε­ται λι­γό­τε­ρο βά­ρος στὴν καρ­διά, κοι­τά­ζει ἔ­ξω ἀ­π’ τὸ πα­ρά­θυ­ρο καὶ βλέ­πει τὸ πε­ρί­πτε­ρο κα­λυμ­μέ­νο μ’ ἑ­κα­τον­τά­δες ἐ­φη­με­ρί­δες, ἀ­π’ ἄ­κρη σ’ ἄ­κρη!

       Τὰ γράμ­μα­τα ἀ­πὸ μα­κριὰ φαί­νον­ται ξα­νὰ στὴ σω­στή τους θέ­ση: οἱ τί­τλοι τί­τλοι, οἱ ὑ­πό­τι­τλοι ὑ­πό­τι­τλοι κι οἱ στῆ­λες στῆ­λες. Μὲ μιὰ φω­νή, μιὰ πνο­ή, ἀ­νε­μί­ζουν τὰ φύλ­λα καὶ τὸν φω­νά­ζουν.

       Ὁ κύ­ριος Γι­ῶρ­γος ξέ­ρει κα­λὰ ὅ­τι θὰ πρέ­πει τώ­ρα νὰ ση­κω­θεῖ ἀ­π’ τὸ κρε­βά­τι. Πὲς πὼς παίρ­νει μιὰ ἀ­να­βο­λή, για­τί τὸν πε­ρι­μέ­νει πο­λὺ δου­λειὰ στὸ πε­ρί­πτε­ρο. Καὶ με­τὰ εἶ­ναι κι οἱ τα­κτι­κοὶ πε­λά­τες. Τί ση­μα­σί­α ἔ­χει, ποὺ ὁ ἴ­διος δὲν ξέ­ρει ὅ­τι ὅ­λες οἱ ἐ­φη­με­ρί­δες εἶ­ναι χθε­σι­νές;

       Ὁ για­τρὸς βγαί­νον­τας ἀ­π’ τὴν ἐν­τα­τι­κὴ βα­στᾶ στὸ χέ­ρι τὸ μπλὸκ τοῦ πι­στο­ποι­η­τι­κοῦ κι ἀρ­γο­κου­νά­ει τὸ κε­φά­λι, κα­θὼς ὑ­πο­γρά­φει: «Κά­να­με ὅ,τι μπο­ρού­σα­με», λέ­ει.

       Τ’ ἀ­πό­γευ­μα τ’ αὐ­το­κί­νη­τα, ἀ­πλη­ρο­φό­ρη­τα, περ­νών­τας ἔ­ξω ἀ­π’ τὸ πε­ρί­πτε­ρο χρε­με­τί­ζουν ἀπὸ χαρὰ μαρσάροντας μέσα στὸ πάντοτε γλυκὸ φῶς τοῦ Σεπτέμβρη.

Πη­γή: Ἀ­πὸ τὴ συλ­λο­γὴ δι­η­γη­μά­των Τὰ μπα­λό­νια ἄ­φαν­τα (ἐκδ. Βι­βλι­ο­εκ­δο­τι­κὴ «Κι­νύ­ρας», Λευ­κω­σί­α, 1997).

Ἀν­δρέ­ας Μα­λό­ρης (Ἀ­χέ­λεια Πά­φου, Κύ­προς, 1955). Δι­ή­γη­μα, ποί­η­ση. Σπού­δα­σε Ἰ­α­τρι­κὴ στὴ Θεσ­σα­λο­νί­κη καὶ στὸ Γι­ο­χάν­νεσ­μπουργκ τῆς Νό­τιας Ἀ­φρι­κῆς. Ἐρ­γά­ζε­ται ὡς για­τρὸς στὴ Λε­με­σό. Δη­μο­σί­ευ­σε: Τὰ τριά­ντα ποι­ή­μα­τα (1983) καὶ τὶς συλ­λο­γὲς δι­η­γη­μά­των Τὰ μπα­λό­νια ἄ­φαν­τα (Βι­βλι­ο­εκ­δο­τι­κὴ «Κι­νύ­ρας», Λευ­κω­σί­α, 1997) καὶ Τί­πο­τα, τί­πο­τα (ἐκδ. Ἀρ­μί­δα, Λευ­κω­σί­α, 2003).

Ντου­μί­τρου Τσε­πε­νιάγκ (Dumitru Ţepeneag)

Ἕ­να χω­ρι­ου­δά­κι

(Un Tirguşor)

Α ΣΠΙΤΙΑ δὲν ἔ­χουν πόρ­τα. Δὲν ἔ­χουν πα­ρὰ μο­νά­χα ἕ­να πα­ρα­θύ­ρι κι ἐ­κεῖ­νο μι­κρὸ καὶ στρα­βο­το­πο­θε­τη­μέ­νο. Σπί­τια σὰν τῶν πι­θή­κων, μὲ σκε­πές, κόκ­κι­νες λαμ­πε­ρὲς ἀ­πὸ κε­ρα­μί­δια καὶ κε­ρα­μό­πλα­κες. Στὰ σο­κά­κια, ἢ κα­λύ­τε­ρα στὰ πε­ρά­σμα­τα ἀ­νά­με­σα στὰ σπί­τια, πά­νω σὲ τεν­τω­μέ­να σκοι­νιὰ ἀ­πὸ τὴν μιὰ ἀσ­δρέ­χα στὴν ἄλ­λη – κά­θε εἴ­δους ροῦ­χα, ὅ­λων τῶν χρω­μά­των. Ἐ­νῶ στὴν πλα­τεί­α, μο­νά­χα με­γά­λα, κα­τά­λευ­κα σεν­τό­νια ἁ­πλω­μέ­να. Κά­τω, τὸ χῶ­μα ἀμ­μῶ­δες, κί­τρι­νο. Τὰ πρω­ι­νὰ εἶ­ναι γα­λά­ζια καὶ δρο­σε­ρά. Ὁ ἄ­νε­μος πνέ­ει ἐ­λα­φρὸς ὅ­λη τὴ μέ­ρα, φου­σκώ­νον­τας τὰ σεν­τό­νια τῆς πλα­τεί­ας σὰν τὰ πα­νιὰ τῶν κα­ρα­βι­ῶν.

       Ὅ­λα τὰ σπί­τια ἔ­χουν τὴν ἴ­δια πρό­σο­ψη, τὴν ἴ­δια κα­τα­σκευ­ή. Τὸ ἴ­διο καὶ οἱ κά­τοι­κοι – λε­πτοὶ καὶ χα­ρού­με­νοι! Ζών­τας ἀ­νά­με­σα στὰ ροῦ­χα, εἶ­ναι κα­τα­δι­κα­σμέ­νοι νὰ γέρ­νουν πάν­τα, τὸ μπό­ι τους μι­κραί­νει στα­δια­κά σὲ κά­θε ἑ­πό­με­νη γε­νιά. Ἀ­πὸ τὴν πα­λιὰ ὄ­ψη δι­α­τή­ρη­σαν πο­λὺ λί­γα. Οἱ στρογ­γυ­λὲς κορ­φές τους, καρ­φω­μέ­νες στὸ στῆ­θος, λαι­μὸ δὲν ἔ­χουν πιά, τὰ πό­δια τους ἔ­χουν καμ­πυ­λω­θεῖ πλή­ρως. Πα­ρ’ ὅ­λα αὐ­τὰ τοὺς ἔ­χει μεί­νει ἡ κομ­ψό­της τῶν ἐν­δυ­μά­των καὶ —πράγ­μα ἀ­πί­στευ­το— τὰ φτε­ρά. Κά­τι μι­κρὰ φτε­ρὰ στοὺς ἀ­στρα­γά­λους.

Πη­γή: Dumitru Tepeneag, Frig [Κρῦ­ο], Editura pentru Literatură 1967, σελ. 56.

Ντου­μί­τρου Τσε­πε­νιάγκ (Dumitru Ţepeneag) (Βου­κου­ρέ­στι, 14 Φε­βρου­α­ρί­ου 1937). Γρά­φτη­κε στὴ Νο­μι­κὴ Σχο­λὴ τοῦ Βου­κου­ρε­στί­ου χω­ρὶς νὰ τὴν τε­λει­ώ­σει. Στὴν συ­νέ­χεια σπού­δα­σε Παι­δα­γω­γι­κὰ καὶ ἀ­φι­ε­ρώ­θη­κε στὴν Λο­γο­τε­χνί­α. Ὑ­πῆρ­ξε ση­μαῖ­νον στέ­λε­χος καὶ θε­ω­ρη­τι­κὸς τοῦ ρου­μα­νι­κοῦ λο­γο­τε­χνι­κοῦ κι­νή­μα­τος τοῦ «Αἰ­σθη­τι­κοῦ Ὀ­νει­ρι­σμοῦ» (1966) καὶ συ­νι­δρυ­τής του μα­ζὶ μὲ τοὺς Leonid Dimov, Vintilă Ivănceanu, Virgil Mazilescu, Daniel Turcea, Iulian Neaşcu, Emil Brumaru, Sorin Titel, Florin Gabrea si Virgil Tănase. Τὸ 1971 με­τὰ τὴν ἔκ­δο­ση τῶν θέ­σε­ων τῆς Ὁ­μά­δας ὑ­πὸ τὸν τί­τλο «Tezele din iulie» («Οἱ θέ­σεις τοῦ Ἰ­ου­λί­ου») ἀ­ναγ­κά­στη­κε νὰ ἐκ­πα­τρι­στεῖ στὴν Γαλ­λί­α ἡ ὁ­ποί­α γί­νε­ται δεύ­τε­ρη πα­τρί­δα του. Τὸ 1975 τοῦ ἀ­φαι­ρέ­θη­κε ἡ ρου­μα­νι­κὴ ἰ­θα­γέ­νεια ἀ­πὸ τὸ κομ­μου­νι­στι­κὸ κα­θε­στὼς Τσα­ου­σέ­σκου. Με­τὰ τὴν πτώ­ση τοῦ κομ­μου­νι­σμοῦ μοι­ρά­ζε­ται τὸν χρό­νο του ἀ­νά­με­σα στὸ Πα­ρί­σι καὶ στὸ Βου­κου­ρέ­στι. Ἔ­χει με­τα­φρά­σει ἀ­πὸ τὰ γαλ­λι­κὰ στὰ ρου­μα­νι­κὰ Alain Robbe-Grillet, Pinget, δο­κι­μι­ο­γρά­φους ὅ­πως ὁ Albert Béguin καὶ φι­λο­σό­φους ὅ­πως ὁ Jacpues Derrida, ὁ Alexandre Kojève κ.ἄ., ἐ­νῶ ἀ­πὸ τὴν ρου­μα­νι­κὴ στὴν γαλ­λι­κὴ τοὺς Leonid Dimov, Daniel Turcea, Ion Mureşan, Marta Petreu, Emil Brumaru καὶ Mircea Ivănescu. Στὴν Γαλ­λία ἔ­χει ἐκ­δώ­σει τὸ μυ­θι­στό­ρη­μα Pigeon vole, μὲ τὸ ψευ­δώ­νυ­μο Ed Pastenague.

Με­τά­φρα­ση ἀ­πὸ τὰ ρου­μα­νι­κά:

Δη­μή­τρης Κα­νελ­λό­που­λος (Νε­μού­τα Ἠ­λεί­ας, 1954). Ἐκ­πα­τρί­στη­κε τὸ 1958, ἀ­κο­λου­θών­τας τὴν οἰ­κο­γέ­νειά του στὴν Ἀ­θή­να, ὡς ἐ­σω­τε­ρι­κὸς με­τα­νά­στης. Σπού­δα­σε Ἱ­στο­ρί­α-Φι­λο­σο­φί­α στὸ Πα­νε­πι­στή­μιο Babes–Bolyai τοῦ Cluj Napoca τῆς Ρου­μα­νί­ας καὶ Ἱ­στο­ρί­α-Ἀρ­χαι­ο­λο­γί­α στὸ Ἐ­θνι­κὸ καὶ Κα­πο­δι­στρια­κὸ Πα­νε­πι­στή­μιο Ἀ­θη­νῶν. Ἐρ­γά­στη­κε ὡς ὑ­πάλ­λη­λος δι­ά­φο­ρων ἐκ­δο­τι­κῶν οἴ­κων καὶ ὡς Φι­λό­λο­γος στὴν ἰ­δι­ω­τι­κὴ ἐκ­παί­δευ­ση. Δη­μο­σί­ευ­σε τὶς συλ­λο­γὲς ποι­η­μά­των Ὁ­μί­χλη πέ­τρι­νη (Ἠ­ρι­δα­νός, 1986) Σκυ­θι­κὲς Ἐ­ρη­μί­ες (Κο­λω­νός, 1996), Σι­γὴ Ἀ­συρ­μά­του (Κο­λω­νός, 2005) καὶ Κλί­νη Σπό­ρου, Κα­λὴ (Ὀ­ρο­πέ­διο, 2010). Ἐ­πι­με­λή­θη­κε τὸ ἀ­φι­έ­ρω­μα στὴ Ρου­μα­νι­κὴ Λο­γο­τε­χνί­α τοῦ πε­ρι­ο­δι­κοῦ Πο­λι­ορ­κί­α, τεῦ­χος 16, Ἀ­πρί­λιος 1982. Τὸ 1984, ὀρ­γά­νω­σε καὶ πα­ρου­σί­α­σε στὸ ρου­μα­νι­κὸ ἀ­να­γνω­στι­κὸ κοι­νό τὴν ἀν­θο­λο­γί­α νε­ο­ελ­λη­νι­κῆς ποί­η­σης μὲ τὸ τί­τλο 42 Poeti Grecii Contemporani (42 Σύγ­χρο­νοι Ἕλ­λη­νες Ποι­η­τές). Τὸ 1996 ἐ­πι­με­λή­θη­κε τὸ θέ­μα τοῦ πε­ρι­ο­δι­κοῦ Πλα­νό­διον τεῦ­χος 24, τὸ ἀ­φι­ε­ρω­μέ­νο στὸ ρου­μά­νο ποι­η­τὴ Anatol Baconsky. Ποι­ή­μα­τά του ἔ­χουν δη­μο­σι­ευ­τεῖ σὲ δι­ά­φο­ρα πε­ρι­ο­δι­κά. Ἀ­πὸ τὸ 2006 ἐκ­δί­δει τὸ πε­ρι­ο­δι­κὸ Ὀ­ρο­πέ­διο.

Βέσελ Τσανκόφ (Весел Цанков)

Τὰ πράγματα βελτιώνονται

(Нещата се оправят)

ΠΩΣ ΠΕΡΠΑΤΟΥΣΑ στὸν δρό­μο, ξαφ­νι­κὰ μοῦ κόλ­λη­σε ἕ­νας τύ­πος.

«Χαί­ρε­ται! Ἐ­γὼ εἶ­μαι τὸ προ­σω­πι­κό σας κι­νη­τὸ τη­λέ­φω­νο, συγ­χα­ρη­τή­ρια!»

       «Ρέ, εἶ­σαι τρε­λός;­!­», τοῦ ἔ­κο­ψα τὴ φό­ρα.

       «Ὄ­χι, ἄ­νερ­γος. Δη­λα­δή, ἤ­μουν ἄ­νερ­γος, ἀλ­λὰ ὄ­χι πιά – ἀ­πὸ τὸ Ὑ­πουρ­γεῖ­ο Ἐρ­γα­σί­ας ἀ­πο­φά­σι­σαν νὰ ἐ­ξον­τώ­σουν τὴν ἀ­νερ­γί­α μὲ τὸν ἑ­ξῆς τρό­πο: δί­πλα σὲ κά­θε ἐρ­γα­ζό­με­νο πο­λί­τη το­πο­θε­τοῦν ἕ­ναν ἄ­νερ­γο, ὁ ὁ­ποῖ­ος ἄ­νερ­γος θὰ ἐρ­γα­στεῖ ὡς κι­νη­τὸ τη­λέ­φω­νο.»

       «Καὶ πῶς θὰ ἐρ­γα­στεῖ­τε ὡς κι­νη­τὸ τη­λέ­φω­νο;­!»

       «Δὲν ἔ­χε­τε κὰν δο­κι­μά­σει, ἀλ­λὰ ἤ­δη εἶ­στε ἀρ­νη­τι­κὸς στὴν πρω­το­βου­λί­α αὐ­τή!»

       «Ὡ­ραῖ­α, ρέ, γιὰ συν­δέ­στε με μὲ τὸ μπα­τζα­νά­κη μου!»

       «Ἔ­γι­νε!» —ὁ ἄλ­λος βυ­θί­στη­κε μέ­σα στὸν ἑ­αυ­τό του, ὕ­στε­ρα ἔ­σκου­ξε με­ρι­κὲς φο­ρὲς καὶ εἶ­πε: — «Ἐμ­πρός;»

       «Ἐμ­πρός, μπα­τζα­νά­κη, ἐ­σὺ εἶ­σαι;­!» – δὲν πί­στευ­α στ’ ἀ­φτιά μου.

       «Ἐ­γὼ εἶ­μαι, ἐ­γώ. Πῶς εἶ­σαι, μπα­τζα­νά­κη;»

       «Κα­λά, ἐ­σύ;»

       «Μπόμ­πα! Ἄιν­τε τώ­ρα, τσά­ο, ἔ­χω δου­λειά!»

       «Τσά­ο, μπα­τζα­νά­κη… Μὰ ἐ­σεῖς στ’ ἀ­λή­θεια λει­τουρ­γεῖ­τε!» – πα­ρα­δέ­χτη­κα ἐ­γώ.

       «Ἐ­νῶ ἐ­σεῖς δὲ μὲ πι­στεύ­α­τε! Λει­τουρ­γῶ, καὶ γι’ αὐ­τὸ θὰ μὲ πλη­ρώ­νε­τε».

       «Ἄ, ἤρ­θα­τε στὰ λό­για μου!»

      «Μὴν ἀ­νη­συ­χεῖ­τε, τὸ πά­γιο εἶ­ναι δε­κα­πέν­τε λέ­βα σὺν τὴν ἀ­ξί­α τῶν συ­νο­μι­λι­ῶν. Ἐ­ὰν μὲ χρη­σι­μο­ποι­ή­σε­τε λο­γι­κά, θὰ σᾶς κο­στί­ζω γύ­ρω στὰ ἑ­κα­τὸ λέ­βα τὸ μή­να. Τζάμ­πα πράγ­μα, ἀλ­λὰ τί ἄ­νε­ση, ἔ! Ἐ­κτὸς ἀ­πὸ συ­νο­μι­λί­ες, μέ­σῳ ἐ­μοῦ μπο­ρεῖ­τε νὰ στέλ­νε­τε καὶ γρα­πτὰ μη­νύ­μα­τα, νά – μ’ αὐ­τὴν ἐ­δῶ τὴν κι­μω­λία τὰ γρά­φε­τε στὴν ἄ­σφαλ­το καὶ ἐ­γὼ τὰ με­τα­δί­δω. Λει­τουρ­γῶ καὶ σὰν ξυ­πνη­τή­ρι. Παί­ζω εἴ­κο­σι παι­χνί­δια, ἀ­νά­με­σα σ’ αὐ­τὰ τὸ σκά­κι, τὸ τά­βλι καὶ τὴ “μα­κριὰ γα­ϊ­δού­ρα”. Ἄ, μιὰ στιγ­μή…» —ἐ­κεῖ­νος ἔ­βη­ξε καὶ ἄρ­χι­σε νὰ τρα­γου­δᾶ:— «Σ’ αὐ­τὸ τὸ πα­λιὸ τρα­πέ­ζι­ι­ι…»

       «Τί γί­νε­ται;­!»

       «Ἔ­χε­τε ἕ­να μή­νυ­μα ἀ­πὸ τὸν Ἰ­βάν, “πε­ρί­με­νε σταθ­μὸ τὴν Τρί­τη”, σᾶς ἔ­χει στεί­λει καὶ φω­το­γρα­φί­α, νά ‘την – εἶ­ναι ὁ Ἅ­γιος Παν­τε­λε­ή­μο­νας…» —καὶ ὁ ἄλ­λος ξα­νάρ­χι­σε νὰ τρα­γου­δᾶ: — «Σ’ αὐ­τὸ τὸ πα­λιὸ τρα­πέ­ζι­ι­ι…»

       «Για­τί τρα­γου­δᾶ­τε;­!»

       «Αὐ­τὸς εἶ­ναι ὁ ἦ­χος, ὅ­ταν ἔ­χε­τε S­MS. Ὅ­ταν λαμ­βά­νε­τε κλή­ση, τρα­γου­δά­ω “Τὰ λευ­κὰ μο­να­στή­ρια“. Βε­βαί­ως, μπο­ρεῖ­τε ν’ ἀλ­λά­ξε­τε τὶς με­λω­δί­ες, ἔ­χω καὶ σι­ω­πη­λὴ λει­τουρ­γί­α».

       «Τό­τε, ἐ­νερ­γο­ποι­ῆ­στε τὴ σι­ω­πη­λὴ καὶ ἀ­φῆ­στε με στὴν ἡ­συ­χί­α μου» – εἶ­πα καὶ συ­νε­χί­σα­με τὸν δρό­μο μας σι­ω­πη­λά.

       Ἄ­ξαφ­να, ὁ ἄλ­λος μὲ ἅρ­πα­ξε ἀ­πὸ τοὺς ὤ­μους καὶ ἄρ­χι­σε νὰ μὲ τα­ρα­κου­νᾶ.

       «Βο­ή­θεια!» – ἔ­κρα­ξα.

       «Ἤ­ρε­μα, αὐ­τὴ εἶ­ναι ἡ λει­τουρ­γί­α δό­νη­σης, σᾶς ζη­τᾶ­νε.»

       «Ποι­ὸς μὲ ζη­τᾶ;»

       «Χαί­ρε­τε, σᾶς τη­λε­φω­νοῦ­με ἀ­πὸ τὸ Ὑ­πουρ­γεῖ­ο Ἐρ­γα­σί­ας.»

       «Καὶ τί θέ­λε­τε;»

       «Ὤ, τί­πο­τα τὸ ἰ­δι­αί­τε­ρο, ἁ­πλὰ θέ­λου­με νὰ σᾶς συγ­χα­ροῦ­με γιὰ τὸ και­νούρ­γιο σας ἀ­πό­κτη­μα. Ἐν τῷ με­τα­ξύ, ποι­ά εἶ­ναι ἡ στά­ση σας ἀ­πέ­ναν­τι στὸ πρό­βλη­μα μὲ τὰ ἄ­στε­γα σκυ­λιὰ καὶ πό­τε μπο­ρεῖ­τε νὰ πα­ρα­λά­βε­τε τὴ δι­κή σας προ­σω­πι­κὴ ἀ­γέ­λη;»

       Ἄ­κου­σα ἕ­να γαύ­γι­σμα. Γύ­ρι­σα. Ξω­πί­σω μου βρί­σκον­ταν κα­μιὰ δε­κα­ριὰ κο­πρό­σκυ­λα. Τὸ «κι­νη­τό» μου πῆ­γε δί­πλα στὸ σκυ­λὶ ποὺ γαύ­γι­σε καὶ ἄρ­χι­σε νὰ τοῦ ξύ­νει τὰ ἀ­φτιά. Ἐ­κεῖ­νο σώ­πα­σε, ἐ­νῶ τὰ ὑ­πό­λοι­πα ἔ­κα­τσαν στὰ πί­σω τους πό­δια καὶ μὲ κοί­τα­ζαν στὰ μά­τια. Ἔ­κα­τσα ὀ­κλα­δὸν κι ἐ­γώ, γύ­ρι­σα τὸ κε­φά­λι πρὸς τὸν οὐ­ρα­νὸ καὶ ἀ­πὸ τὸ λαι­μό μου βγῆ­κε ἕ­να οὐρ­λια­χτό, σὰν ἐ­κεῖ­να ποὺ τὰ πε­ρι­γρά­φουν στὰ βι­βλί­α…

Πη­γή: Ἱ­στό­το­πος: С­т­р­а­н­и­ц­а­та на х­у­м­о­р­и­с­та В­е­с­ел Ц­а­н­к­ов. (Ἡ ἱ­στο­σε­λί­δα τοῦ χι­ου­μο­ρί­στα Βέ­σελ Τσαν­κόφ).

Βέ­σελ Τσαν­κόφ (В­е­с­ел Ц­а­н­к­ов) (Σό­φια, 27 Ἰ­ου­λί­ου 1963). Εἶ­ναι ρα­δι­ο­φω­νι­κὸς πα­ρα­γω­γός, σε­να­ρι­ο­γρά­φος, συγ­γρα­φέ­ας θε­α­τρι­κῶν ἔρ­γων, φαν­τα­στι­κῶν καὶ χι­ου­μο­ρι­στι­κῶν δι­η­γη­μά­των. Τὸ 2005 ἐκ­δό­θη­κε τὸ πρῶ­το του μυ­θι­στό­ρη­μα ἐ­πι­στη­μο­νι­κῆς φαν­τα­σί­ας, τὸ «Εἰ­κο­νο­κύτ­τα­ρο».

Με­τά­φρα­ση ἀ­πὸ τὰ βουλ­γα­ρι­κά:

Μά­ϊ­α Γκρά­χοβ­σκα-Γκι­ό­λα (Ντούπ­νι­τσα, Βουλ­γα­ρία, 1965). Ἔ­χει σπου­δά­σει Παι­δα­γω­γι­κὰ ἀλ­λὰ καὶ τὴν ἑλ­λη­νι­κὴ γλώσ­σα στὸ Ἰν­στι­τοῦ­το Ξέ­νων Γλωσ­σῶν στὴν Σό­φια καὶ ζεῖ στὴν Ἑλλά­δα. Ἔχει με­τα­φρά­σει ἐπί­σης τὸ βι­βλί­ο Κεί­με­να ἑνὸς κορι­τσιοῦ τῆς Πέ­τια Ντου­μπά­ρο­βα (Χα­ρα­μά­δα, 2008).

Δή­μη­τρα Ἰ. Χρι­στο­δού­λου

50 pesos

Α ΣΚΟΥΛΑΡΙΚΙΑ ἦ­ταν το­πο­θε­τη­μέ­να στὸ μπλὲ ξύ­λι­νο τε­λά­ρο στὸ πλα­κό­στρω­το τῆς πλα­τεί­ας. Ὁ καλ­λι­τέ­χνης ζύ­γι­ζε τὶς ἀ­γο­ρα­στι­κὲς προ­θέ­σεις τῶν πε­ρα­στι­κῶν κα­θι­σμέ­νος ἀ­να­κούρ­κου­δα σὲ ἕ­να πο­λύ­χρω­μο κα­ρὸ μα­ξι­λά­ρι λί­γο πιὸ πέ­ρα. Σπά­νια ση­κω­νό­ταν. Σὲ ἕ­να κομ­μά­τι ζω­γρα­φι­στοῦ ξύ­λου ἀ­να­γρα­φό­ταν μί­α τι­μὴ γιὰ ὅ­λα: 50 pesos. Πλη­ρο­φο­ρί­ες γιὰ τὰ ἀ­κα­τέρ­γα­στα φτε­ρὰ ἀ­πὸ σπά­νια που­λιὰ τοῦ Ἀ­μα­ζο­νί­ου μὲ τὰ ὁ­ποῖ­α ἔ­φτια­χνε τὰ σκου­λα­ρί­κια μπο­ροῦ­σε νὰ δώ­σει καὶ κα­θι­στός. Στά­ση ἀ­βρό­τη­τας σὲ ἐ­πο­χὴ εἰ­ρή­νης γιὰ τοὺς Πα­πάγ­κο ἦ­ταν ὁ­ποι­α­δή­πο­τε στά­ση τοὺς κρα­τοῦ­σε χα­μη­λό­τε­ρα ἀ­πὸ τὸν ἄλ­λον.                                               

       Τὸ χέ­ρι ποὺ πλη­σί­α­σε πε­ρισ­σό­τε­ρο καὶ ἄγ­γι­ξε μὲ εὐ­λα­βι­κὴ προ­σο­χὴ ὅ­λα τὰ φτε­ρὰ μὲ τὸν δε­ξὶ δεί­κτη προ­τε­τα­μέ­νο δι­α­γρά­φον­τας ἡ­μι­σφαι­ρι­κὴ πο­ρεί­α ἀ­πὸ τὰ ἀ­ρι­στε­ρὰ στὰ δε­ξιὰ ἦ­ταν εὐ­κί­νη­το καὶ λι­πό­σαρ­κο. Ἡ γυ­ναί­κα μι­λοῦ­σε μιὰ ἄ­γνω­στη γλώσ­σα μὲ φω­νὴ μᾶλ­λον χα­μη­λὴ γιὰ τὴν ὥ­ρα του­ρι­στι­κῆς αἰχ­μῆς στὴν πλα­τεί­α Agua pura τῆς πό­λης τοῦ Με­ξι­κό. Ἀ­πευ­θυ­νό­ταν στὴ φί­λη της ποὺ στε­κό­ταν ὄρ­θια ἀ­πὸ πά­νω της μὲ στρογ­γυ­λοὺς ἤ­χους ποὺ κε­λά­ρυ­ζαν πό­τε ἀ­πὸ τὴ λε­πτὴ μύ­τη πό­τε ἀ­πὸ τὸ κέν­τρο τῶν χει­λι­ῶν της καὶ σὲ κά­θε πλα­τά­γι­σμα τῆς γλώσ­σας της κο­βό­ταν ἀ­πό­το­μα ὁ χεί­μαρ­ρος τῶν ἄ­γνω­στων λέ­ξε­ων. Ἔ­παιρ­νε βα­θι­ὲς ἀ­νά­σες, ἀ­νε­φο­δί­α­ζε ἀ­έ­ρα καὶ τὸν φυ­σοῦ­σε πά­νω στὰ φτε­ρὰ ποὺ ἔ­ζη­σαν μιὰ μι­κρὴ ἐ­ξω­τι­κὴ ἀ­νε­μο­θύ­ελ­λα ὅ­ση ὥ­ρα εἶ­χε σκύ­ψει πά­νω τους καὶ τὰ πε­ρι­ερ­γα­ζό­ταν μὲ θαυ­μα­σμὸ κα­θι­σμέ­νη στὰ γό­να­τά της.

       Ἀ­γό­ρα­σε καὶ φό­ρε­σε ἐ­πὶ τό­που τὸ ζευ­γά­ρι μὲ τὰ πιὸ μα­κριὰ μπλὲ φτε­ρά, τὸ δε­ξὶ μὲ πε­ρισ­σό­τε­ρο σκόρ­πιο πορ­το­κα­λί. Καὶ ἂν δὲν εἶ­χε ἀ­κουμ­πή­σει τὶς σταυ­ρω­μέ­νες πα­λά­μες του μὲ τὰ ἀ­κρο­δά­χτυ­λά της ποὺ ἔ­κα­ψαν τὴ σάρ­κα του, γιὰ νὰ τὸν συγ­χα­ρεῖ καὶ νὰ τὸν εὐ­χα­ρι­στή­σει γιὰ τὰ και­νού­ρια της σκου­λα­ρί­κια σὲ σπα­σμέ­να ἱ­σπα­νι­κά, δὲ θὰ εἶ­χε ση­κώ­σει τὸ βλέμ­μα του νὰ κοι­τά­ξει τὸ πρό­σω­πό της. Ἀλ­λὰ δὲ θὰ εἶ­χε γί­νει καὶ τί­πο­τε ἄλ­λο.

       Τὰ σκου­λα­ρί­κια δὲν τὰ ἔ­βγα­λε οὔ­τε στὸ μπά­νιο ποὺ ἔ­κα­ναν μα­ζὶ τὶς ἑ­πό­με­νες μέ­ρες, οὔ­τε στὸ νή­δυ­μο ὕ­πνο της σὰν ἀ­κί­νη­τη φρε­γά­τα πά­νω του. Οὔ­τε κὰν στὰ σπα­ρα­χτι­κὰ ἐ­ρω­τι­κὰ ξε­σπά­σμα­τά της ποὺ τοῦ ἐ­πέ­τρε­παν νὰ βλέ­πει τὴν ὑ­γρὴ γλωσ­σί­δα της νὰ  πη­γαι­νο­έρ­χε­ται κου­βα­λών­τας γο­η­τευ­τι­κοὺς φθόγ­γους ἀ­πὸ τὸ ἡ­λια­κό της πλέγ­μα στὰ φου­σκω­μέ­να χεί­λη του ἀ­πὸ τὰ ἀ­δι­ά­κο­πα φι­λιά τους. Αὐ­τὸς δὲν ἄ­φη­σε στιγ­μὴ τὸ βλέμ­μα της ἀ­πὸ τὰ μά­τια του. Ἀ­κό­μα καὶ ὅ­ταν ἔ­ψα­χνε γε­λών­τας κυ­μα­τι­στὰ νὰ βρεῖ στὸ γαλ­λοϊ­σπα­νι­κὸ λε­ξι­κὸ της τὶς σω­στὲς λέ­ξεις νὰ τοῦ πεῖ τὰ  λι­γο­στὰ ποὺ μπο­ροῦ­σε, αὐ­τὸς δὲν κοι­τοῦ­σε στὶς σε­λί­δες, φυλ­λο­με­τροῦ­σε τὸ πε­τά­ρι­σμα τῶν βλε­φά­ρων της ἤ με­τροῦ­σε τὸ βά­θος τῆς δι­α­σταλ­μέ­νης κό­ρης τῶν μα­τι­ῶν της. Στὸ τέ­λος κά­θε τέ­τοι­ας προ­σπά­θειάς τους τὴ με­τά­φρα­ση δι­εκ­πε­ραί­ω­νε τὸ φι­λὶ ἢ ἡ ἀγ­κα­λιά.

       Εἰ­δι­κὰ αὐ­τή. Ἐ­ξαι­τί­ας μά­λι­στα αὐ­τῆς, τῆς ὅ­λο καὶ πιὸ δυ­να­τῆς ἀγ­κα­λιᾶς, ἔ­πια­σε πολ­λὲς στιγ­μὲς τὸν ἑ­αυ­τό του νὰ ξε­χνά­ει τὶς ἀ­να­στο­λὲς τοῦ πε­ρὶ ἐ­πι­μει­κτι­κῆς ἀ­πα­γό­ρευ­σης αἰ­ώ­νων τῶν κα­θα­ρό­αι­μων Πα­πάγ­κο μὲ ἄλ­λες φυ­λές, ἀ­κό­μα καὶ μὲ συγ­γε­νι­κές, πό­σο μᾶλ­λον μὲ μί­α γαλ­λο­μα­θῆ Ἑλ­λη­νί­δα.  Μυ­ρί­ζον­τας τὰ μαλ­λιά της καὶ ξα­γρυ­πνών­τας δί­πλα της ἀ­κί­νη­τος μέ­σα στὸ σκο­τά­δι, ἀ­νί­κα­νος νὰ ἀ­πο­κοι­μη­θεῖ σὲ μο­σχο­πλυ­μέ­να σεν­τό­νια ξε­νο­δο­χεί­ου, ἀ­πο­κα­μω­μέ­νος ἀ­πὸ τὴν πε­ρι­φρού­ρη­σή του ἀ­πὸ τέσ­σε­ρις τοί­χους, τὴν φαν­τα­ζό­ταν νὰ ἀ­νε­βαί­νει στὴν Ἀ­κρό­πο­λη φο­ρών­τας τὰ σκου­λα­ρί­κια της καὶ νὰ χα­μο­γε­λά­ει πλα­τιὰ στὴν ἀ­νά­μνη­σή του. Στὴ σκέ­ψη, βέ­βαι­α, πὼς αὐ­τὰ τὰ  φτε­ρά, ποὺ εἶ­χε πε­ρι­συλ­λέ­ξει κουρ­νι­α­σμέ­νος νύ­χτες ὁ­λό­κλη­ρες στὰ πυ­κνὰ φυλ­λώ­μα­τα τῆς ζούγ­κλας, ἢ σκαρ­φα­λω­μέ­νος σὲ τρα­χιὰ καὶ ἀ­φι­λό­ξε­να δέν­τρα μὲ γδαρ­σί­μα­τα ἀ­νοι­χτὰ καὶ πό­νους σὲ ὅ­λο του τὸ κορ­μί,  θὰ  ἰ­ρί­δι­ζαν κά­τω ἀ­πὸ τὸν ἐ­κτυ­φλω­τι­κὸ ἥ­λιο ἀν­τα­να­κλών­τας τὰ σπά­νια χρώ­μα­τά τους στὴ λευ­κὴ ἐ­πι­δερ­μί­δα της, κά­πως ἔ­κλει­ναν τὰ βλέ­φα­ρά του καὶ ἡ­σύ­χα­ζε ὁ νοῦς του. Κι ἔ­τσι τὸν ἔ­φτα­ναν οἱ ἀν­το­χὲς του μέ­χρι τὸ ξη­μέ­ρω­μα ποὺ τὴν ξυ­πνοῦ­σε μὲ ἀ­προσ­δό­κη­τα χά­δια σὲ ὅ­λο τὸ γυ­μνό, ἱ­δρω­μέ­νο κορ­μί της.

        Ὡ­στό­σο, ὅ­σο καὶ ἂν σκέ­φτη­κε ξα­νὰ καὶ ξα­νά,  λε­πτὸ πρὸς λε­πτὸ ὅ­λες τὶς μέ­ρες καὶ νύ­χτες ποὺ πέ­ρα­σε μὲ τὴ γυ­ναί­κα ποὺ ἀ­ψή­φη­σε τὶς λέ­ξεις, ὅ­ση ὥ­ρα ἔ­μει­νε ὄρ­θιος στὸν ἄ­δει­ο δι­ά­δρο­μο, σφίγ­γον­τας στὴ χού­φτα του τὰ σκου­λα­ρί­κια,  δὲν μπό­ρε­σε νὰ  κα­τα­λά­βει πῶς βρέ­θη­κε νὰ στέ­κε­ται ἔ­ξω ἀ­πὸ τὴν κλει­στὴ πόρ­τα τοῦ δω­μα­τί­ου της καὶ για­τί τοῦ τὰ εἶ­χε πε­τά­ξει πά­νω του ἐ­κτο­ξεύ­ον­τας μο­νο­σύλ­λα­βους ὀ­ξύ­λη­κτους ἤ­χους. Ποιά λέ­ξη ἀ­πὸ τὶς τε­λευ­ταῖ­ες του Κα­λὸ τα­ξί­δι, χά­ρη­κα πο­λὺ ποὺ σὲ γνώ­ρι­σα… Μή­πως θὰ μπο­ροῦ­σες νὰ μοῦ δώ­σεις με­ρι­κὰ χρή­μα­τα; σαρ­κώ­θη­κε, ση­κώ­θη­κε στὶς μύ­τες καὶ τῆς ἔ­βγα­λε τὰ σκου­λα­ρί­κια; Ποι­ά κί­νη­ση, ποι­ὰ κλί­ση τοῦ κορ­μιοῦ του τὴ σκί­α­σε τὴν ὥ­ρα ποὺ αὐ­τὴ χτε­νι­ζό­ταν κα­θι­σμέ­νη στὴν πα­τι­να­ρι­σμέ­νη κα­ρέ­κλα τοῦ μπουν­του­ὰρ καὶ αὐ­τὸς ὄρ­θιος μπρο­στὰ της τὴν ἀ­πο­χαι­ρε­τοῦ­σε; Ἢ χει­ρό­τε­ρα, ποι­ὰ σι­ω­πὴ τὸν ἔ­δι­ω­ξε;  

Πηγή: Πρώτη δημοσίευση. Ἀ­πὸ ὅ­σα προ­κρί­θη­καν γιὰ τὸ τεῦ­χος ἑλ­λη­νι­κοῦ μπον­ζά­ι τοῦ περ. Πλα­νό­διον. Βλ. ἐ­δῶ «Ἡ­με­ρο­λό­γιο Κα­τα­στρώ­μα­τος», ἐγ­γρα­φή 01-08-2010.

Δή­μη­τρα Ι. Χρι­στο­δού­λου (Γιοχάνεσμπουργκ, 1971). Ἀπόφοιτη τοῦ Ἑλλη­νι­κοῦ Ἀνοικτοῦ Πανεπιστημίου, Τμήμα Ἀνθρωπιστικῶν Σπουδῶν, Εὐρω­παϊ­κὸς πολιτισμὸς.